II FSK 133/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "A." spółki z o.o. w Z. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 284/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "A." spółki z o.o. w Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. - Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia 22 września 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2003 r., I SA/Wr 2637/00, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Przedsiębiorstwa "A." sp. z o.o. w Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 22 września 2000 r., (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997. W dniu 16 października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu wpłynęła skarga o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem. W skardze, powołując się na treść art. 58 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i art. 145 par. 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 po zmianach art. 270 Kpa oraz art. 273 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano że bezsporną przesłanką jest fakt oparcia całej konstrukcji decyzji podatkowej na dowodach fałszywych /art. 145 par. 1 ust. 1 Kpa lub art. 240 par. 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej/ i to stanowi przesłankę do wznowienia postępowania po uchyleniu wyroku NSA. Na wadliwość decyzji miał także fakt, że osoba odpowiedzialna za rozliczenia z budżetem i jedyna w spółce zorientowana w tematyce nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Ponadto istotnym dla sprawy są także nowe okoliczności, tj. oświadczenie W. K., z którego wynikało jaką role odegrał Edward Ł. przy doręczaniu pisma, oraz że spółka nie przedstawiła Inspektorowi UKS umowy z dnia 2 stycznia 1995 r., i nie wywodziła ich nieważności. W dniu 12 stycznia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga kasacyjna spółki, w związku z czym postępowanie w zakresie skargi o wznowienie postępowania zostało zawieszone postanowieniem z dnia 8 marca 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lipca 2004 r., FSK 284/04, oddalił skargę kasacyjną spółki. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r., I SA/Wr 1812/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu według właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Instytucja wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Art. 270 p.p.s.a. dopuszcza wznowienie postępowania zarówno w przypadku postępowań zakończonych wyrokiem, jak i postanowieniem; można żądać wznowienia postępowania, które zakończyło się orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzić należy, że dopuszczalne jest wniesienie skargi o wznowienie postępowania zażaleniowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozpoznania takiej skargi. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony /art. 46 p.p.s.a./, a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia /art. 279 p.p.s.a./. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Można wyróżnić trzy grupy przyczyn będących podstawami wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego: przyczyny nieważności /art. 271 p.p.s.a./, właściwe przyczyny restytucyjne /art. 273 p.p.s.a./ oraz stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie, z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą /art. 272 p.p.s.a./. Skarżący w niniejszej sprawie powołał się na podstawę z art. 273 par. 2 p.p.s.a., co prawda w skardze wskazano ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednakże ustawa ta nie ma takiego przepisu, zatem należało uznać, że chodziło o ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy również zauważyć, że pod rządem ustawy o NSA wypowiedziano pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający art. 401-404 Kpc /aktualnie art. 271-274 p.p.s.a./ nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 par. 1 Kpc /280 par. 1 p.p.s.a./. Taki pogląd został wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego /postanowienie z 28 października 1999 r. II UKN 174/99 i powołane tam orzecznictwo/ i Naczelnego Sądu Administracyjnego /postanowienie z 25 września 2001 r. II SA/Gd 970/01/. Jak wynika natomiast z treści art. 280 par. 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Niespełnienie choćby jednego z wymienionych w powyższym przepisie warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym należy zauważyć, że w myśl par. 2 art. 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należy zatem stwierdzić, że w świetle przedstawionej powyżej regulacji prawnej, strona żądając wznowienia postępowania ma obowiązek wykazać zaistnienie okoliczności, które mogą stanowić podstawę wznowienia wraz z wykazaniem, iż zachowany został przewidziany tymi przepisami termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności z których strona zamierza wywieść skutki prawne leży za każdym razem po stronie żądającego wznowienia, a nie rozpoznającego skargę o wznowienie sądu. Odnosząc zatem powyższe rozważania do przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania należy zauważyć, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw do wznowienia postępowania i nie można jej uznać za spełniającą wymogi z art. 273 par. 2 p.p.s.a. W przedmiotowej skardze o wznowienie postępowania, pełnomocnik skarżących wprawdzie oznaczył skarżone postanowienie, powołał podstawę wznowienia poprzez wskazanie art. 273 par. 2 - jednakże błędnej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - ale w żaden sposób nie określił na której z podstaw wymienionych w tym przepisie oparł żądanie o wznowienie postępowania. Skarżący nie wskazał okoliczności powodujących istnienie powołanej przez niego podstawy wznowienia, czyli faktu wykrycia takich okoliczności lub wskazania środków dowodowych, które mogły by mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu /podkreślenie sądu/. Mając powyższe na uwadze oraz wobec stwierdzenia niedopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 280 par. 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.