II SA/Gl 180/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant ref. staż. Jolanta Czarnota, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z dnia [...] r. nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta T. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 28, art. 32, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ) zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. F. pozwolenia na budowę budynku garażowego dwustanowiskowego w T., przy ul. [...], na działce nr A. W uzasadnieniu podkreślono, że garaż usytuowano w północnej części działki w odległości 1,5m od granicy z sąsiednią nieruchomością, gdyż ze względu na rozmiary działki niemożliwe jest zachowanie odległości 3m; natomiast przebieg przyłączy mediów do budynku mieszkalnego uniemożliwia przesunięcie projektowanego garażu w kierunku wschodnim. Wskazano także na decyzję Wójta z dnia [...] r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy i dopuszczającą lokalizację planowanego garażu w odległości mniejszej niż 3m. Od decyzji tej odwołanie wniosła S. P. – właścicielka sąsiedniej nieruchomości ozn. nr B. Skarżąca podkreśliła, że postawienie garażu w tej odległości naruszy § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ponieważ uniemożliwi naturalne oświetlenie wybudowanego w przyszłości budynku. Nadto wskazano, że rozmiar planowanego garażu znacznie przekracza minimalne normy dla tego typu obiektów, a tym samym jest zaprojektowany bez uwzględnienia powierzchni działki, na której ma być posadowiony. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał przepis art. 4 prawa budowlanego oraz § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto powołał się na decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...]r. nr [...] o warunkach zabudowy oraz na utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. o nr [...] stwierdzając, że niemożliwe jest stosowanie § 13 do nieistniejącego budynku, jak żąda tego skarżąca, gdyż jej działka nie jest jeszcze zabudowana. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się S. P., która w dniu [...] 2005r. wniosła skargę do Sądu kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zarzuciła naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazała także, że przy podejmowaniu decyzji zupełnie pominięto jej prawa jako właścicielki działki sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jednakże w myśl art. 5 Prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający m.in. bezpieczeństwo ludzi i mienia, ochronę środowiska, warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, a także ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego do przepisów techniczno-budowlanych zalicza warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa m.in. w art. 5 pkt. 9 tj. dotyczące poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Warunki te określone są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm./. Zgodnie z § 12 ust. 1 tegoż aktu wykonawczego budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli m.in. nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki /§ 12 ust. 3/. Podkreślić należy, że w cytowanych powyżej rozwiązaniach prawnych chodzi o ograniczenie praw właścicielskich inwestora nie ze względów czysto technicznych (techniczno-budowlanych), lecz z uwagi na interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zawarty bowiem w omawianym rozporządzeniu przepis określający odległości od granicy działki nie ma w istocie charakteru techniczno-budowlanego lecz odnosi się do stosunków między sąsiadami. Problematyka ta ma natomiast charakter cywilnoprawny, gdyż wiążące się z ograniczeniem w korzystaniu z własności nieruchomości. Przepis § 12 wkracza zatem w materię dotyczącą korzystania z praw właścicielskich do nieruchomości, należącą do dziedziny stanowiącej "prawo sąsiedzkie". Zarówno więc budowa bezpośrednio przy granicy, jak też w określonej przepisem § 12 rozporządzenia odległości muszą być traktowane na tych samych zasadach /vide: wyrok NSA z dnia 26 września 2002 r. o sygn. akt IV SA 2817/2000; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2002 r. o sygn. akt SA/Rz 932/2000/. Ma to ten skutek, iż nie może być w rozpatrywanej sprawie brany pod uwagę wyłącznie warunek zachowania wskazanej odległości od granicy działki. Organ administracji publicznej rozpatrując sprawę powinien mieć na uwadze art. 7 kpa, wyrażający zasadę uwzględnienia słusznego interesu obywateli, przez których należy rozumieć wszystkie strony postępowania, dokonać oceny czy umiejscowienie garażu w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki nie naruszy interesów jej właścicielki i nie ograniczy przysługującego jej prawa własności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że pozwolenie na budowę powinno m.in. zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona tych interesów najczęściej wiąże się ze sprawą zachowania wymaganych odległości między budynkami. W przepisach odległości te z reguły są ustalone jako odległości minimalne. W związku z tym organ administracji orzekający w sprawie usytuowania obiektów budowlanych na działce budowlanej (terenie budowy), uwzględniając interes właścicieli sąsiednich nieruchomości, a także innych osób, może, a nawet powinien, wyrażać zgodę na takie sytuowanie budynków, które nie stwarza uciążliwości dla otoczenia, jeżeli tylko istnieją w danej sprawie odpowiednie ku temu warunki. Usytuowanie obiektu budowlanego bezpośrednio przy granicy działki bądź w odległościach mniejszych niż standardowe, co dopuszczają przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie zwalnia organu administracji z obowiązku przestrzegania przepisu prawa budowlanego nakazującego m.in. projektowanie obiektu budowlanego w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich /vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 1982 r. o sygn. akt SA/Kr 234/82; wyrok NSA z dnia 2 lipca 1982 r. o sygn. akt I Sa 106/82/. Zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje także pozbawienie lub ograniczenie na sąsiedniej nieruchomości dopływu dziennego światła do znajdujących się na niej upraw /wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r. o sygn. akt III ARN 73/95/. Tym bardziej zatem winien on podlegać szczegółowej analizie i być przedmiotem stosownych ustaleń organów orzekających. Planowanie konkretnej inwestycji musi uwzględniać zarówno obowiązujące przepisy, warunki i ukształtowanie terenu, jak i interesy osób trzecich i przysługujące im prawa. Realizacja danego przedsięwzięcia nie może pogarszać warunków sąsiednich nieruchomości i odbywać się kosztem ograniczenia prawa własności sąsiednich gruntów. Zaplanowanie spornego budynku garażowego, uwzględniając sposób zaplanowania działki inwestora oraz działki skarżącej, powinno było nastąpić z dostosowaniem jego kubatury do wielkości działki, na której ma być on posadowiony. Wymiary tego garażu istotnie nasuwają wątpliwości co do możliwości późniejszego zagospodarowania działki należącej do skarżącej. Zatem koniecznym jest także rozważenie czy nie zachodzi potrzeba przeniesienia przez inwestorkę przyłączy mediów do wcześniej zbudowanego domu mieszkalnego, jeśli zamierza wykonać sporny budynek w zaprojektowanym miejscu. Przełożenie bowiem gazociągu umożliwiłoby odsunięcie projektowanego obiektu garażowego od granicy działki i zachowanie stosownych odległości. Orzekając w przedmiotowej sprawie organy nie dokonały analizy w tym zakresie. Poza tym wskazane byłoby skonfrontowanie stanowisk stron w zakresie planowanych inwestycji na swoich działkach. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych skarżąca ma na swojej nieruchomości zlokalizowaną wiatę, zatem należałoby ustalić czy możliwe byłoby w jej sąsiedztwie posadowienie gabarytowo porównywalnego garażu. Wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, że kontrolowane decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm./, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji także z obrazą przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Uchylenie zaskarżonej decyzji nakłada na organ administracji publicznej obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań. Sąd po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uchylił kontrolowane decyzje i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekał, stosownie do postanowień art. 209 wyżej wymienionej ustawy.