I OSK 946/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Irena Kamińska Joanna Runge - Lissowska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2450/05 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności orzeczenia o przejęciu apteki na własność Państwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. G. na rzecz Ministra Zdrowia 300zł (trzysta), tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 29.03.2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2450/05,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] nr [...], którą umorzone zostało postępowanie z wniosku A. G. z dnia 22 stycznia 2003 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Zdrowia bez numeru i daty o przejęciu na własność Państwa apteki W. G. w [...] ul. [...] i z dnia 25 października 2001 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 9 stycznia 1951 r. bez numeru o upaństwowieniu tej apteki. Wojewódzki Sąd uznał, że organ, na podstawie art. 62 kpa, mógł połączyć rozpoznanie wniosków, bowiem zmierzały one w istocie do stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu apteki W. G. na własność Państwa i stwierdził, że zasadnie organ uznał, że ogłoszenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze Nr 15 z 1951 r., nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu kpa, bowiem miało na celu wskazanie apteki podlegającej przejęciu na własność Państwa i służyło ustaleniu składników majątkowych apteki, a nie konstytuowało zmiany podmiotu, bowiem nie przenosiło praw z dotychczasowego właściciela na Państwo i poprzedzało wydanie przez Ministra Zdrowia orzeczenia o przejęciu apteki na własność Państwa, zaś do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów rozporządzenia Ministra z dnia 16 kwietnia 1951 r. w sprawie zasad i trybu postępowania w zakresie przejmowania aptek na własność Państwa (Dz. U. Nr 23, poz. 182), natomiast, co do orzeczenia Ministra w sprawie przejęcia apteki W. G. na rzecz Państwa, to ustalenia organu (odpowiedzi z Archiwum Państwowego w Poznaniu, Wrocławiu i Zielonej Górze), akta archiwum poznańskiego, które należy określić jako wyczerpujące, wykazały, że taki akt nie został wydany, zatem umorzenie postępowania nadzorczego było uzasadnione wobec braku przedmiotu tego postępowania. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył A. G., reprezentowany przez adwokata, domagając się zmiany wyroku i unieważnienia orzeczenia Ministra z 9 stycznia 1951 r. (decyzja Prezydium PRN w [...]) i całości postępowania dotkniętego nieważnością i sprzecznego z zasadami współżycia społecznego względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj.: - Ustawy z 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa - w szczególności art. 1, 2, 9, 10 - poprzez odmowę uznania jako oczywistego faktu, iż apteka - zgodnie z art. 1 - przeszła na własność Państwa, w konsekwencji stosowania art. 1 (niekwestionowane przez stronę przeciwną) nastąpiły konsekwencje z art. 2, zaistnienie warunków z art. poprzedzających potwierdza i udowadnia art. 9 i 10, tj. ustanowienie zarządu państwowego i wyznaczenie przez zarządcę, W. G. kierownikiem przejętej apteki, czyli pomimo powyższych udowodnionych przesłanek (art.9, 10) nie wyciągnięto konsekwencji w postaci stwierdzenie istnienia orzeczenia lub z ostrożności stwierdzenia uprawdopodobnienia istnienia tego orzeczenia, - rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 kwietnia 1951 r. w sprawie zasad i trybu postępowania w zakresie przejmowania aptek na własność Państwa, a w szczególności - § § 2, 7, 8 poprzez błędne uznanie, iż orzeczenie Ministra Zdrowia nie zostało wydane oraz poprzez pominięcie faktu udowodnionego istnienia wykazu przejętych aptek w ogłoszeniu Prezydium PRN w [...] i poprzez pominięcie w § 8 zasady równoczesności wprowadzenia zarządcy (co zostało udowodnione) z jednoczesnym ogłoszeniem orzeczenia o przejęciu apteki. 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § 1 i art. 135 - poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia z urzędu wszelkich naruszeń prawa, związanie granicami skargi, przez co nieorzeczenie co do istoty; - art. 146 § 1 w sytuacji uznania braku decyzji naruszenie - prawa poprzez niestwierdzenie bezskuteczności czynności; - art. 113 § 1 w zw. z art. 91 § 3 - poprzez zamknięcie rozprawy bez dostatecznego jej wyjaśnienia, brak uzasadnionych, wiarygodnych i bezpośrednich dowodów świadczący o niewydaniu przez Ministra przedmiotowej decyzji; - ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - art. 75, 77, 86 - poprzez niezbadanie sprawy należycie, niedopuszczenie wszystkich dowodów w sprawie, bezpodstawne uznanie, że przedmiotowa decyzja Ministra Zdrowia nie została wydana; - art. 105 - poprzez nieuzasadnione uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, co oznacza, że może rozpoznać sprawę tylko w takich ramach, jakie wyznaczają przytoczone w niej podstawy. Podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 Ppsa i są nimi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodne z tym przepisem przytoczenie podstaw będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego i charakteru naruszenia. W niniejszej skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności niektórych przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o przejęciu aptek na własność Państwa (Dz. U. Nr 1, poz. 1 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 1951 r. w sprawie zasad i trybu postępowania w zakresie przejmowania aptek na własność Państwa Dz. U. Nr 23, poz. 182). Art. 174 Ppsa nie przewiduje takiej podstawy skargi kasacyjnej jak rażące naruszenie prawa materialnego, nadto wymaga wskazania konkretnych przepisów, zatem określenie charakteru naruszenia jako rażące naruszenie prawa materialnego, a także tylko przykładowe wskazanie przepisów, które dzielą się na niższe jednostki redakcyjne, nie odpowiada wymogom art. 174 pkt 1 Ppsa. Wskazać również należy, że sprawa nie ma aspektu materialnego, bowiem postępowanie administracyjne zostało umorzone wobec tego Sąd nie stosował prawa materialnego w takim aspekcie w jakim mógłby je naruszyć w sposób, który wskazuje art. 174 pkt 1 Ppsa, tj. przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Wojewódzki Sąd nie badał, czy rozstrzygnięcia zgodne są z przepisami prawa materialnego co do spełnienia przesłanek przejęcia apteki na własność Państwa, ale czy organ zasadnie uznał, że postępowanie nadzorcze nie może być prowadzone, gdyż nie istnieje przedmiot - decyzja administracyjna - której zgodność z prawem może być oceniana przez organ nadzoru w świetle art. 156 § 1 kpa. Ze wskazanych wyżej przyczyn zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest trafny. Zarzut naruszenia prawa procesowego dotyczący naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i jest o tyle chybiony, że postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzkie sądy administracyjne rozpatrując skargę badają zgodność działania organów administracji z tym aktem, same jednak nie stosują go w swoim postępowaniu. Zgodnie z wymogami art. 174 pkt 2 zostały postawione zarzuty naruszenia przepisów Ppsa, jednak nie można się z nimi zgodzić. Istotą w niniejszej sprawie było to, że organ nadzoru uznał, że nie może prowadzić postępowania nadzorczego, bowiem brak jest przedmiotu tego postępowania. Postępowanie nadzorcze, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji, ma na celu zbadanie czy decyzja organu administracji jest dotknięta wadami wskazanymi w art. 156 § 1 kpa. W sprawie zatem musiała być wydana decyzja administracyjna, mająca podlegać ocenie. W niniejszej sprawie organ nadzoru ustalił, że orzeczenie Ministra Zdrowia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o przejęciu aptek na własność Państwa nie zostało wydane, natomiast ogłoszenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kpa, a Wojewódzki Sąd podzielił pogląd organu. Skarga kasacyjna nie zawiera żadnego zarzutu, który zwalczałby pogląd co do charakteru obwieszczenia Prezydium, ani nie przedstawia dowodu, bezpośredniego czy pośredniego, że orzeczenie Ministra Zdrowia zostało wydane, bowiem takim nie jest twierdzenie o ustanowieniu zarządu. Wojewódzki Sąd nie naruszył w skazanych w skardze przepisów postępowania przez to, że podzielił pogląd organu, ocenił bowiem sprawę w jej granicach, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na wydanie rozstrzygnięcia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Ppsa.