IV SA/Wa 101/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2004 r., 2.orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz P. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 66 ó 3 kpa zwrócił P. M. jego wniosek o zwrot gruntów położonych w K., względnie przyznania gruntów zamiennych, względnie wypłaty ekwiwalentu za grunty przejęte na własność Skarbu Państwa jako mienie poniemieckie, rozdysponowanych następnie pomiędzy osadników w drodze nadania na podstawie ustawy z dnia 5 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych / Dz. U. Nr 46, poz. 340 /. Organ odwoławczy podniósł, iż art. 66 § 3 kpa stanowi, iż w przypadku gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a z podania wynika, że właściwym jest w sprawie sąd, organ, do którego wniesiono podanie, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Powołując się na orzecznictwo organ odwoławczy uznał, iż dla realizacji roszczeń osób, powołujących się zasadnie lub nie na tytuł własności i żądających na tej podstawie wydania nieruchomości, przewidziana jest droga sądowa postępowania cywilnego, a nie postępowania administracyjnego. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2005r. wniósł P. M. zarzucając, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. / sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak, zgodnie z art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związanym zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2004r. naruszają prawo. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem P. M. z dnia 8 marca 2004r. skierowanym do Wojewody [...]. We wniosku tym skarżący przedstawia okoliczności związane z gospodarstwem rolnym pierwotnie należącym do jego dziadka P. H. począwszy od 1941 roku do chwili złożenia wniosku. Organ pierwszej instancji, a za nim organ odwoławczy uznały, że we wniosku tym sformułowane zostało przez skarżącego roszczenie zwrotu gruntów rolnych należących uprzednio do jego matki, względnie przyznania gruntów zamiennych, względnie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego. Tak sformułowane roszczenie organy uznały, że nie należy do drogi postępowania administracyjnego, a właściwym do jego rozpoznania jest sąd powszechny i na podstawie art. 66 § 3 kpa dokonano zwrotu podania skarżącego. W ocenie Sądu, tak sformułowane roszczenie zostało wyinterpretowane przez organ z wniosku P. M. z dnia [...] marca 2004r., gdyż w samym wniosku nie zostało ono w sposób jasny tak sformułowane. W razie wątpliwości co do treści złożonego przez skarżącego wniosku, organ administracji powinien był, zgodnie z trybem określonym w art. 64 § 2 kpa ustalić rzeczywistą wolę skarżącego, tzn. wezwać stronę do jednoznacznego sprecyzowania treści żądania. Po uzyskaniu odpowiedzi na takie wezwanie organ mógł dopiero przystąpić do ustalania czy jest organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie nie działały z należytą starannością, czym naruszyły zasadę zaufania obywateli do organów Państwa unormowaną w art. 8 kpa, jak również zasadę z art. 7 i 9 kpa. Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ winien w sposób jednoznaczny ustalić jakie przepisy prawne były podstawą przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego i czy w związku z tym przejęciem były wydawane jakieś decyzje administracyjne. Wyjaśnienie skarżącemu podstawy prawnej przejęcia gospodarstwa rolnego, pozwoli dopiero skarżącemu na właściwe sformułowanie żądania. Mając powyższe na względzie należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 9, 64 § 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. Z art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając że naruszają przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.