I SAB/Wa 6/06
WyrokWSA w Warszawie2006-04-03
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Agnieszka Miernik, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu naczelnego jest dopuszczalna bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu naczelnego jest dopuszczalna bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ regulacja dotycząca wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, zawarta w art. 52 § 3 i 4 PPSA, nie odnosi się do skarg na bezczynność. W przypadku bezczynności organu naczelnego, skoro art. 37 § 1 kpa nie może mieć zastosowania, otwarta jest droga do wniesienia skargi do sądu.Stan faktyczny
Pełnomocnik M.P. złożył skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych z 1959 r. i 1961 r. Skarżący zarzucił organowi brak merytorycznych decyzji i ograniczenie czynności do poszukiwania akt. Minister Transportu i Budownictwa wnosił o odrzucenie skargi, argumentując brak wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie podjął wystarczających działań w celu zgromadzenia materiału dowodowego i ustalenia stanu prawnego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Ministra Transportu i Budownictwa do wydania decyzji w sprawie z wniosku M.P. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych zobowiązuje Ministra Transportu i Budownictwa do wydania decyzji w sprawie z wniosku M.P. złożonego w dniu 23 czerwca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lipca 1959 r., nr [...] i decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1961 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
I SAB/Wa 6/06
UZASADNIENIE
W dniu 8 grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga pełnomocnika M.P. na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie wniosku z dnia 21 czerwca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lipca 1959 r., nr [...] i Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1961 r., nr [...]. W skardze zarzucono organowi przewlekłe załatwianie sprawy, w której od czasu złożenia wniosku nie zostały podjęte żadne merytoryczne decyzje, a czynności podjęte przez organ ograniczyły się jedynie do zwrócenia się o nadesłanie archiwalnych akt postępowania wywłaszczeniowego.
Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie, bowiem M.P. przed wniesieniem skargi na bezczynność organu naczelnego nie wezwał na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, co powinno skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku organ domagał się oddalenia skargi jako niezasadnej. Podniesiono, że w celu ustalenia wszystkich stron postępowania zwrócono się pismami z 27 czerwca 2005 r., 10 sierpnia 2005 r. i 23 listopada 2005 r. do Urzędu Miasta C. - Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wraz z podaniem adresów osób, którym do tej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe i jednostek sprawujących trwały zarząd na nieruchomości. Jednocześnie podjęto starania zmierzające do odnalezienia całości akt archiwalnych. Pismem z dnia 30 listopada 2005 r. poinformowano M.P. w trybie art. 36 § 2 kpa o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu wniosku i wskazano termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia 23 listopada 2005 r. Urząd Miasta C. poinformował, że nie można zlokalizować przedmiotowej nieruchomości i przesłać żadnych dokumentów, dlatego w dniu 30 grudnia 2004 r. (data podana omyłkowo, pismo oznaczone datą 30 grudnia 2005 r.) zwrócono się do strony o nadesłanie informacji lub przedłożenia materiału mapowego sporządzonego przez uprawnionego geodetę.
M.P. na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. popierając skargę wnosił o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Transportu i Budownictwa, iż przed wniesieniem w sprawie niniejszej skargi na bezczynność organu skarżący winien wezwać na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa i że w razie niedopełnienia tej czynności skarga winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 kpa, o którym mowa w art. 37 § 1 kodeksu stanowi swoisty środek odwoławczy, do którego nie mają zastosowania przepisy dotyczące zażalenia zamieszczone w art. 141-144 kpa. Ma ono zastosowanie jedynie wówczas, gdy w danej sprawie istnieje organ administracji publicznej wyższego stopnia uprawniony do podjęcia działań w trybie art. 37 § 2 kpa. W przypadku zaś bezczynności organu naczelnego, skoro art. 37 § 1 kpa nie może mieć zastosowania, otwarta jest droga do wniesienia skargi do sądu. Zawarta w art. 52 § 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacja dotycząca wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa nie odnosi się do skarg na bezczynność, nie może więc mieć w tych sprawach zastosowania.
Niezależnie od powyższego na marginesie zauważyć trzeba, że w aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 24 marca 2005 r. wzywające organ do załatwienia sprawy.
Skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest zasadna. Wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji wywłaszczeniowych wpłynął do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu 23 czerwca 2004 r. Nie opisując kolejnych czynności podejmowanych przez organ zauważyć trzeba, że dopiero 6 sierpnia 2004 r. podjęto jakiekolwiek działania w sprawie. Zwracając się do wnioskodawcy o nadesłanie oryginałów lub urzędowo poświadczonych za zgodność postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku i do odpowiednich archiwów o nadesłanie akt wywłaszczeniowych.
Dalsze pisma dotyczące zgromadzenia materiału aktowego wystosowane zostały dopiero 27 czerwca 2005 r. Przy piśmie z dnia 27 lipca 2005 r. [...] Urząd Wojewódzki w K. - Oddział Zamiejscowy w C. przesłał do Ministra Infrastruktury akta postępowania wywłaszczeniowego nr [...]. W aktach tych znajduje się m.in. odpis postanowienia Sądu Powiatowego w C. z grudnia 1961 r., którym dla działki [...] przy ul. [...] w C. urządzono księgę wieczystą KW nr [...]. Wpisy zawarte w tej księdze winny więc stanowić podstawę ustaleń dokonywanych przez organ.
W takim stanie sprawy nie można uznać za prawidłowe zwrócenie się przez organ nadzoru do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie materiału mapowego z naniesionymi granicami wywłaszczonej nieruchomości i danymi co do jej aktualnego stanu prawnego, sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Rzeczą organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest dokonanie stosownych ustaleń co do zmian stanu tej nieruchomości i stron postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a następnie jego rozpoznanie według zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Poszukiwania akt odwoławczych wywłaszczenia ograniczone do dwóch wystąpień (30 czerwca i 23 listopada 2005 r.) do Instytutu Pamięci Narodowej w W., na które nie uzyskano żadnej odpowiedzi nie mogą również być uznane za dostateczne i nie stanowią usprawiedliwienia zwłoki w załatwieniu sprawy. Ponadto stwierdzić trzeba, że podanie terminu załatwienia sprawy w piśmie z dnia 3 listopada 2005 r. - "wniosek zostanie rozpatrzony w terminie miesiąca od dnia zgromadzenia całości materiału dowodowego" nie spełnia wymogów zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 kpa.
Z podniesionych wyżej względów skarga uznana została za uzasadnioną i na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano organ do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku z aktami sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło