VII SA/Wa 501/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.37 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane nakazał E. S. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego w bezpośredniej strefie czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia na działce o nr ew. [...] (aktualnie nr ew. [...]) położonej przy ul. O. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budynek wybudowany został w [...] roku bez pozwolenia na budowę i jest zlokalizowany w odległości około 2 m od gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy 400 mm i ciśnieniu nominalnym 6,3 Mpa. Gazociąg wybudowany został w końcu lat 70 XX wieku na podstawie decyzji Urzędu Miasta [...] z dnia [...] września 1977 roku, Nr [...]. Zgodnie z obowiązującymi w czasie budowy budynku przepisami minimalna odległość budynku gospodarczego od tego rodzaju gazociągu winna wynosić 25 m co wynikało z załącznika do rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia [...] czerwca 1989 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1989 roku, Nr 45, poz.243 ze zm.), tabela nr 2. Opisany stan faktyczny zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wypełnia przesłanki opisane w art.37 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku i jedynym sposobem na przywrócenie stanu zgodnego z prawem jest orzeczenie rozbiórki budynku. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. S. podnosząc zarzut, iż będący przedmiotem nakazu rozbiórki budynek gospodarczy istniał w czasie budowy gazociągu jako garaż blaszany bez fundamentów. W 1993 roku budynek gospodarczy został odnowiony i zmodernizowany poprzez dodanie estetycznej zewnętrznej obudowy z oknami altanowymi. Został też wyposażony w urządzenie sanitarne typu toi - toi. W 1993 roku został zgłoszony do opodatkowania w Urzędzie Gminy i od tego czasu jest używany zgodnie z przeznaczeniem bez żadnych zmian. Rozbiórka tego budynku nie spowoduje przywrócenia na gruncie stanu zgodnego z prawem. Istotny jest bowiem fakt posadowienia na tej nieruchomości w odległości mniejszej niż 25 m budynku mieszkalnego. Nadto na linii gazociągu urządzony jest kort tenisowy wykorzystywany bardzo intensywnie ze względu na prowadzoną przez właścicieli działalność gospodarczą, a który został zgłoszony do Urzędu Gminy w celu wymiaru podatku w 1993 roku. W świetle stanu prawnego wskazanego w zaskarżonej decyzji zdaniem odwołującej się wszystkie naniesienia są zgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Tym samym właściciele nieruchomości zostają pozbawieni możliwości korzystania ze swojej własności zgodnie z przysługującym im prawem. Skoro przeprowadzenie gazociągu wymagało dla zagwarantowania bezpieczeństwa ludzi odpowiednich warunków, inwestor winien żądać ograniczenia bądź wyłączenia prawa własności właścicieli nieruchomości. Ponieważ tak się nie stało właściciele, którzy powzięli wiadomość o zagrożeniu związanym z usytuowaniem gazociągu i wyrządzoną im szkodą podejmą działania w celu uzyskania jej naprawienia. W niewłaściwej odległości od gazociągu znajdują się także budynki na sąsiednich nieruchomościach w tym ogólnodostępny sklep. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że usytuowanie obiektu stwarza zagrożenie dla życia i mienia, co powoduje brak możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem innego niż rozbiórka. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że budynek istniał już w dacie budowy gazociągu. Nie widnieje on bowiem na mapie zasadniczej z dnia [...] marca 1993 roku i został ujęty w zasobach geodezyjnych dopierano mapie z dnia [...] lipca 1996 roku. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego dotyczy konkretnego obiektu. Kwestia innych obiektów znajdujących się w niewłaściwej odległości od gazociągu może być rozstrzygnięta w innych postępowaniach. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła E. S. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem skarżącej, to nie ona naruszyła prawo tylko inwestor, który zrealizował gazociąg w niewłaściwej odległości od istniejącego budynku. Ustalając podatek za budynek miejscowe organy przyjęły i zaakceptowały jego istnienie na terenie w bliskiej odległości od gazociągu. Obiekt "zalegalizowano" akceptując jego istnienie przez okres 10 lat w niewłaściwej odległości od gazociągu. Nadto jej zdaniem obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę. Nieprzekonujący jest zdaniem skarżącej argument, iż istnienie budynku (od ponad 10 lat) stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 7 kpa i art.77§l kpa. Zgodnie z treścią art.37 ust.1 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń jeśli właściwy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: a) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub, b) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jeśli z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że samowolnie wzniesiony obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, to oczywiście zachodzą wówczas przesłanki do wydania nakazu jego rozbiórki. Okoliczność, iż inwestycja została zrealizowana niezgodnie z przepisami sama w sobie nie może być podstawą do wydania nakazu rozbiórki. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie wykazały, iż samowolnie wzniesiony przez skarżącą obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Analiza uzasadnienia decyzji zarówno organu pierwszej instancji jaki drugiej instancji wskazuje, iż organy te automatycznie przyjęły, że realizacja obiektu w niewłaściwej odległości powoduje zaistnienie takiego niebezpieczeństwa. Tymczasem okoliczność taka winna wprost wynikać z przeprowadzonych przez organy administracji dowodów. Organy administracji przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w przedmiocie zaistnienia zagrożenia dla osób lub mienia przez samowolnie wzniesiony obiekt budowlany winny rozważyć możliwość dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Możliwość taka przewidziana została w art.81 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.). Wprawdzie postępowanie w sprawie samowoli budowlanej toczy się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.), to jednak dotyczy to wyłącznie rozstrzygnięć decydujących o losie samowoli budowlanej. Postanowienie o charakterze dowodowym wydawane jest natomiast na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Organy administracji mogą również dopuścić tego typu dowód z urzędu na podstawie przepisów kpa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą stwierdzić należy, że nie mogły być one podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Za bezpodstawne uznać należy twierdzenia skarżącej, iż budynek, którego rozbiórkę orzeczono, istniał już w czasie budowy gazociągu, a późniejszym okresie został jedynie odnowiony. W protokole oględzin obiektu skarżąca oświadczyła, że obiekt został zrealizowany w 1993 roku. Skarżąca nie zgłosiła do tego protokołu żadnych zastrzeżeń. Brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości zawartego w tym protokole oświadczenia skarżącej. Twierdzenia skarżącej, iż obiekt istniał już w okresie budowy gazociągu pojawiły się dopiero wówczas, gdy wydany został nakaz rozbiórki tego obiektu. Zdaniem Sądu twierdzenia te uznać należy za niewiarygodne. W ocenie Sądu zmiana twierdzeń skarżącej co do czasu powstania obiektu była podyktowana jedynie próbą uchronienia go przed rozbiórką. Za bezzasadne uznać w tej sytuacji należy twierdzenia skarżącej, że to inwestor budujący gazociąg naruszył wymagane prawem odległości od obiektu należącego do skarżącej. Okoliczność, iż obiekt został zgłoszony w Urzędzie Gminy i w związku z tym Gmina pobierała stosowny podatek nie oznacza, że budynek ten został zalegalizowany. Zagadnienia związane z legalizacją samowolnie wzniesionego budynku rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a gdy zachodzą przesłanki określone w art.103 ust.2 tejże ustawy ustawa z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Przepisy tych ustaw z faktem zgłoszenia samowolnie zrealizowanego obiektu dla celów podatkowych nie wiążą skutków w postaci legalizacji. Przepisy tych ustaw nie przewidują również legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów poprzez stwierdzenie faktu ich istnienia przez pewien określony czas. Okoliczność, iż inne obiekty budowlane znajdują się w niewłaściwej odległości od gazociągu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. To czy zaistnieje konieczność rozbiórki tych obiektów rozstrzygnięte zostanie w odrębnych postępowaniach. Za bezzasadne uznać też należy twierdzenia skarżącej, iż wzniesiony przez nią obiekt nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią § 44 ust.2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. z 1975 roku, Nr 8, poz.48 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa: a) altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, b) pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego - na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Obiekt budowlany znajdujący się na działce skarżącej nie należy do żadnej z tych kategorii obiektów. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.