II SA/Wa 173/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor, Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela, którą odmówiono C. Z. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a oraz ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: ” spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, ” odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, ” uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. C. Z. legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie historii oraz posiada stopień naukowy doktora nauk humanistycznych. Staż na stopień nauczyciela dyplomowanego odbył w okresie od dnia 1 września do 31 maja 2003 r. oraz od dnia 1 września 2004 r. do dnia 31 maja 2005 r. W dniu 27 czerwca 2005 r. otrzymał pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu. W dniu 26 lipca 2005 r. nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty. W świetle powołanych przepisów ustawy - Karta Nauczyciela, organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest związany merytorycznym stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia (bądź nieudzielenia) nauczycielowi akceptacji. Nauczycielowi, który nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej odmawia się nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego (art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela). Kurator oświaty, jak i minister rozpatrujący odwołanie od decyzji odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, nie mają uprawnień do merytorycznej oceny odmowy udzielenia akceptacji przez komisję kwalifikacyjną. Minister Edukacji Narodowej - zgodnie z art. 9h ust. 1 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela, w toku postępowania odwoławczego dokonuje jedynie oceny czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego przez komisje kwalifikacyjne oraz przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Minister Edukacji Narodowej dokonał takiej oceny i ustalił, że skład komisji kwalifikacyjnej ustalony został zgodnie z przepisami art. 9g ust. 3-5 ustawy - Karta Nauczyciela oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593). Komisja kwalifikacyjna dokonała analizy dorobku zawodowego C. Z. i oceniła spełnianie przez niego wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela zgodnie z kryteriami i w trybie określonym w powołanym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. Zdaniem Ministra Edukacji i Nauki, nie miał on podstaw prawnych do kwestionowania oceny komisji kwalifikacyjnej w zakresie odmowy udzielenia skarżącemu akceptacji i dlatego też utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty, odmawiającą p. C. Z. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. C. Z. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2005 r., zarzucając, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie pozwalają mu na ustalenie przyczyny, dla których komisja kwalifikacyjna odmówiła mu akceptacji. Wyjaśnił, że dwukrotnie był oceniany przez komisję kwalifikacyjną i dwukrotnie odmówiono mu akceptacji. Po raz pierwszy w 2004 r. komisja kwalifikacyjna nie udzieliła mu akceptacji, zarzucając: brak programu i jeden źle rozpisany przypadek. Mimo tych zarzutów, uzyskał od członków komisji 30 punktów na 50 możliwych. Ponadto komisja ta pozytywnie oceniła: ” efekty jego pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły, ” umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami. Wyjaśnił, że w zakresie dzielenia się wiedzą z innymi nauczycielami może poszczycić się kilkunastoma artykułami z historii regionalnej, które wykorzystują inni nauczyciele. Napisał też dwie książki, które dostępne są w bibliotekach pedagogicznych i uniwersyteckich. Druga z komisji kwalifikacyjnych w dniu [...] lipca 2005 r., również odmówiła mu akceptacji, przy czym zarzuciła mu: ” słabe wyniki w zakresie uzyskania pozytywnych efektów pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie pracy szkoły, ” braki w zakresie dzielenia się wiedzą i doświadczeniami z innymi nauczycielami. Brak uzasadnień obydwu komisji kwalifikacyjnych nie pozwala mu na ocenę, jakimi kryteriami kierowali się członkowie tych komisji, odmawiając akceptacji. Minister Edukacji Narodowej i Sportu w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. C. Z. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga zasługuje na uwzględnienie. Z treści skargi wynika, że podstawowym zarzutem skarżącego jest błędna wykładnia art. 9b ust. 1 powołanej ustawy - Karta Nauczyciela w związku z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593) w zakresie oceny przez komisję kwalifikacyjną jego dorobku zawodowego. Warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, w myśl powołanych przepisów, jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Karta Nauczyciela, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Podkreślić przy tym trzeba, że organ podejmujący decyzję w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego związany jest stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia nauczycielowi akceptacji. Nauczycielowi, który nie spełnia powyższych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej, ze wskazaniem warunków, których nauczyciel nie spełnia (art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela). Organ więc przed wydaniem decyzji w przedmiocie statusu awansu zawodowego nauczyciela C. Z. uprawniony był przede wszystkim do oceny przebiegu czynności postępowania kwalifikacyjnego, pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r., wydanego na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 9g ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż wymienione rozporządzenie reguluje między innymi tryb działania komisji kwalifikacyjnych. Organ zobowiązany był zatem ocenić, czy protokół z przebiegu prac komisji kwalifikacyjnej spełnia przesłanki określone w § 13 ust. 2 i 14 ust. 1 rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że każdy z członków komisji ma obowiązek ocenić spełnianie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego według punktowej skali od 0 do 10. W protokole pracy komisji w punkcie 5 zawarte jest stwierdzenie o uzyskanych przez nauczyciela ocenach punktowych, kolejno: [...], [...], [...], [...], [...] bez podania nazwisk poszczególnych członków komisji. Z akt sprawy wynika, że komisja działała w składzie pięcioosobowym, a do protokołu załączone są kserokopie pięciu "Kart Indywidualnej Oceny Punktowej", z datą [...] lipca 2005 r. i każda z tych kart podpisana jest przez wszystkich członków komisji. Powstaje zatem uzasadniona wątpliwość, czy rzeczywiście każdy z członków komisji oceniał spełnianie przez tego nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego, a co za tym idzie, czy komisja podjęła swe rozstrzygnięcie we właściwym trybie. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 1 grudnia 2004 r., w protokole z przebiegu prac komisji należy podać pytania zadawane nauczycielowi w czasie rozmowy kwalifikacyjnej oraz informację o udzielonych przez nauczyciela odpowiedziach. W punkcie 4 protokołu komisji wymieniono szczegółowo pytania jakie członkowie komisji zadali skarżącemu podczas przeprowadzonej z nim rozmowy kwalifikacyjnej, brak jednak informacji o udzielonych przez niego odpowiedziach na postawione pytania. Trudno bowiem uznać za wypełnienie przez komisję dyspozycji wynikającej z tego przepisu w zakresie informacji o udzielonych przez skarżącego odpowiedziach, lakoniczne zdanie z protokołu: "Zainteresowany udzielił odpowiedzi, które nie wykazały znajomości istoty zagadnień, o które pytano". Oczywiście ocena komisji kwalifikacyjnej jest wiążąca dla organu wydającego decyzje. Niemniej jednak ocena ta powinna być uzasadniona - zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, poprzez wykazanie powodów, które przyczyniły się do jej wydania, z uwzględnieniem wymagań kwalifikacyjnych na stopień nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Ocena ta powinna się znaleźć również w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza odmownej, bowiem jej adresat tylko poprzez odwołanie do organu wyższego stopnia, który z mocy art. 9h powołanej ustawy Karta Nauczyciela sprawuje nadzór nad czynnościami komisji kwalifikacyjnej, może zakwestionować brak należytej oceny, co jest wadą postępowania kwalifikacyjnego. Tymczasem z uzasadnień protokołu komisji kwalifikacyjnej, jak i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...]ego Kuratora Oświaty, nie wynika dlaczego skarżący nie spełnia wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, mimo że nauczyciel ten legitymuje się wysokim cenzusem wykształcenia (uzyskał tytuł naukowy - dr nauk humanistycznych), i jak podał w skardze, posiada dorobek zawodowy, napisał dwie książki, dostępne w bibliotekach pedagogicznych i uniwersyteckich, napisał także kilkanaście artykułów z tematyki historii regionalnej, wykorzystywanych w pracy zawodowej przez innych nauczycieli. Sąd uznał więc, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela w związku z § 13 i 14 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. i dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.