II OZ 359/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: przewodniczący sędzia Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpatrzeniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 784/05 o pozostawieniu wniosku J. i E. B. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie z wniosku J. B. oraz J. i E. B. reprezentowanych przez Józefa Bauer o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu w sprawie ze skargi J. B. oraz J. i E. B. reprezentowanych przez J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 5 lipca 2005r., Nr [...] w przedmiocie wylesienia działki p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2006r po rozpatrzeniu wniosku J. B. działającego z upoważnienia J. i E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego pozostawił wniosek bez rozpoznania . W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 21 października 2005r. J. B. oraz J. i E. B. zostali zwolnieni od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego do kwoty 150 złotych, oraz w całości od pozostałych kosztów i opłat sądowych. W pozostałym zakresie odmówiono im przyznania prawa pomocy. W wyniku wniesienia przez skarżących sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego straciło moc i wniosek został rozpoznany ponownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powołując się na przepis art. 252§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "ppsa", wskazał, iż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zobowiązany jest do osobistego złożenia oświadczenia. Ponieważ wniosek o udzielenia prawa pomocy złożył J. B. występując zarówno w imieniu własnym jak również pozostałych skarżących Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych poprzez oddzielne złożenie wniosków na formularzu – PPF. Skarżący nie zastosowali się do zarządzenia w zakreślonym terminie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. B., w którym podniósł, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony prawidłowo i na tej podstawie zwolniono skarżących z uiszczenia części kosztów sądowych. Zdaniem J. B. ponowne wystąpienie z oddzielnymi wnioskami przez każdego ze skarżących narusza zakres udzielonego pozwolenia a trudna sytuacja materialna i rodzinna zasługuje na uwzględnienie jego żądania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie tego prawa wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, która ma zastosowanie do osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji życiowej albo nie posiadających żadnych dochodów i środków finansowych. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z uczestnictwem w tym postępowaniu. Dlatego też, aby skorzystać z instytucji prawa pomocy należy w sposób należyty wykazać okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy przez Sąd. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 ppsa.), w którym należy określić stan majątkowy i dochody wnioskującego, opis stanu rodzinnego, a także oświadczenie o nie zatrudnieniu lub nie pozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 ppsa.). Dane zawarte we wniosku mają uzasadnić potrzebę przyznania przez Sąd prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż zgodnie z treścią cytowanego przepisu oświadczenie, o którym wyżej mowa musi być złożone osobiście przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy ponieważ niewątpliwe pełne informacje o stanie majątkowym oraz rodzinnym posiada wnioskodawca i to on ponosi odpowiedzialność za prawdziwość oświadczenia w tym zakresie na podstawie art. 233§1kk o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Podmiot składający oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym jednocześnie oświadcza, że treść przepisu art. 233§kk jest mu znana. Tym samym należy uznać, że niezasadne jest twierdzenie wnoszącego zażalenie, iż jako pełnomocnik skarżących J. i E. B. miał prawo złożyć stosowne oświadczenie w ich imieniu. Wniosek niewypełniony prawidłowo, pomimo wezwania do uzupełnienia istotnych jego braków, nie może być podstawą przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa, należało postanowić, jak w sentencji.