IV SA/Wa 96/06

WyrokWSA w Warszawie2006-04-04

Skład orzekający: sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymagany do przyznania renty strukturalnej, dotyczy wszystkich odrębnych gospodarstw rolnych posiadanych przez małżonków, czy tylko gospodarstwa przekazywanego w celu uzyskania renty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w celu uzyskania renty strukturalnej dotyczą tylko jednego gospodarstwa rolnego, które jest przekazywane. Nie można stawiać wymogu spełnienia tych warunków wobec odrębnego gospodarstwa rolnego posiadanej przez małżonka, jeśli nie jest ono przedmiotem przekazania. Organy błędnie zastosowały przepisy do gospodarstwa żony skarżącego, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego w kontekście umów dzierżawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty strukturalnej K. S. przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie, która została wydana po wznowieniu postępowania. Podstawą odmowy było posiadanie przez żonę K. S. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,31 ha, co miało oznaczać niezaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczącego rent strukturalnych oraz niewyjaśnienie okoliczności faktycznych związanych z przekazaniem gospodarstwa rolnego przez jego żonę.
Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z/s w S. z dnia [...] października 2005 r., o uchyleniu ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmowie przyznania renty strukturalnej. Zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2005 r. o przyznaniu K. S. renty strukturalnej w wysokości 1.181,42 zł, płatnej przez dziesięć lat. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., a następnie decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. i orzekł o odmowie przyznania renty strukturalnej K. S. Za podstawę do odmowy przyznania renty strukturalnej przyjęto posiadanie przez żonę K. S. gospodarstwa rolnego o pow. 1,31 ha użytków rolnych, co w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 119, ze zm.) oznacza niezaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania K. S. od decyzji z dnia [...] października 2005 r., podano, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który przekaże gospodarstwo rolne i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Warunek zaprzestania działalności rolniczej jest spełniony wówczas, gdy łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych przez uprawnionego do renty i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha. Tymczasem, żona K. S. posiada 1,31 ha użytków rolnych, jako gospodarstwo rolne otrzymane od swoich rodziców, które zostało następnie wydzierżawione R. S. umową z dnia [...] września 2005 r. zgłoszoną do ewidencji gruntów i budynków dopiero w dniu 19 września 2005 r., a więc po przekroczeniu wymaganego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. 6 miesięcznego terminu liczonego od dnia wydania postanowienia stwierdzającego spełnianie przez K. S. warunków do otrzymania renty strukturalnej. W skardze na decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. zarzucono naruszenie §6 ust. 1 pkt 1 i §20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych związanych z przekazaniem działki gruntu przez współmałżonkę skarżącego, wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że gospodarstwo rolne małżonki skarżącego jest odrębnym gospodarstwem od gospodarstwa przekazanego w dzierżawę przez K. S. i zostało przekazane w faktyczne posiadanie R. S. prywatną umową dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r. Wymogi zaś przekazania gospodarstwa rolnego w drodze umowy dzierżawy zgłaszanej do ewidencji gruntów i budynków dotyczą tylko jednego gospodarstwa posiadanego przez ubiegającego się o rentę strukturalną, pozostałe gospodarstwa rolne mogą być przekazane w dowolny sposób, bez zachowania wymogu zgłaszania przekazania do ewidencji gruntów i budynków w zakreślonym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymał uzasadnienie braku spełnienia przez skarżącego warunków przekazania wszystkich użytków rolnych i zaprzestania działalności rolniczej w wyznaczonym terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o spełnianiu warunków przez K. S. do otrzymania renty strukturalnej, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z §4 pkt 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Według §6 ust.1 pkt 1 powołanego rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1 rozporządzenia. W przepisie §9 pkt 1 powołanego rozporządzenia wskazano, że warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ze sformułowania "tego gospodarstwa" użytego w §6 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. wynika, iż przepis ten dotyczy przekazania jednego gospodarstwa rolnego. Natomiast w sprawie istnieją dwa odrębne gospodarstwa, jedno przekazane umową dzierżawy przez K. S. na rzecz R. S. i drugie gospodarstwo, otrzymane przez żonę K. S. od swoich rodziców, położone w ponad dwudziestokilometrowym oddaleniu od tego pierwszego. Treść §6 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie wskazuje, aby przepis ten dotyczył wszystkich odrębnych gospodarstw rolnych posiadanych przez współmałżonków, dlatego w rozpatrywanej sprawie nie można stawiać wymogu spełnienia określonych w nim warunków wobec gospodarstwa żony skarżącego. Przepis ten nie stanowi zatem podstawy do wymagania wobec gospodarstwa żony skarżącego spełnienia warunku zgłoszenia umowy dzierżawy do ewidencji gruntów i budynków, jaka została zawarta w dniu [...] listopada 2004 r. oraz w dniu [...] września 2005 r. Także przepis §20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., stanowiący o powinności przekazania gospodarstwa rolnego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia stwierdzającego spełnienie warunków do otrzymania renty strukturalnej, może być odnoszony tylko wobec tego gospodarstwa rolnego, które jest przekazywane w celu uzyskania renty strukturalnej, o którym jest mowa w §6 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Organy orzekające nie wyjaśniły okoliczności zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., rozumianego w sposób określony w §9 pkt 1 rozporządzenia, jako nieposiadania przez żonę skarżącego gospodarstwa rolnego w dniu wydania na rzecz skarżącego decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Ograniczono się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że umowa dzierżawy z dnia [...] września 2005 r., dotycząca gospodarstwa żony skarżącego, została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków po terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnianiu przez skarżącego warunków do otrzymania renty strukturalnej. Nie ma to jednak zasadniczego znaczenia w sprawie, skoro do gospodarstwa żony skarżącego nie znajduje zastosowania wymóg zgłoszenia umowy dzierżawy do ewidencji gruntów i budynków. Organy orzekające, z naruszeniem zatem §6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. c powołanego rozporządzenia, uznały za konieczne spełnienie warunków określonych w tych przepisach także wobec gospodarstwa rolnego żony skarżącego. Brak wyjaśnienia okoliczności przekazania posiadania przez żonę skarżącego gospodarstwa rolnego na rzecz R. S., w kontekście istniejącej umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r., wskazującej na wydanie gospodarstwa z dniem [...] listopada 2004 r., umowy dzierżawy z dnia [...] września 2005 r. wskazującej na wydanie posiadania gospodarstwa w dniu 25 listopada 2004 r. oraz w kontekście oświadczenia R. S. z dnia 24 października 2005 r. o rolniczym użytkowaniu gospodarstwa rolnego żony skarżącego od dnia 25 listopada 2004 r., stanowi naruszenie zarówno §9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., jak i art. 7 i art. 77 §1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, należy jednoznacznie wyjaśnić, za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych określonych w przepisach kpa, czy żona skarżącego, w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu §9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., a więc czy umowy dzierżawy z dnia [...] września 2005 r. odzwierciedla stan faktyczny w gospodarstwie rolnym żony skarżącego na dzień wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Przy wyjaśnianiu tej okoliczności należy także uwzględnić treść §3 umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2004 r., z której wynika, że wydanie przedmiotu dzierżawy następuje z dniem zawarcia umowy, natomiast z umowy dzierżawy z dnia [...] września 2005 r. wynika, że wydanie nieruchomości w posiadanie już nastąpiło od dnia 25 listopada 2004 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło