I OSK 1348/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Marek Stojanowski(spr.), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1675/04 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. W. kwotę 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy) - w tym 26,40 zł (dwadzieścia sześć złotych czterdzieści groszy) stawki podatku od towarów i usług - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 6 września 2005r., sygn. akt II SA/Wa 1675/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...], nr [...],w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej. Odmowa zawarcia z mł. chor. rez. J. G. kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kontraktowa, uzasadniona była tym, że nie spełniał on koniecznych wymagań do zawarcia kolejnego kontraktu oraz wyznaczenia na stanowisko służbowe w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych w [...]. Oddalając skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 września 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę materialno-prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 ze zm..), w szczególności art. 15 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej uzależnione jest od "potrzeb Sił Zbrojnych", przez które należy rozumieć zapotrzebowanie na żołnierzy zawodowych, w poszczególnych korpusach kadry zawodowej i korpusach osobowych, o określonych dla poszczególnych stanowisk służbowych stopniach wojskowych, wymaganiach kwalifikacyjnych i grupach uposażenia, wynikające z etatów jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej oraz posiadanych środków budżetowych. Decyzja wydana w tym przedmiocie miała charakter uznaniowy, zatem sądowa kontrola sprowadzała się zasadniczo do badania, czy wydanie takiej decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności kontrola Sądu sprowadza się do oceny, czy w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, podjęto wszelkie niezbędne środki, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja, nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego. Do wyłącznej kompetencji Ministra Obrony Narodowej należy m. in. prawo dokonywania selekcji odpowiednich kandydatów, do zajmowania określonych stanowisk służbowych. Zatem złożenie przez uprawnionego wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej nie było dla organu wiążące. Rozpatrując taki wniosek organ kierował się kryteriami takimi, jak: ocena przydatności kandydata w dalszej służbie wojskowej; ocena posiadanych i uzyskanych kwalifikacji zawodowych, przydatnych na stanowiskach służbowych możliwych do obsadzenia przez kandydata w jednostce wojskowej, w której ubiega się o zawarcie kolejnego kontraktu; posiadanie środków finansowych niezbędnych na uruchomienie danego stanowiska służbowego; czy też dyspozycyjność kandydata, zarówno co do stanowiska, jak i miejsca siedziby jednostki wojskowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organy orzekające o odmowie zawarcia z mł. chor. rez. J. G. kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej, nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005r. wniósł J. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływaną dalej jako ppsa). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz art. 106 § 3 ppsa, poprzez nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego, tj. wskutek niezastosowania przepisu § 40 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 7, poz. 38 ze zm.). Zdaniem skarżącego Sąd naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego, bowiem przyjmując uznaniowy charakter decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], zaniechał dokonania jej kontroli. Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem sprzeczna jest z § 40 ust. 2 powołanego rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto, iż Sąd pominął wniosek skarżącego o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczności, które miały zasadnicze znaczenie przy wydawaniu kwestionowanych decyzji, czym naruszył przepis art. 106 § 3 ppsa. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów pozwoliłoby na uzyskanie odpowiedzi, czy zawarcie kolejnego kontraktu ze skarżącym odpowiadałoby "potrzebom Sił Zbrojnych". Skarżący nie kwestionując prawa organów wojskowych do dokonywania wyboru odpowiednich kandydatów do zajmowania określonych stanowisk służbowych podniósł okoliczność, iż przeprowadzana w tym celu selekcja żołnierzy powinna być poprzedzona rzetelnym zgromadzeniem materiału dowodowego, a decyzja wydana w tej sprawie, powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty analogiczne do tych, które przedstawione zostały zarówno w decyzji organu odwoławczego, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwaną dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności, określone w art. 183 § 2 cyt. ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ Sąd rozpoznając sprawę nie naruszył przepisów prawa. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, w rozumieniu art. 176 ppsa, polega na wskazaniu normy prawnej, do której naruszenia doszło Zupełnie chybionym jest zarzut skargi kasacyjnej, polegający na wskazaniu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 7, 8, 9 oraz art. 77 Kpa, zwłaszcza w sytuacji, gdy czyni to profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego są bowiem wiążące dla organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, a nie dla sądu administracyjnego. Postępowanie sądowo-administracyjne toczy się według procedury wynikającej z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie stosują przepisów Kpa, badają jedynie, czy zostały one prawidłowo zastosowane przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed tymi sądami. Zatem, skoro przed sądem administracyjnym nie mają zastosowania przepisy procedury administracyjnej, to sąd ten nie mógł ich oczywiście naruszyć. Chybionym jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 106 § 3 ppsa. Jedną z podstawowych zasad postępowania sądowo-administracyjnego jest reguła wynikająca z art. 133 § 1 ppsa, zgodnie z którą Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, tzn. na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy, zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w celu umożliwienia sądowi dokonania ustaleń, które stanowić będą podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001r., sygn. akt V SA 671/00 oraz z dnia 1 marca 2001r., sygn. akt V SA 2746/00). Przechodząc do dalszych rozważań w kwestii dotyczącej zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że są one również nieuzasadnione. Żaden przepis materialnego prawa administracyjnego w trybie administracyjnym nie przyznaje skarżącemu prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej. Zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej uzależnione jest od "potrzeb Sił Zbrojnych", o jakich mowa np. w art. 8 ust.2a w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych co oznacza, że złożenie wniosku przez skarżącego w tym przedmiocie, nie było dla organu wiążące. Nietrafnym jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na niezastosowaniu przez organy przepisu § 40 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem omawiany przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczył on kwestii związanych z zajmowaniem stanowisk służbowych przez żołnierzy zawodowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.