II SA/Rz 847/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-04-05
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę dotyczącą rozbiórki samowolnie przebudowanego, nadbudowanego i rozbudowanego budynku inwentarskiego?Ratio decidendi
Zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe, ponieważ organ I instancji nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, nie rozróżnił robót budowlanych (budowa, przebudowa, rozbudowa) zgodnie z definicjami Prawa budowlanego, a sentencja decyzji była nieprecyzyjna i nie mogła zostać wykonana. Wymagało to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie przebudowanego, nadbudowanego i rozbudowanego budynku inwentarskiego oraz przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca H. S. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że organ II instancji nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego i brak wskazania okoliczności do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące niewyczerpującego rozpatrzenia dowodów i naruszenia terminu załatwienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki samowolnie przebudowanego, nadbudowanego oraz rozbudowanego budynku inwentarskiego -skargę oddala-
II SA/Rz 847/05
U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. /.../, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] listopada 2004 r. /..../ nakazującej rozbiórkę samowolnie przebudowanego, nadbudowanego oraz rozbudowanego budynku inwentarsko-składowego na działce nr 1986/4 w M. przy ul. W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz uchylił w całości postanowienie z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zobowiązujące W. M. do przedłożenia 4 egz. projektu budowlanego uwzględniającego przepisy techniczno-budowlane w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków samorządu zawodowego oraz przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej zostało stwierdzone, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. rozpatrując ponownie – po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2002 r. SA/Rz 2002/02 – sprawę samowolnie wykonanej przebudowy, nadbudowy oraz rozbudowy budynku inwentarsko składowego przy ul. W. w M. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. zobowiązał W. M., w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, do przedłożenia określonych dokumentów. Kontynuując procedurę legalizacyjną, postanowieniem z dnia 10 października 2004 r. nr 31/2004 ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej, a wobec jej nieuiszczenia w wyznaczonym terminie nakazał W. M. rozbiórkę przedmiotowego obiektu, położonego na działce nr 1986/4 przy ul. W. w M. W odwołaniu od tej decyzji W. M. podał, że nie uiścił opłaty, gdyż postanowienie odebrała jego matka i przekazała mu je dopiero po otrzymaniu decyzji o rozbiórce, opłatę uiścił w dniu 22 grudnia 2004 r. i wniósł o "cofnięcie decyzji".
Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn formalnych, innych niż podnoszone w odwołaniu. Stwierdził, że w trybie art. 48 Prawa budowlanego organ I instancji nakazał W. M. wykonać rozbiórkę samowolnie przebudowanego, nadbudowanego oraz rozbudowanego budynku inwentarsko-składowego na działce nr 1986/4 w M. Rozstrzygnięciem tym objął roboty budowlane polegające na przebudowie podlegające regulacjom przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wskazany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 48 dotyczy wyłącznie obiektu lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie znajduje zastosowania w sprawie samowolnie dokonanej przebudowy obiektu.
Oceniając stan faktyczny organ ten nie rozdzielił robót budowlanych polegających na budowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego od robót innych "nie wyszczególnionych w tej nomenklaturze". Nie zastosował się do oceny prawnej i wskazówek zawartych w wyroku z dnia 13 listopada 2002 r. SA/Rz 2002/02, nie sprecyzował jednoznacznie w sentencji decyzji ani w jej uzasadnieniu jaka część obiektu została poddana przebudowie, a jaka część została rozbudowana i nadbudowana. Z sentencji nie wynika jednoznacznie czy budynek podlega rozbiórce w całości czy też części, a jeżeli w części to w jakim zakresie. Sentencja decyzji powinna być tak sformułowana, aby decyzja mogła zostać wykonana, tego zaś wymogu nie spełnia zaskarżona decyzja i już to przesądza, że nie może ona pozostać w obiegu prawnym. Postępowanie wymaga więc uporządkowania, właściwego zakwalifikowania i rozdzielenia robót samowolnie wykonanych /odpowiednio do dyspozycji stosownych przepisów regulujących określone stany faktyczne/ oraz rozstrzygnięcia w trybie instancji. Nadto organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy wynika, iż aktualny numer działki na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek to nr 1986/6, a w osnowie zaskarżonej decyzji określono położenie na działce nr 1986/4 /jeszcze przed podziałem/. Organ odwoławczy stwierdził również, że oceniając rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie rozbiórki obiektu w trybie art. 48 Prawa budowlanego zobowiązany jest objąć kontrolę postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o rozbiórce, w tym też akt administracyjny stanowiący podstawę uruchomienia procedury legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, tj. postanowienie nr 33/2003 z dnia 29 grudnia 2003 r. Postępowanie prowadzone było niedbale i niezgodnie z obowiązującą ustawą Prawo budowlane, a zaskarżona decyzja jest przedwczesna. Rozstrzygając o losach samowoli budowlanej w pierwszej kolejności należy jasno i precyzyjnie określić zakres samowolnie wykonanych robót i dokonać prawidłowej ich kwalifikacji zgodnie z przewidzianymi w ustawie Prawo budowlane definicjami – w sposób nie budzący wątpliwości wyszczególnić w stosunku do jakiej części należy prowadzić postępowanie z art. 48 ustawy Prawo budowlane, a jaka część została poddana przebudowie czy remontowi. Procedurę w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane stosuje się w przypadku budowy obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. objęto zakres samowolnie wykonanych robót, które nie stanowią samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48. Ponadto ust. 2 i 3 art. 48 określają zasady postępowania organu nadzoru budowlanego i precyzyjnie wymieniają dokumenty niezbędne do zalegalizowania samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ust. 2 organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2003 r. nie wstrzymano prowadzenia robót podając, że zostały one wstrzymane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. /..../, które zostało wydane w trybie art. 50 i nie może spełnić funkcji w zakresie wstrzymania robót w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 48. Błędnie zinterpretowano wiążącą moc tego postanowienia, zaś nałożony obowiązek musi być jednoznaczny i zgodny z treścią art. 48 ust. 3. W swoim postanowieniu PINB w M. nie wskazał wszystkich dokumentów sprecyzowanych w tym przepisie, nie mógłby więc dokonać następnie badania zgodności w trybie art. 49, co jest niezbędnym etapem procedury legalizacyjnej, której bieg został nadany. W dacie wydania tego postanowienia przepisy zawierały obowiązek przedstawienia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 /do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się art. 20 ust. 3 pkt 2/. Brak żądania wspomnianego zaświadczenia, a także brak obligatoryjnego, nawet w przypadku obiektów o prostej konstrukcji, sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego stanowi niezgodność z przepisami. Wymienione wyżej uchybienia przy wydaniu postanowienia rażąco naruszają przepisy prawa i mimo, że wniesione odwołanie nie zawiera skargi na to postanowienie, należy je wyeliminować z obiegu prawnego. Nadmieniono również, że uznaniu organu pozostawiono określenie terminu, w jakim powinny być przedłożone żądane dokumenty. Nie może on być zbyt długi, ale jednocześnie umożliwiający inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków. W rozpatrywanym przypadku ustalony termin 2 miesiące wydaje się być napiętym. Inwestor wymagane dokumenty przedłożył po terminie, został wezwany do ich uzupełnienia /w trybie innym niż przewidziany w art. 49 ust. 3/, lecz dokumentacja ta nie została dołączona do akt sprawy w stosownej kolejności, co może nasunąć domniemanie, że tej dokumentacji nie było. Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. i w/w akty prawne wydane przez PINB w M. są wadliwe i wymagają naprawienia błędów w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Bezsporne jest, że w przypadku niewpłacenia ustalonej opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie organ wydaje decyzję o rozbiórce, jednak z uwagi na opisane wyżej naruszenia prawa i konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie instancji należało przekazać sprawę organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła H. S. z żądaniem jej uchylenia, zarzucając jej naruszenie art. 36 k.p.a. poprzez niewydanie przedmiotowej decyzji w wyznaczonym terminie i niezawiadomienie strony postępowania o przedłużeniu terminu, naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w drodze uznania, że organ II instancji nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego a także naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranych w sprawie dowodów. Zdaniem skarżącej działanie organu odwoławczego było nieuzasadnione i jako takie rażąco narusza art. 138 § 2 k.p.a. Zastosowanie tego artykułu uzależnione jest od zaistnienia wymogu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części a taka przesłanka w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Przeprowadzone bowiem dowody z oględzin przedmiotowego budynku, zeznań świadków pozwoliły PINB bardzo dokładnie wskazać co zostało objęte samowolą budowlaną i jaki był jej zakres – te elementy zawierała decyzja z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]. Decyzja ta, na skutek odwołania W. M., została uchylona, ale ze względu na zaistniałą zmianę stanu prawnego polegającą na wprowadzeniu instytucji legalizacji samowoli budowlanej. Zarzuty merytoryczne odwołania nie znalazły uznania organu II instancji /decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. .../. Organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego i dlatego zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. jest całkowicie uzasadniony. W świetle powyższego brak jest podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jasny i precyzyjny pozwolił określić rodzaj wykonanych robót i ich kwalifikacji zgodnie z definicjami zawartymi w art. 3 Prawa budowlanego, nie zachodziła więc potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Organ mógł ewentualnie uzupełniająco przeprowadzić inne konieczne dowody. Zaskarżona decyzja narusza także art. 138 § 2 k.p.a. in fine, gdyż nie zawiera wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rażąco naruszono art. 36 § 1 k.p.a. – zaskarżona decyzja została wydana ponad dwa miesiące później niż określił to organ odwoławczy /w zawiadomieniu z dnia 31 stycznia 2005 r./. Końcowo skarżąca wskazała, że uchylona decyzja PINB o rozbiórce przedmiotowego budynku czyni zadość jej interesowi prawnemu. Budynek ten zlokalizowany jest w granicy dwóch działek budowlanych, czyniąc je tym samym niezdatnymi do celów budowlanych. Decyzja o rozbiórce jest wynikiem niewywiązania się inwestora z nałożonych obowiązków. Wskazane wyżej okoliczności czynią skargę konieczną i uzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, który stanowi, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest legalność zaskarżonego aktu, w tym przypadku decyzji administracyjnej. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu decyzji. stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Materiał aktowy niniejszej sprawy wykazuje, że zanim zapadła zaskarżona decyzja Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2002 r. SA/Rz 2002/02 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. /.../ oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2001 r. /.../ nakazującą W. M. jako właścicielowi budynku inwentarsko-składowego położonego na działce nr 1986/4 w M. dokonanie rozbiórki rozbudowanej części w/w budynku, a w części poprzednio istniejącej, gdzie dokonana została rozbiórka elementów przed ich rozbudową, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W wyroku tym Sąd zawarł również wskazówki, wiążące przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. rozpatrując ponownie sprawę samowolnie prowadzonych robót budowlanych przez W. M. w budynku inwentarsko-składowym, uznając je ze przebudowę i rozbudowę, decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr .../ nałożył na niego obowiązek rozbiórki samowolnie przebudowanych /pow. przebudowy 78,1 m2/ i rozbudowanych /pow. rozbudowy 23,76 m2/ części w/w budynku inwentarsko-składowego. W wyniku wniesienia przez W. M. odwołania od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] sierpnia 2003 r. decyzję /.../ w trybie art. 138 § 2 k.p.a., wskazując, iż ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/ wprowadziła – z dniem 11 lipca 2003 r. – zasadnicze zmiany w dotychczasowych przepisach. Stwierdził przy tym, że zgodnie z art. 7 ust. 2 w/w ustawy do rozstrzygnięcia sprawy robót budowlanych w budynku inwentarsko-składowym W. M. będą miały zastosowanie przepisy tej noweli, w tym więc zmienione ustawowo definicje pojęć zawartych w art. 3 pkt 7 i jednocześnie wskazał organowi I instancji jednoznacznie ustalić, uwzględniając aktualne przepisy, co jest rozbudową budynku podlegającą nakazowi rozbiórki, a co jest przebudową budynku istniejącego. Następnie decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. nr ... organ I instancji nakazał W. M. wykonać rozbiórkę samowolnie przebudowanego, nadbudowanego oraz rozbudowanego budynku inwentarsko-składowego położonego na działce nr 1986/4 w Mielcu, z powołaniem się na przepisy art. 48 ust. 1 oraz art. 52 w związku z art. 49 ust. 3 i art. 59 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego /Dz.U. z 2000r. Nr 106, 1126 ze zm./. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wskutek zakwestionowania go w odwołaniu W. M. – jak również uchylone zostało postanowienie z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] [nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych] i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. /.../ wskazał art. 138 § 2 k.p.a. i to jego rozstrzygnięcie stanowi przedmiot zaskarżenia przez H. S.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego /art. 15 k.p.a./ każda sprawa indywidualna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W wyniku takiego postępowania organ ten może wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, gdzie utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję /art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a./, czy też zaskarżoną decyzję w całości lub w części uchyli i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umorzy postępowanie I instancji /art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a./. Natomiast wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawa prawna do wydania tego rodzaju decyzji wynika z art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do jego treści decyzja taka może zostać wydana tylko wówczas, gdy "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Z treści powyższego przepisu wynika również, że organ odwoławczy przekazując sprawę może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu, zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe i tym samym zasługuje na akceptację. W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącą, która upatruje naruszenia powyższego przepisu "w drodze uznania, że organ II instancji nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego" i w braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie zwrócono uwagę, iż organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie w sprawie nie zastosował się do wskazówek zawartych w wyroku z dnia 13 listopada 2002 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego SA/Rz 2002/02, co oznaczać musi, że nie respektował zasady określonej przepisem art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [wyrażona w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub czynność było przedmiotem zaskarżenia], w szczególności nie dokonał rozdzielenia /rozróżnienia/ robót budowlanych polegających na budowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego od innych i w żaden sposób nie określił – ani w sentencji wydanej w dniu 29 listopada 2004 r. decyzji, ani w jej uzasadnieniu – w jakiej części przedmiotowy budynek inwentarsko-składowy został poddany przebudowie, nadbudowie i rozbudowie. To rozróżnienie ma przy podejmowaniu rozstrzygnięcia istotne znaczenie, bowiem art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm./, powołany w podstawie prawnej w/w decyzji dotyczy wyłącznie obiektu budowlanego /lub jego części/, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, natomiast wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie podlega regulacji przepisów art. 50 i 51 powyższej ustawy. Nadto sentencja w/w decyzji nie stanowi, czy nakazana nią rozbiórka obejmuje cały budynek inwentarsko-składowy położony na działce nr 1986/4 w Mielcu – wg organu odwoławczego jest to oznaczenie działki przed podziałem i w rzeczywistości budynek ten znajduje się na działce nr 1986/6 - czy też tylko jego część. Taka sentencja decyzji w istocie więc oznacza, że decyzja ta nie mogłaby zostać wykonana, co czyni ją bez wątpienia wadliwą.
Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że koniecznym był /i jest/ rozdzielenie samowolnie wykonanych robót przy przedmiotowym budynku inwentarsko-składowym i ich kwalifikacja, przy zastosowaniu przepisów zawierających regulacje konkretnych zdarzeń faktycznych, a w konsekwencji rozstrzygnięcie w trybie instancji. W takiej zaś sytuacji organ odwoławczy nie mógł skorzystać z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych.
Należy bowiem przy tym podkreślić, że organ odwoławczy rozstrzygając sprawę administracyjną nie może zmieniać rodzaju sprawy, ani też rozszerzać jej zakresu, który wyznaczony jest rozstrzygnięciem sprawy decyzją pierwszoinstancyjną. Zmiana np. podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie omówionej wyżej zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy trafnie wskazał na konieczność postępowania w trybie instancji i w rezultacie skorzystanie przez niego z kompetencji przewidzianych w art. 138 § 2 k.p.a. nie narusza prawa.
Słusznym było też usunięcie przez organ odwoławczy wydanego w pierwszej instancji postanowienia z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...] z obrotu prawnego, bowiem jego wadliwość – chociażby z uwagi na to, że swym zakresem obejmuje samowolnie wykonane roboty, które w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego nie stanowią samowoli budowlanej – nie może budzić wątpliwości. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wykazał wadliwość tego postanowienia z przywołaniem uzasadnienia prawnego i dlatego nie jest już celowym powtarzanie jego argumentacji /w tym zakresie zresztą skarga nie zawiera zarzutów/.
Jak wyjaśniono na wstępie, Sąd może wzruszyć zaskarżoną decyzję, gdy ta narusza przepisy postępowania i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie wydanie zaskarżonej decyzji, jak zauważyła skarżąca, nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a o przyczynach zwłoki nie została ona zawiadomiona /art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a./, jednakże to zaniedbanie organu nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy.
Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy naruszył art. 77 k.p.a. poprzez "niewyczerpujące rozpatrzenie zebranych w sprawie dowodów", jak i przywołanym przez nią argumentem, jakoby wydana w pierwszej instancji decyzja z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] - uchylona przez organ odwoławczy /decyzją z dnia 4 sierpnia 2003 r./ wskazywała zakres samowoli popełnionej przy budynku inwentarsko-składowym W. M. Analiza materiału zebranego w sprawie i wnioski wyciągnięte przez organ odwoławczy nie dają żadnych podstaw do uznania powyższego zarzutu skarżącej za trafny. Nie można też temu organowi przypisać zaniedbania obowiązków proceduralnych z powodu usunięcia z obrotu prawnego w/w decyzji z dnia [...] maja 2003 r., bowiem rozstrzygając sprawę – wskutek wniesionego odwołania – obowiązany był uwzględnić zaistniałą po wydaniu tej decyzji zmianę stanu prawnego.
Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że na zasadzie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło