I SA/Kr 1390/03
WyrokWSA w Krakowie2006-04-06
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, których strona nie miała możliwości poznać i do których nie mogła się wypowiedzieć, naruszając tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów i prawo do obrony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, opierając się na aktach analogicznej sprawy, z którymi strona skarżąca nie została zapoznana. Zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej, okoliczność faktyczna nie może być uznana za udowodnioną, jeśli strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Naruszenie tej zasady, w tym art. 191 Ordynacji podatkowej, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która ustaliła M.C. zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2001 r. Skarżący podniósł, że wydatki na zakup działek i budowę domu były finansowane również przez jego konkubinę, a brakującą kwotę wypłacił z jej konta bankowego. Zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów i zasady zaufania do organów państwa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1390/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006r., sprawy ze skargi M.C., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 24 czerwca 2003r. Nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r., I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1354,10 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt cztery złote)
Zaskarżoną decyzją- po rozpoznaniu odwołania-została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].03.2003r. nr.[...]którą M. C. ustalono zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w 2001r. M. C. dokonał wydatków na zakupy działek budowlanych i budowy domu mieszkalnego na łączną kwotę 62 846 zł. 72 gr. (dowód: akty notarialne i faktury). Wydatki te pokrył on ze środków pieniężnych jakie uzyskał w dniu 11.05.1999r. ze sprzedaży lokalu mieszkalnego za 56 000 zł. a "które były wpłacone w 1999r. na rachunek bankowy A.P. a w 2001r. zostały z tego konta wypłacone"(dowód: akt notarialny i zeznanie w charakterze strony). Przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wyniosły 5135 zł. 18gr. Pomniejszył on bowiem nadwyżkę wydatków nad przychodami o korektę z dnia 27.12.2001r. jednej z w/w faktur o [...]zł. 61gr., a podwyższył o dokonany w tym samym dniu wydatek w wysokości 1262 zł. 22gr.(dowody: korekta faktury i faktura).
Z powyższym rozstrzygnięciem M. C. nie zgodził się i podniósł, iż wydatki na zakup działki i budowy domu mieszkalnego ponosił nie tylko on, lecz i jego konkubina A. P.. Gdy chodzi o brakującą kwotę 6846 zł.22gr. to również wypłacił ją z rachunku bankowego konkubiny.
Izba Skarbowa nie uznając zarzutów odwołania oparła się na zeznaniach A. P. jako strony, z których wynikało, iż M. C. wypłacił z jej konta bankowego:
1) w Banku w dniu 10.01.2001r. kwoty 10.000zł. i w dniu 31.01.2001r. kwotę 10.100 zł.
2) w Banku. w dniu 26.04.2000r. kwoty 35.300 zł.
W skardze na decyzję organu odwoławczego M. C. podniósł, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa procesowego, a w szczególności:
1. art.122 i 187 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr.137, poz.826 ze zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
2. art.191 tej samej ustawy, dot. zasady swobodnej oceny dowodów, którą zastąpiono zasadą dowolnej oceny dowodów,
3. art.122 tej samej ustawy, dot. zasady zaufania do organów państwa
Z motywów skargi wynika, iż sformułowanie odwołania "wypłaciłem z konta A.P. kwotę 6 842,72 zł." nie może być ścisłe, nie oznaczało bowiem, iż dokonał tego jednorazowo i osobiście. Praktycznie wyglądało to tak, ze udawaliśmy się razem do banku, gdzie A. wypłacała w kasie pieniądze, następnie zaś ja lub tez ona przeznaczaliśmy je na zakup materiałów budowlanych lub osobiste potrzeby. Rozpoznając materiał dowodowy organy podatkowe nie wzięły pod uwagę przytoczonych faktów.
Przyjęty przez te organy sposób oceny materiału dowodowego podważa również wyrażone: w art. 121 §1 ustawy Ordynacja podatkowa zasady prowadzenia postępowania w sposób burzący zaufanie do organów państwa oraz w art.122 tej ustawy- zasadę prawdy obiektywnej.
Pełnomocnik skarżącego dodał na rozprawie, iż z rachunku bankowego konkubiny w Banku. M. C.wypłacił jemu kwoty 5000zł., 4500zł., 3000zł. i 5000zł. w dniach [...]05,[...]i [...].09.2001r. i na dowód tego przedłożyła wykaz operacji na tym rachunku.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Organ odwoławczy powołał się na akta analogicznej sprawy prowadzonej przeciwko A. P.. Z aktami tymi skarżący nie został jednak zapoznany. Zgodnie zaś z art.192 ustawy Ordynacja podatkowa okoliczność faktyczna nie może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. O tyle rację ma więc skarżący podnosząc, iż "zasadę swobodnej oceny dowodów zastąpiono zasadą dowolnej oceny dowodów". Naruszenie przepisu zawierającego tę zasadę tj. art.191ma bowiem miejsce, gdy np. nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego lecz i wówczas, gdy zgromadzono taki materiał, lecz nie ujawniono go stronie. Zaniedbanie tego obowiązku powoduje, że dowody, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, są bezwartościowe i nie mogą być wykorzystane do udowodnienia jakiejkolwiek okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998r., III S.A. 1375/97, niepubl.). Wydana na podstawie tak przeprowadzonych dowodów decyzja narusza komentowany przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien w oparciu o materiał dowodowy poszerzony o akta podatkowe A. P.- rozstrzygnąć z czyich środków pieniężnych były finansowane wydatki na nabycie działek i budowy domu mieszkalnego i w jakiej wysokości.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art.145 §1 pkt. 1 lit.c u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art.200 tej ustawy i §2 ust.1 pkt.1 lit.d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...)-(Dz.U. Nr.212, poz.2078 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło