II SA/Wa 313/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J.D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. o sygn. akt II SA/Wa 2008/04 postanawia -odrzucić skargę o wznowienie postępowania- W dniu [...] lutego 2006 r. J.D. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 2008/04. Postanowienie to uprawomocniło się dnia 4 października 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił bowiem tego dnia skargę kasacyjną J.D. od wskazanego wyżej postanowienia (sygn. akt I OSK 921/05). W skardze o wznowienie postępowania J.D. wskazał m.in. na fakt wykrycia błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia. Podał, że przedmiotem sporu pomiędzy nim a Ministrem Obrony Narodowej nie jest rozkaz personalny z dnia [...] stycznia 1991 r. dotyczący zwolnienia z zawodowej służby wojskowej lecz to, czy został on wykonany, tj. czy spełnione zostały "warunki obligatoryjnego trybu rozliczenia i zwolnienia ze służby". Podniósł jednocześnie, że w sprawie II SA/Wa 2008/04 pozbawiono go możności działania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz do zgłaszania wniosków. Nie miał możliwości dowiedzenia, że sprawę rozpoznawał sędzia, który powinien być wyłączony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 279 powołanej ustawy, skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem określają przepisy art. 271, art. 272 i art. 273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 271 powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli: 1. w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2. strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Wznowienia postępowania można żądać również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 powołanej ustawy). Można żądać wznowienia postępowania również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1) lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2). Ustawa wskazuje także, że podstawą wznowienia postępowania jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2). Zgodnie natomiast z art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Stosownie do art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu. Taki charakter tego środka prawnego powoduje, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie z powodów ściśle określonych w ustawie. Skarga powinna zawierać wyraźne wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie J.D. nie oparł skargi o wznowienie postępowania na żadnej z podstaw wymaganych przez powołane wyżej przepisy. Powołanie się na wykrycie błędu w ustaleniach faktycznych nie stanowi przyczyny wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis stanowi bowiem o późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący tymczasem w ramach polemiki z wydanym rozstrzygnięciem, zarzuca błąd Sądu w ustaleniach faktycznych. Również zarzut pozbawienia możności działania w postępowaniu, zgłoszony w sprawie zakończonej postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym, nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia, mimo, że brzmienie tego zarzutu odpowiada treści art. 271 pkt 1 powołanej ustawy. Istotą posiedzenia niejawnego, na którym rozpoznano skargę J.D., jest to, że nie biorą w nim czynnego udziału strony i uczestnicy postępowania. Posiedzenie niejawne jest bowiem instytucją procesową służącą rozpoznaniu sprawy w ściśle określonym zakresie. Zgodnie z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że w trakcie wstępnej kontroli stwierdzono brak przesłanki dopuszczalności skargi - sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Tylko wówczas, gdy przyczyna uzasadniająca odrzucenie skargi zostanie ujawniona dopiero na rozprawie, sąd odrzuca skargę postanowieniem po przeprowadzeniu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1216/03 (nie publ.) wyraził pogląd, że nie można zasadnie twierdzić, że już sam fakt uruchomienia omawianego trybu postępowania jest równoznaczny z pozbawieniem obywatela prawa do działania w postępowaniu sądowym. Nadmienić należy przy tym, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu. W aktach sprawy widnieje sporządzona osobiście przez J.D. w dniu [...] lipca 2005 r. adnotacja o odbiorze odpowiedzi na skargę w przedmiotowej sprawie. Również wywodzony przez skarżącego z braku możności działania przed Sądem zarzut braku możliwości dowiedzenia, że sprawę rozpoznawał sędzia, który powinien być z niej wyłączony na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia postępowania. Przepis art. 271 pkt 1 powołanej ustawy stanowi bowiem o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy. Mając powyższe na uwadze skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 271, art. 272, art. 273, art. 273 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.