I SA/Gd 79/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-04-07
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony po "właściwym czasie", co skutkowało odmową zastosowania przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i orzeczeniem odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nie zebrał w sposób kompletny materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie". Sam fakt oddalenia wniosku przez sąd upadłościowy z powodu braku majątku nie jest wystarczający do stwierdzenia, że nie został on złożony we właściwym terminie, co mogłoby wyłączyć odpowiedzialność członka zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. W. jako członka zarządu spółki "G" sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za listopad 2002 r. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności W. W., a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 116, poprzez błędną interpretację przesłanki egzoneracyjnej dotyczącej złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we "właściwym czasie".Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i orzeczono, że nie może być ona wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 30 sierpnia 2004r., którą orzeczono odpowiedzialność W. W. (jako członka zarządu) za zaległości podatkowe "G" sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby podniósł, iż G." sp. z o.o. - jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych - złożyła w dniu 20 grudnia 2002r. w Urzędzie Skarbowym w S. deklarację PIT-4 za miesiąc XI/2002r., w której zadeklarowała pobrane zaliczki od wypłaconych wynagrodzeń, jednakże nie przekazała ich w ustawowym terminie na rachunek organu podatkowego pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Skarbowy w S. decyzją z dnia 16 marca 2004r. określił dla G." sp. z o.o. zaległość podatkową z tytułu pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r. w kwocie 11.164,70zł. G." sp. z o.o. nie uregulowała jednakże przedmiotowych zaległości podatkowych również w terminie późniejszym.
Z akt sprawy wynika, iż dotychczas podjęte działania egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania nie uiszczonych zaległości podatkowych z majątku płatnika (G." sp. z o.o.) - zarówno na dzień orzekania w pierwszej jak i w drugiej instancji - okazały się bezskuteczne.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przeprowadził postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za w/w zaległości podatkowe z G." sp. z o.o. na osobę trzecią. Decyzją z dnia 30 sierpnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. orzekł odpowiedzialność W. W. (jako członka zarządu) za zaległości podatkowe G." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r. W. W. złożył odwołanie, w którym zażądał wstrzymania wykonania oraz uchylenia w całości zaskarżonej decyzji (a w konsekwencji umorzenia postępowania prowadzonego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej) z uwagi na fakt, iż została ona wydana z naruszeniem prawa polegającym na niewłaściwej interpretacji przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia 4 października 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 30 sierpnia 2004r.
Dyrektor Izby Skarbowej w G. rozpatrując sprawę podał, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaległości podatkowe G." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r. powstały przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), a zatem do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - w niniejszym przypadku - należało zastosować przepisy art. 107-109, art. 116 i art. 118-119 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r.
W myśl przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r.) osoby trzecie mogą być objęte odpowiedzialnością podatkową jedynie wówczas, gdy podatnik, płatnik, inkasent nie wykonał dobrowolnie zobowiązania podatkowego - w konsekwencji czego powstała zaległość podatkowa. Zaległością podatkową - zgodnie z art. 51 ww. ustawy - jest podatek nie zapłacony w terminie płatności, a także nie zapłacone w terminie zaliczki na podatek oraz należności z tytułu podatków, zaliczek oraz rat nie wpłaconych w terminie płatności przez podatnika, płatnika lub inkasenta. Osoby trzecie, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych zostały enumeratywnie wymienione w art. 110 - 117 ustawy Ordynacja podatkowa. Wśród tych podmiotów znajdują się m.in. członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy odpowiadają za zaległości podatkowe tej spółki całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez nich ww. funkcji. Odpowiedzialność osób trzecich powstaje wyłącznie w drodze doręczenia konkretnej osobie trzeciej decyzji o takiej odpowiedzialności. Decyzja wydawana jest po przeprowadzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, w którym stroną jest potencjalnie odpowiedzialna osoba. Zadaniem tego postępowania jest ustalenie, czy w objętym nim przypadku zachodzą podmiotowe i przedmiotowe przesłanki odpowiedzialności konkretnej osoby trzeciej. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe płatnika są wyłącznie kwestie wiązane z odpowiedzialnością tych osób, a celem wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 Ordynacji podatkowej. Płatnik nie jest już stroną tego postępowania, choć przedmiotem odpowiedzialności osoby trzeciej jest obowiązek wykonania jego obowiązania podatkowego, które stało się zaległością podatkową. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już zatem, kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego, ale pod warunkiem, że wcześniejsze ustalenia dotyczące płatnika są już ostateczne (w niniejszej sprawie warunek ten został spełniony).
Członek zarządu sp. z o.o. może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wówczas, gdy zobowiązania podatkowe nie dotyczą okresu w którym jako osobą trzecią, pełnił funkcję członka zarządu. Zgromadzony materiał dowodowy (odpis KRS) potwierdza, iż W. W. był członkiem wieloosobowego zarządu spółki w czasie gdy powstało przedmiotowe zobowiązanie podatkowe (zobowiązanie podatkowe z tytułu pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r. powstało w dniu 20 grudnia 2002r.) - co z kolei przesądza, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia o odpowiedzialności W. W. za zaległości podatkowe G." sp. z o.o.
Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe dłużniczki, jeżeli wykaże iż:
• we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),
• niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy,
• spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Na okoliczności powyższe, które stanowią negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe płatnika powinien powołać się ten członek zarządu, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie Wojciech W. nie wykazał zaistnienia żadnej z ww. przesłanek. Wprawdzie z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 23 grudnia 2002r. G." sp. z o.o. złożyła do Sądu Rejonowego w G. wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże działanie powyższe nie może stanowić przesłanki uwalniającej W. W. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe płatnika, bowiem Sąd Rejonowy w G. - Wydział XX Gospodarczy postanowieniem z dnia 18 lipca 2003r. (utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w G. - Wydział IX Gospodarczy postanowieniem z dnia 24 października 2003r.) oddalił przedmiotowy wniosek z uwagi na fakt, iż G." sp. z o.o. nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, a na kontach bankowych i w kasie brakowało środków pieniężnych, jedyny zaś majątek spółki stanowiły należności w kwocie 656,00zł. Powyższe z kolei przesądza, iż majątek spółki oczywiście nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego oraz nie pozwalał na pozyskanie w przyszłości środków niezbędnych do prowadzenia tegoż postępowania upadłościowego i zaspokojenia wierzycieli.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy "właściwego czasu" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W. W. w odwołaniu z dnia 17 września 2004r. zasygnalizował, iż nie może ponosić odpowiedzialności jako osoba trzecia za zaległości podatkowe płatnika - skoro wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w terminie prawem przewidzianym. Przy określaniu "właściwego czasu" dla wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z pewnością na uwagę zasługuje art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 z poz. zm.). Zgodnie z § l art. 5 ww. aktu, przedsiębiorca był zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Natomiast § 2 art. 5 tegoż rozporządzenia stanowił, iż reprezentant przedsiębiorcy był zobowiązany zgłosić wniosek ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Przepis ten nie może jednak być stosowany w oderwaniu od pozostałych postanowień Prawa upadłościowego (w tym m. in. § l art. 13 - który stanowił, iż sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania) oraz – przede wszystkim - przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej. Powyższe prowadzi do wniosku, iż "czasem właściwym" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z całą pewnością nie jest moment, w którym brak już środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem upadłościowym. Postępowanie upadłościowe pełni bowiem funkcję ochronną wobec wierzycieli. Jego celem jest zapobieżenie dobrowolnemu i wybiórczemu zaspokojeniu przez dłużnika wybranych wierzycieli kosztem innych. Po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mogą zaś liczyć na równomierne zaspokojenie przez dłużnika. Wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony już w chwili, gdy wiadomo było, iż zarząd spółki nie jest w stanie zrealizować zobowiązań wobec wszystkich jego wierzycieli, a jego stan majątkowy nie kwalifikuje go jeszcze jako bankruta. Natomiast w sytuacji gdy wniosek o ogłoszenie upadłości zostaje zgłoszony wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego- to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. Wówczas ogłoszenie upadłości jest bezcelowe. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać jakoby w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie" i z tego powodu nie można tu mówić o spełnieniu przesłanki egzoneracyjnej (uwalniającej) członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe płatnika.
Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej w G. stwierdził, że orzeczenie odpowiedzialności W. W. -jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe G." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc XI/2002r., było zasadne.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej W. W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając jej jednocześnie naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym postępowanie, skutkującym niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisu art. 116 Ordynacji, poprzez wadliwą interpretację przesłanek zwalniających z odpowiedzialności i w rezultacie jego niewłaściwe zastosowanie.
Skarżący podkreślił, iż przede wszystkim Organ w sposób nieprawidłowy zinterpretował określoną w art. 116 OP, w zw. z art. l i 2 oraz art. 5 § l Prawa upadłościowego, przesłankę egzoneracyjną, pozwalającą na zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności, a polegającą na wykazaniu, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Taka sytuacja skutkuje nieprawidłowym przeniesieniem na członków Zarządu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.
Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony przez skarżącego osobiście w dziewięć dni po zaistnieniu stanu uzasadniającego ogłoszenie upadłości Spółki. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ wyciągnął jednakże nieprawidłowe i zbyt daleko idące wnioski z faktu oddalenia tego wniosku przez Sąd. Organ nie przeprowadził przy tym zupełnie żadnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia czy, pomimo oddalenia wniosku, został on zgłoszony w czasie właściwym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Artykuł 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa stanowi, iż w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale 15 powołanej Ordynacji zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich" za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zaś z § 2 tego artykułu wynika, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również m.in. za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników.
Odpowiedzialność osób trzecich jest więc instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110-117 Ordynacji podatkowej, przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty.
Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącym podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Natomiast art. 116 § 2 cyt. ustawy wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu spółki, o której mowa w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, iż skarżący, na którego przeniesiona została odpowiedzialność za zaległości spółki, w czasie, w którym powstało to zobowiązanie, był członkiem wieloosobowego zarządu tej spółki. Ponadto wdrożone przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne było nieskuteczne.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaistniały przesłanki do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki.
Odpowiedzialność członka zarządu spółki może jednakże zostać wyłączona - gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki. Gospodarczą przyczyną upadłości jest załamanie finansowe podmiotu gospodarczego, polegające w zasadzie na jego trwałej niewypłacalności, a więc na braku możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, iż nie chodzi o przypadki, że dłużnik zaprzestał płacenia długów, jeżeli nie zapłacił jednego z większej liczby długów. Natomiast podstawą do ogłoszenia upadłości będzie taki stan, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich długów. Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną (obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców) przesłanką ogłoszenia upadłości. Podstawą natomiast ogłoszenia upadłości w stosunku do przedsiębiorców wymienionych w art. 1 § 2 Prawa upadłościowego jest również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów. Przy ocenie, czy zachodzi stan nadmiernego zadłużenia należy uwzględniać wszystkie wierzytelności i zobowiązania dłużnika, bez względu na to, czy miałyby w przyszłości wchodzić w skład masy upadłości, czy mają charakter warunkowy lub bezwarunkowy, a także, czy są już wymagalne (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe i układowe. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 31-33). W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić jedynie wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki do ogłoszenia upadłości.
Skarżący podniósł, iż spółka, za którą ponosić ma odpowiedzialność, we właściwym czasie zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości. Z art. 5 Prawa upadłościowego wynika, że przedsiębiorca zobowiązany jest, nie później niż w okresie 2 tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 1 tego artykułu), a reprezentant przedsiębiorcy będącego osobą prawną jest obowiązany zgłosić taki wniosek w terminie 2 tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (§ 2). Zatem dla stwierdzenia istnienia (bądź nieistnienia) tej przesłanki zwolnienia od omawianej odpowiedzialności ważne jest ustalenie, czy i kiedy wystąpił stan trwałego zaprzestania płacenia długów, a w konsekwencji tego, czy w terminie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego. Z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za cudze zobowiązania podatkowe członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ciąży na tym członku. Zatem to ten członek winien okoliczność tę udowodnić, gdyż z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Jednakże takie brzmienie powołanego przepisu nie przekreśla w zupełności stosowania w postępowaniu podatkowym odnoszącym się do kwestii odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zasad ogólnych tego postępowania, a tym samym obowiązków organu wynikających z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Oznacza to tym samym, że w przypadku, gdy strona wykazała, iż pismem z dnia 23 grudnia 2002r. G sp. z o.o. złożyła do Sądu Rejonowego w G. wniosek o ogłoszenie upadłości, to organ podatkowy winien w tym zakresie wyjaśnić wszystkie niezbędne okoliczności potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy dokonał swych ustaleń w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 lipca 2003r, którym oddalono przedmiotowy wniosek z uwagi na fakt, nie posiadania przez wnioskodawcę majątku, który pozwalałby chociażby na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Uznał jednocześnie, że ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w G. są wystarczające do niezastosowania wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za długi podatkowe spółki. Zdaniem Sądu sam fakt nieposiadania majątku pozwalającego na przeprowadzenie postępowania upadłościowego nie pozwala jednak stwierdzić, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie tj. po upływie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów przez spółkę. Podkreślić bowiem należy, że Sąd Rejonowy w G. nie czynił ustaleń w tym zakresie, a orzekał 18 lipca 2003 r., a zatem organ podatkowy był zobowiązany w świetle powyższych rozważań do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tej części, które jednoznacznie wyjaśniłoby tą okoliczność. Rozstrzygnięcie Organu podatkowego uznać zatem należy za błędne, albowiem wydano je w oparciu o niekompletnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Organ podatkowy ponownie przeprowadzając postępowanie dowodowe w rozpatrywanej sprawie winien zatem wszechstronniej wyjaśnić czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we "właściwym czasie". Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli.
Podkreślić jednak należy, że ocena momentu, w którym nastąpiło "ujawnienie", że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów tj. "ujawnienie" o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 2 Prawa upadłościowego, powinna następować przy uwzględnieniu kryteriów obiektywnych; z punktu widzenia tych kryteriów istotne będzie ustalenie, kiedy taki stan majątkowy spółki był dla członków zarządu możliwy do stwierdzenia, a nie tylko - kiedy go rzeczywiście stwierdzili (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2002 r., sygn. akt I CKN 938/00).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach nie orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec zwolnienia z nich skarżącego, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 tej ustawy.
DSZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło