III SA/Lu 601/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekr. sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak [...], wydaną na podstawie m. in. art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 ze zm.) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji nr [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu słuchu, Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący od 1 września 1970 r. do 30 listopada 2001 r. tj. przez 31 lat zatrudniony był w fabryce samochodów ciężarowych, obecnie Masa Upadłości "[...]" sp. z o.o. W czasie pracy na stanowiskach blacharza w zakładzie, kontrolera jakości w zakładzie kół i resorów oraz kontrolera jakości w zakładzie kuźnia zakładowa mógł być narażony na hałas przekraczający dopuszczalne parametry, ponieważ stanowiska te usytuowane były w halach wyposażonych w urządzenia wytwarzające w czasie swojej pracy hałas o intensywności przekraczającej NDN (najwyższe dopuszczalne natężenie). Poradnia Chorób Zawodowych na podstawie przeprowadzonych własnych badań laryngologicznych oraz wyników badań wykonanych wcześniej w Poradni Laryngologicznej choroby zawodowej u skarżącego nie rozpoznała. Z wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. wynika że słuch u skarżącego jest odpowiedni do wieku, obserwacja zaś w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu negatywna. Choroby zawodowej narządu słuchu nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy upoważniony na podstawie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) do przeprowadzania ponownych badań lekarskich pracowników kwestionujących orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych. W wydanym orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że u skarżącego rozpoznany został ubytek słuchu typu odbiorczego ucha prawego małego stopnia, który nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami pracy w latach 1970 - 2001 i nie może być uznany za chorobę zawodową. Realizując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Lu146/04 oraz w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt Ill SA/Lu166/05, organ wystąpił pismem z dnia [...] 2004 r. i pismem z dnia [...] 2005 r. do Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] 2003 r. zgodnie z wskazaniami zawartymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z wydanych przez Instytut Medycyny Pracy opinii uzupełniających - z dnia [...] grudnia 2004 r. i z dnia [...] sierpnia 2005 r., podtrzymujących wydane orzeczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2003 r. wynika, że: 1) uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem przemysłowym zawsze jest obustronne, bez względu na usytuowanie stanowiska pracy w stosunku do źródła tego hałasu. Potwierdzają to doświadczenia kliniczne Instytutu oraz bogata światowa literatura naukowa przedmiotu, 2) jednostronny ubytek słuchu rozpoznany u skarżącego nie wykazuje związku przyczynowego z narażeniem na hałas przemysłowy, 3) nie stwierdzono u K. K. jakichkolwiek wskaźników medycznych ewentualnej podwyższonej osobniczej wrażliwości na hałas. Zdaniem Instytutu za przyczynę ubytku słuchu typu odbiorczego ucha prawego małego stopnia należy przyjąć przebyty w grudniu 1990 r. uraz głowy. Uznając, że podstawą do wydania przez organ inspekcji sanitarnej decyzji w sprawie choroby zawodowej, obok wyników dochodzenia epidemiologicznego jest orzeczenie lekarskie, o którym mowa w § 9 rozporządzenia, organ stwierdził, że zaskarżona decyzja Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2003 r. jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta na właściwych podstawach prawnych. Opinia biegłego wyklucza trafność zarzutu skarżącego, iż różnice ubytku słuchu między lewym i prawym uchem wynikają z ustawienia ciała w czasie wykonywania pracy w stosunku do źródła dźwięku. Na powyższą decyzję K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzucił w sposób opisowy, że nie można kwestionować 31 lat pracy w najwyższym natężeniu hałasu jak i uszkodzenia słuchu ucha prawego. Stwierdził, że Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie bez znajomości realiów pracy, oraz podnosił, że nie można przyjąć urazu głowy za przyczynę ubytku słuchu w uchu prawym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Podniósł przy tym, że nie kwestionuje narażenia skarżącego na hałas przekraczający dopuszczalne natężenie w czasie pracy na stanowisku kontrolera jakości wyrobów oraz w kuźni zakładowej, jednak związany jest opiniami specjalistów, którzy uznają, że hałas nie mógł być przyczyną tego rodzaju uszczerbku słuchu, a więc jest on wywołany inną przyczyną, co uniemożliwia uznanie go za chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zostały spełnione łącznie oba warunki zawarte w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), zgodnie z którymi: 1) rozpoznana choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia (w wykazie figuruje uszkodzenie słuchu wywołane hałasem - pkt 15), 2) przyczyną rozpoznanej choroby muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli uszczerbek na zdrowiu nie jest chorobą wymienioną w załączniku do rozporządzenia, bez znaczenia jest, czy w środowisku pracy wnioskodawcy występowały czynniki chorobotwórcze. Innymi słowy, jeżeli istniejący ubytek słuchu nie jest spowodowany hałasem, nie ma prawnego znaczenia, czy hałas występował w pracy, z jakim natężeniem i jak długo. Ze względu na powyższe, Sąd dwukrotnie uchylał wcześniejsze decyzje organu, uznając, że uzasadnienie stwierdzenia, iż niewątpliwie istniejący u skarżącego ubytek słuchu nie jest wywołany hałasem, musi być w pełni przekonujące. W szczególności Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia, dlaczego ubytek słuchu w uchu prawym u skarżącego wykryty w czasie badania lekarskiego nie może być uznany za ubytek spowodowany działaniem hałasu ponadnormatywnego. Chcąc mieć pewność, że indywidualne właściwości organizmu skarżącego nie były przyczyną nietypowych reakcji, Sąd zalecił ustalenie, czy istnieją jakiekolwiek wskaźniki medyczne ewentualnej podwyższonej wrażliwości na hałas u skarżącego. Sąd wreszcie uznał za istotne zidentyfikowanie ewentualnej - innej, konkurencyjnej przyczyny schorzenia. Kwestie te, w wyniku dodatkowo ukierunkowanych pytań organu wobec opiniującego Instytutu i przedstawienia na nowo płaszczyzn problemowych, zostały wyjaśnione. Z uzupełniających opinii znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem, że uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem tzw. przewlekły uraz akustyczny przedstawia zawsze obustronny ubytek słuchu, na co wskazują doświadczenia kliniczne Instytutu oraz bogata światowa literatura naukowa przedmiotu. Jednostronny ubytek słuchu występuje przy bardzo ostrych urazach akustycznych, o natężeniu dźwięku pow. 120 dB (a takie natężenia nie występowały w środowisku pracy skarżącego, co wynika z dołączonej do akt charakterystyki zawodowej stanowiska pracy). Hałas przemysłowy, zdaniem specjalistów, nigdy nie wywołuje jednostronnych ubytków słuchu, bez względu na usytuowanie narażonego na hałas do źródła dźwięku. Opiniujący rozpoznał konkurencyjną przyczynę ubytku słuchu małego stopnia, jaką jest przebyty przez skarżącego uraz głowy w grudniu 1990 r. Organ odwoławczy zastosował się do wskazań Sądu zawartych w wyrokach 8 czerwca 2004 r. oraz 19 kwietnia 2005 r. Dodatkowo uzyskane wyjaśnienia przekonują w zakresie swej zbieżności, wszechstronności ujęcia zagadnienia i logiczności wywodów. Podsumowując - z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych, oraz z orzeczeń lekarskich Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., oraz [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wynika w sposób jednoznaczny, że występujące u skarżącego jednostronne uszkodzenie słuchu nie jest wywołane hałasem, mimo że uciążliwy hałas mógł występować w środowisku pracy skarżącego. Wykluczając zatem hałas jako przyczynę schorzenia, uznać należy, że nie jest spełniony normatywny warunek uznania schorzenia za chorobę zawodową, polegający na tym, aby ubytek słuchu był spowodowany hałasem. Mając zatem powyższe na uwadze, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.