III SA/Gl 1217/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia del. NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant sek. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. na podstawie art.104 § 1 i 2 kpa oraz art.5 pkt.4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm.) nie stwierdził u W. H. choroby zawodowej w postaci objawów bądź następstw zatrucia zawodowego substancjami chemicznymi tzn. choroby wymienionej w pozycji 1/56 i 1/57 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115). W uzasadnieniu stwierdzono, iż W. H. w okresie od 1993r. do 1999r. była zatrudniona w "A" w R. na stanowisku [...] i miała kontakt ze smarami i olejami mineralnymi a także z paliwami płynnymi. W dniu [...] 2004r. była ona badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S. gdzie stwierdzono brak związku przyczynowego pomiędzy zgłaszanymi dolegliwościami a narażeniem zawodowym na substancje chemiczne. Nie stwierdzono objawów bądź następstw zatrucia zawodowego substancjami chemicznymi. W dniu [...] 2004r. W. H. była badana w Instytucie Medycyny Pracy w S. gdzie również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią ostrego lub przewlekłego zatrucia lub ich następstw. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła W. H. podnosząc, iż się z nią nie zgadza. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest orzeczenie przez właściwą placówkę służby zdrowia schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. W. H. była dwukrotnie badana w dwóch jednostkach orzeczniczych a mianowicie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. i w Instytucie Medycyny Pracy w S. i z obu orzeczeń wynika, iż nie stwierdza się u W. H. objawów lub następstw zatrucia zawodowego składnikami paliw, olejami mineralnymi bądź smarami. Aktualny stan zdrowia W. H. nie pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z ekspozycją zawodową na wymienione substancje chemiczne. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do kwestionowania orzeczeń kompetentnych placówek orzeczniczych. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła W. H. podnosząc, iż organy administracji zastosowały do niej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. a nie przepisy wcześniejszego rozporządzenia, które było korzystniejsze dla pracownika. Nadto organy administracji nie uwzględniły zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. wystawionego przez [...] Zespół Opieki Zdrowotnej z którego wynika, iż ze względu na przewlekły stan zapalny górnych dróg oddechowych W. H. wskazana jest zmiana przez nią stanowiska pracy z uwagi na opary paliw. Nie uwzględniono także pisma kierownika zespołu [...] w "A" z dnia [...] 1998r. z którego wynika, iż ze względu na przewlekły stan zapalny górnych dróg oddechowych W. H. skierowana została ona do innych prac [...] mniej uciążliwych zdrowotnie. Skarżąca podniosła nadto, iż w czasie pracy codziennie była narażona na działanie benzyny, smarów i olejów mineralnych zaś w dniu [...] 2004r. miała krwotok z ust i nosa. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podniesiono, iż dokumenty wymienione przez skarżącą w skardze dotyczą stanu zapalnego górnych dróg oddechowych a nie zatrucia substancjami chemicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga W. H. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie wyjaśniły dokładnie dlaczego postępowanie toczyło się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115) a nie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych(Dz.U. nr 55 poz.294 z późn. zm.). Nie wyjaśniono także w sposób wyczerpujący jakie schorzenie winno być przedmiotem postępowania. Przede wszystkim należy wyjaśnić do jakich spraw mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. a kiedy winno się stosować przepisy rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. Wyjaśnienia wymaga również tryb postępowania określony w obu rozporządzeniach. Przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. obowiązywały do dnia 2 września 2002r. Przewidywały one, iż w razie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika podmioty określone w § 3 ust.1 były obowiązane skierować tego pracownika do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych. Podejrzenie takie mógł także zgłosić sam zainteresowany pracownik za pośrdencitwem zakładu społecznej służby zdrowia (§ 3 ust.2). Zgodnie z treścią § 4 wymienionego rozporządzenia zakład pracy zobowiązany był przesłać właściwemu zakładowi społecznej służby zdrowia dokumentację dotyczącą zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy oraz dotyczącą przebiegu pracy zawodowej pracownika. W myśl § 5 pkt.1 cytowanego rozporządzenia w związku z podejrzeniem choroby zawodowej dochodzenie epidemiologiczne w środowisku pracy przeprowadzał lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną nad zakładem pracy zatrudniającym pracownika u którego istniało podejrzenie choroby zawodowej. W sytuacji, o której mowa w § 5 pkt.2. dochodzenie takie przeprowadzał inspektor sanitarny. Z dniem 3 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002r. Przepisy tego rozporządzenia przewidują, iż zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej dokonuje pracodawca zatrudniający pracownika bądź lekarz, który powziął podejrzenie choroby zawodowej(§ 3 ust.1). Zgłoszenia takiego może również dokonać pracownik za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną. W myśl § 3 ust.3 i 4 wymienionego rozporządzenia zgłoszenie dokonuje się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu inspektorowi pracy na formularzu określonym w przepisach szczególnych przy czym jeżeli zgłoszenia dokonuje lekarz to zgłoszenie to następuje przez przesłanie kopii skierowania na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej. Zgodnie zaś z treścią § 4 ust.1 i 2 cytowanego rozporządzenia państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie wszczyna postępowanie a w szczególności kieruje pracownika na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej przy czym skierowanie takie nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust.4. Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. postępowanie w sprawie choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Analiza wymienionego przepisu wskazuje, iż o tym jakie przepisy winny mieć zastosowanie decyduje data "rozpoczęcia" postępowania w sprawie choroby zawodowej. W sytuacji kiedy postępowanie takie "rozpoczęło się" przed dniem 3 września 2002r. to winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. W przypadku zaś gdy postępowanie zostało "rozpoczęte" po dniu 2 września 2002r. to winno być ono prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. Dla ustalenia jakie przepisy winny mieć zastosowanie w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej konieczne jest zatem wyjaśnienie kiedy rozpoczęło się to postępowanie i czy miało to miejsce przed czy po dniu 3 września 2002r. W rozpoznawanej sprawie organy administracji prowadziły postępowanie na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. lecz nie wyjaśniły dokładnie kiedy rozpoczęło się to postępowanie. Nadesłane akta administracyjne są niekompletne. Zawierają one zaledwie [...] kart. Pierwszym dokumentem znajdującym się w tych aktach jest zaświadczenie z dnia [...] 2001r. wystawione przez "A" stwierdzające przebieg pracy zawodowej W. H.. Z adnotacji znajdującej się na tym zaświadczeniu wynika, iż zostało ono wydane dla Poradni Chorób Zawodowych. Następnym dokumentem jest wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej z dnia [...] 2002r. Wywiad ten został sporządzony przez "A". W punkcie 9 tego wywiadu wpisano jednostkę chorobową lecz jest ona nieczytelna. Nie wpisano natomiast pozycji schorzenia z wykazu chorób zawodowych. Kolejnym chronologicznie dokumentem w aktach administracyjnych jest orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. Orzeczenie to zostało wydane po upływie przeszło 3-ech lat od dnia wystawienia dwóch pierwszych dokumentów. Analiza zaświadczenia z [...] 2001r. oraz wywiadu środowiskowego z [...] 2002r. wskazuje, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej mogło się rozpocząć przed dniem 3 września 2002r. a więc w takim wypadku winno się ono toczyć na podstawie przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983r. a nie rozporządzenia z 30 lipca 2002r. W aktach administracyjnych brak jest jednak skierowania podejrzenia choroby zawodowej, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z 18 listopada 1983r. oraz innych dokumentów dotyczących tego postępowania wystawionych przed dniem [...] r. Być może zatem postępowanie w sprawie rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej rozpoczęło się przed 3 września 2002r. a następnie przez okres przeszło 3-ech lat nic się w tej sprawie nie działo. Brak dokumentów z toczącego się postępowania z okresu przeszło 3-ech lat można wytłumaczyć również w inny sposób. W karcie wypisowej Instytutu Medycyny Pracy w S. z dnia [...] 2004r. znajduje się bowiem lakoniczny zapis, iż wcześniej toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej górnych dróg oddechowych zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. Skoro postępowanie takie toczyło się wcześniej to być może zaświadczenie z [...] 2001r. oraz wywiad środowiskowy z [...] 2002r. zostały wystawione dla potrzeb tego postępowania zaś do obecnego postępowania załączono te dokumenty z akt poprzedniego postępowania. Mogłoby to świadczyć, iż postępowanie w niniejszej sprawie rozpoczęło się po 2 września 2002r. a tym samym winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r. Do akt niniejszej sprawy nie załączono jednak zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej ani skierowania na badania, o których mowa w § 3 ust.4 rozporządzenia z 30 lipca 2002r. Nie zostały także załączone akta administracyjne dotyczące postępowania w sprawie choroby zawodowej zakończonego decyzją z [...] r. Organy administracji nie zgromadziły zatem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego ani nie wyjaśniły kiedy rozpoczęło się postępowanie w niniejszej sprawie, a mianowicie czy miało to miejsce przed 3 września 2002r. czy tez po tym dniu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można więc ustalić czy postępowanie winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r., jak podniesiono to w skardze, czy też na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r., jak przyjęły to organy administracji. Wskutek tego, iż nie zgromadzono całego materiału dowodowego nie można również ustalić jakie schorzenia skarżącej winno być przedmiotem postępowania. Z orzeczeń Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy z [...]r. wynika wprawdzie, iż nie stwierdza się zatrucia zawodowego substancjami chemicznymi lecz w tych samych orzeczeniach rozpoznano jednocześnie u skarżącej inne schorzenia takie jak przewlekły nieżyt gardła czy przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa. Skoro w aktach brak jest zarówno skierowania podejrzenia choroby zawodowej, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z 18 listopada 1983r., jak i zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej oraz skierowania na badania lekarskie w rozumieniu § 3 ust.4 rozporządzenia z 30 lipca 2002r. to nie wiadomo o jaką jednostkę chorobową skarżącej chodzi w niniejszym postępowaniu. W wymienionych dokumentach są bowiem określone nazwy schorzeń co do których istnieje podejrzenie, że są chorobami zawodowymi i te schorzenia winny być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej. W sytuacji zatem gdy brak jest tych dokumentów to nie można ustalić jakie konkretnie schorzenia winny być przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji nie wyjaśniły dokładnie kiedy rozpoczęło się postępowanie w niniejszej sprawie ani jakie schorzenie winno być przedmiotem tego postępowania. Nie wyjaśniły zatem w sposób wyczerpujący stanu faktycznego ani nie zebrały całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7,77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uzupełnić zebrany materiał dowodowy. Przede wszystkim należy załączyć akta postępowania dotyczącego choroby zawodowej skarżącej zakończonego decyzją z dnia [...] r. Należy również załączyć wszystkie dokumenty dotyczące postępowania w niniejszej sprawie. Po zebraniu całego materiału dowodowego organ administracji winien dokonać jego wnikliwej analizy a następnie ustalić jakie schorzenie winno być przedmiotem tego postępowania, kiedy postępowanie to zostało rozpoczęte i czy winno być prowadzone na podstawie przepisów rozporządzenia z 18 listopada 1983r. czy też przepisów rozporządzenia z 30 lipca 2002r. Po dokonaniu analizy całego materiału dowodowego organ administracji winien wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Należy także ustosunkować się do wszystkich zarzutów W. H. podniesionych w skardze.