VII SA/Wa 88/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1987 r. o udzieleniu A. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce położonej w M. przy ul. [...] nr ew. gruntów [...]. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu I instancji, wynika, że decyzja Naczelnika gminy [...] o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. była przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym przez Wojewodę [...], który stwierdził, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę plan sytuacyjny sporządzony na mapie, przedstawia usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] na granicy z działką nr [...] ścianą, w której zgodnie z projektem usytuowano okna. Obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przepis § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykluczał możliwość wydania tej decyzji w przypadku usytuowania okien budynku gospodarczego bezpośrednio na granicy działki, a zatem decyzja z dnia [...] maja 1987 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia jej nieważności przez organ I instancji, a argumentację tę podzielił organ odwoławczy. Zdaniem organu odwoławczego usytuowanie otworów okiennych od strony granicy z działką sąsiednią bez wątpienia utrudni prawidłową zabudowę działki sąsiedniej, jednocześnie zwiększając zagrożenie pożarowe. Taka lokalizacja otworów okiennych stanowi pogwałcenie wyrażonej wprost, obowiązującej w dacie wydania przedmiotowej decyzji, zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. To naruszenie oraz oczywiste naruszenie § 13 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. stanowiło podstawę wyeliminowania z obrotu prawnego takiego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. M., domagając się uchylenia decyzji zaskarżonej, a także decyzji poprzedzającej. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 140 i 107 kpa, poprzez brak rozważenia zarzutów odwołania i nie wskazanie żadnej z przesłanek nieważnościowych z art. 156 kpa, naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez podtrzymanie stanowiska organu I instancji i nie wskazanie na czym polegał rażący charakter naruszenia rozporządzenia, a nadto naruszenie art. 156 § 2 kpa, polegające na stwierdzeniu nieważności decyzji pomimo, że wywołała ona nieodwracalne skutki oraz naruszenie art. 6 kpa, wyrażającego zasadę praworządności działania organów administracji. Zdaniem skarżącej zapis § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. nie jest jednoznaczny, a zatem umieszczenie okien w ścianie granicznej nie może być traktowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Nadto w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, skarżąca nabyła prawo własności tego budynku, co zostało ujawnione w Księdze Wieczystej, a zatem stwierdzono nieważność decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, wskazując, że objęte nią zarzuty są powtórzeniem argumentacji zawartej w odwołaniu i rozpatrzonej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego praz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli, sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzorczym. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W swej decyzji orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1030/97). Tak wyznaczony zakres rozstrzygania, w sprawie dotyczącej wyłącznie samego stwierdzenia nieważności, wpływa na zakres działania organu odwoławczego, który też tylko w takim zakresie powinien sprawować kontrolę w toku instancji. Jedną z przesłanek nieważnościowych przyjętych przez organ w niniejszej sprawie jest rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż będąca przedmiotem badania decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1987 r. udzielająca A. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. [...] w M. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W dacie wydawania tej decyzji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 38/74, poz. 229 z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 17/80, poz. 62). Zgodnie z § 13 tego rozporządzenia dopuszczalne było sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego pod pewnymi warunkami, m.in. nieutrudniania zabudowy sąsiedniej działki przy jednoczesnym wskazaniu, że ściana budynku gospodarczego granicząca z działką sąsiednią nie powinna mieć otworów okiennych i drzwi. Jak wskazały organy, plan sytuacyjny załączony do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] kwietnia 1987 r. przedstawiał usytuowanie budynku skarżącej na granicy z działką nr [...] ścianą, w której zamieszczono okna. A zatem było to niezgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organów prowadzących postępowanie nieważnościowe, iż decyzja o pozwoleniu na budowę tego budynku została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., który mówi o ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy takie usytuowanie ściany budynku gospodarczego z oknami utrudni prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Również rażąco naruszony został § 13 w/w rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., którego zapis pozostaje w związku z § 12 ust. 1 stanowiącym o odległości budynków mieszkalnych i gospodarczych, wynoszącej co najmniej 4m (może być to zmniejszone do 3m) od granicy działki. Wbrew zarzutowi skargi interpretacja § 13 ust. 2 rozporządzenia w związku z § 12 ust. 1 nie budzi wątpliwości co do jednoznaczności tego przepisu. Za chybiony należy uznać zarzut skargi o naruszeniu art. 138 § 1 kpa w związku z art. 140 i 107 kpa, bowiem organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do argumentacji strony i wskazał przesłankę nieważnościową w odniesieniu do badanej decyzji, zaś nie można pominąć wskazanego wyżej zakresu rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy w postępowaniu nieważnościowym. Nie można również przyjąć trafności zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem organ odwoławczy wskazał na czym polegało rażące naruszenie prawa, zaś decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych (§2), tzn. takich których wyeliminowanie w drodze administracyjnej nie jest możliwe. Okoliczność, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana 18 lat temu dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozostaje bez znaczenia. Mając na względzie wyżej przedstawioną argumentację Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) oddalił skargę jako bezzasadną.