I SA/Wa 1385/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. P., prowadzącego kancelarię adwokacką w W., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu H. R. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. R., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej wT. , przy ul.[...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] , oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym H. R. Za wywłaszczone działki gruntu, nasadzenia roślinne oraz za naniesienia budowlane ustalone zostało odszkodowanie w wysokości [...] zł. H. R. pismem z dnia 6 lipca 2004 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu podnosząc, iż wywłaszczenie było zbędne. Pozbawiono wnioskodawczynię własności domu, który znajdował się działce, a grunt został obecnie przeznaczony do przetargu pod budownictwo jednorodzinne. Rozpoznając wniosek Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] czerwca 1989 r. w wyniku wszczętego z urzędu postępowania wywłaszczeniowego. Celem wywłaszczenia było spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe na oś. "[...].", co wynikało z decyzji lokalizacyjnej nr [...] wydanej w dniu [...] września 1987 r. przez Wojewodę [...]. Wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło więc na cel zgodny z treścią art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Stosownie do z art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego zwrócono się do H. R. z ofertą nabycia nieruchomości w drodze umowy sprzedaży za cenę w wysokości [...] zł. W oświadczeniu z dnia [...] czerwca 1989 r. H. R. wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości na warunkach przedstawionych w ofercie. Do zawarcia umowy sprzedaży jednak nie doszło z uwagi na niemożność stawienia się w państwowym Biurze Notarialnym z uwagi na wyjazd, co zaznaczono w protokole rozprawy wywłaszczeniowej. Niemniej H. R. wyraziła zgodę na wywłaszczenie i na wyliczone przez biegłych odszkodowanie, co potwierdziła podpisaniem protokołu z rozprawy. Decyzję o wywłaszczeniu doręczono H. R. w dniu 19 czerwca 1989 r. i w tym samym dniu złożyła ona oświadczenie, że nie będzie się od niej odwoływać, w związku z czym decyzja stała się ostateczna w dniu doręczenia stronie. Analizując całokształt sprawy Wojewoda [...] nie dopatrzył się naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o wywłaszczeniu. Organ zwrócił uwagę, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy co najmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Takiej wady nie można zarzucić kwestionowanej decyzji, wobec czego Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. H. R. odwołała się od decyzji Wojewody [...] podnosząc, że decyzja o wywłaszczeniu została wydana bez wszczęcia postępowania i bez negocjowania ceny. Wywłaszczenie było zbędne, ponieważ w ustawowym terminie nie wykonano zabudowy, pod którą nieruchomość wywłaszczono. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Cel wywłaszczenia mieścił się w dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nieruchomość mogła być wywłaszczona, jeżeli była niezbędna na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego. Stosownie do art. 8 powołanej ustawy wystąpiono do H. R. z ofertą nabycia nieruchomości, na co wyraziła ona zgodę w piśmie z dnia 12 czerwca 1989 r. Mimo że do zawarcia umowy nie doszło, to na wywłaszczenie za zaoferowaną cenę H. R. wyraziła zgodę, a decyzję o wywłaszczeniu odebrała w dniu jej wydania oświadczając, że nie będzie od niej wnosiła odwołania. Decyzja zawiera wszystkie konieczne elementy, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy, a także zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Analizując postępowanie wywłaszczeniowe i wydaną w jego wyniku decyzję Minister Infrastruktury nie znalazł podstaw do stwierdzenia którejkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Na decyzję Ministra Infrastruktury H. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Skarżący podniosła, iż wywłaszczono ją bez podstaw naruszając ustawę o wywłaszczeniu oraz kpa. Dokonano wywłaszczenia budynku jednorodzinnego, podczas gdy teraz w tym miejscu ma być zrealizowane budownictwo jednorodzinne. Organ rozpoznający wniosek skarżącej nie odniósł się do podniesionych przez nią zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, zatem dopuszczalne jest ono wyłącznie w przypadku stwierdzenia tych ciężkich, kwalifikowanych wad. Jedną z wad stanowiących przyczynę nieważności decyzji administracyjnej jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W doktrynie prawa administracyjnego (por. B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996 s. 720-721), jak również w orzecznictwie sądowym (wyroki NSA: z dnia 21.10.1992 r. sygn. akt V SA 86/92 ONSA 1993/1/23, z dnia 11.05.1994 r. sygn. akt III SA 1705/93 Wspólnota 1994/42/16, z dnia 4.03.1999 r. sygn. akt II SA 1918/98 niepublik.) utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli pod kątem kwalifikowanych wad okreslonych w art. 156 § 1 kpa, była decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] czerwca 1989 r. o wywłaszczeniu zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej w użytkowaniu wieczystym H. R. H. R. wnosiła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z powodu niezrealizowania celu, dla jakiego nieruchomość wywłaszczono. Zarzut ten był całkowicie chybiony, bowiem okoliczność niewykorzystania nieruchomości na cel, dla jakiego ją wywłaszczono, nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wyjaśnić należy, iż wady skutkujące nieważnością decyzji administracyjnej tkwią w samej decyzji i z tego względu ocenie z punktu widzenia art. 156 § 1 kpa podlega ta decyzja na dzień jej wydania. Z tych względów okoliczności faktyczne zaistniałe po wydaniu decyzji nie mogą mieć wpływu na ocenę jej legalności. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie nadzorcze jest ocena zakwestionowanej przez wnioskodawcę decyzji administracyjnej pod kątem wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Rozpoznając wniosek skarżącej organy administracji dokonały szczegółowej analizy postępowania wywłaszczeniowego oraz wydanej w jego wyniku decyzji o wywłaszczeniu i nie znalazły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wobec braku naruszenia przepisów prawa obowiązującego w dniu jej wydania. Sąd w całości podziela to stanowisko. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego było niezbędne na cele użyteczności publicznej, stronie przedstawiono stronie ofertę nabycia nieruchomości, która została przyjęta, decyzja wywłaszczeniowa prawidłowo wskazywała podstawę wywłaszczenia, przedmiot wywłaszczenia oraz zakres wywłaszczanych praw, wysokość odszkodowania oraz osobę uprawnioną do jego otrzymania. Decyzja zawierała pouczenie o przysługujących stronie środkach odwoławczych oraz wyczerpujące uzasadnienie. Wypełniało to wymagania określone przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., a także zasady i przepisy regulujące postępowanie administracyjne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym chybione są zarzuty skarżącej o braku podstawy wywłaszczenia oraz naruszeniu przepisów ustawy wywłaszczeniowej i kpa. Z tych względów skarga nie mogła być uwzględniona. Skoro zatem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. .