II SA/Bd 1191/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi "B." S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystnie ze środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz "B." S.A. w B. kwotę 2.240 zł (dwa tysiące dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Marszałka Województwa [...] Nr [...] wydaną w dniu [...] 2005 r. ustalono dla "B." S.A. w B.: wysokość nie wniesionej opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty z tytułu poboru wody na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi na dzień 8 lipca 2005 r. oraz wysokość nie wniesionej opłaty za składowanie odpadów na składowiskach odpadów oraz czas ich składowania w latach 1998 – 2001, na dzień 8 lipca 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, iż zasady ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzania w nim zmian, należnych za okres do dnia 1 stycznia 2002 r. reguluje art. 86 ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 z późń. zm.) w zw. z art. 1 i 9 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 z późń. zm.). Przyjmując zatem, iż "B." S.A. w B. są jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, uznano ich obowiązek wynikający z art. 86 ust. 1 i 2 cyt. ustawy do ponoszenia opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian, przedstawiając szczegółowe wyliczenie poszczególnych opłat za wymienione okresy, przyjmując za podstawę tego obliczenia dane przedstawione przez stronę. W odwołaniu z 16 sierpnia 2005 r. pełnomocnik występującej w sprawie jako strona spółki, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania, zarzucając jej bezpodstawność z uwagi na fakt dokonania zapłaty wymienionych w decyzji kwot. Powołano przy tym regulację art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60), zgodnie z którym w przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Podniesiono, że uiszczane kwoty z tytułu obciążających opłat dotyczyły poszczególnych tytułów określonych przez organ oraz stronę w piśmie [...] zawierającym określony harmonogram wpłat, zaznaczając jednocześnie, iż dokonane przelewy środków finansowych zawierały właściwe oznaczenia identyfikujące uiszczaną należność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z [..]. 2005 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzone w I instancji postępowanie w sprawie ustalenia należnych opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest zgodne wymogami formalnymi, znajdując odzwierciedlenie w aktach sprawy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa wyjaśniono, że organ prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie art. 6, 7, 9 i 12 K.p.a., wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości decyzji I i II instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż dokonywanie przez zobowiązanego poszczególnych wpłat wiązało się zawsze ze wskazaniem konkretnych tytułów, których dotyczyły, przez co zasadnym było zastosowanie przez organ metody zaliczania poszczególnych wpłat zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, zaznaczając jednocześnie, iż takie podejście nie doprowadziłoby do powstania wykazanej przez organ zaległości. Przyjęcie odmiennej interpretacji wynika, zdaniem skarżącej spółki, z braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało niewłaściwym naliczeniem kwot z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, wpływając na ustalenie ostatecznej wysokości zobowiązania. Zarzucono też brak uzasadnienia dla stanowiska organu odwoławczego o braku możliwości zastosowania sposobu dokonywania zaliczeń wynikającego z art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 K.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § l i art. 80 K.p.a. Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż jak wynika z akt sprawy, jej przedmiotem jest prawidłowość prowadzonych przez właściwy organ administracji rozliczeń z tytułu uiszczanych opłat za korzystanie ze środowiska przez jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. O ile więc bezspornym w sprawie pozostaje okoliczność obciążającego skarżącą spółkę obowiązku uiszczania stosownych opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska, to wyjaśnienia wymaga sposób prawidłowego postępowania w sprawie sposobu zaliczania wnoszonych opłat na poczet istniejącej już zaległości. Zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W sytuacji więc, gdy dokonana wpłata nie pokrywa wszystkich zobowiązań podatkowych ciążących na podatniku, może on określić, na które z nich zalicza się wpłatę. Zaliczenie to dokonywane jest przede wszystkim zgodnie ze wskazaniem podatnika, jeżeli podatnik w tej kwestii się wypowiedział. Wskazanie takie może nastąpić równocześnie z wpłatą albo wcześniej, jako zapowiedź przyszłego trybu zaliczania wpłat. Wskazanie późniejsze jest bezskuteczne, ponieważ, wobec nieistnienia wypowiedzi podatnika w tej kwestii, zaliczenie z mocy prawa odpowiadać powinno zasadzie opisanej w pierwszym fragmencie art. 62 § 1 cyt. Ustawy, a więc wpłata zaliczana jest na zobowiązania według kolejności terminów płatności. Analiza dokumentacji załączonej do akt niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, że dokonywanie poszczególnych opłat przez skarżącą spółkę w drodze przelewów bankowych, oparte było na każdorazowym oznaczaniu przekazywanej wpłaty odpowiednim symbolem identyfikującym z konkretną należnością, przy czym określenia te odpowiadały tym wskazanym przez właściwe pisma organu ustalające wysokość opłat, a w części opisane zostały przez odesłanie do pisma spółki z 6 sierpnia 2003 r. nr [...] zawierającego oznaczenie sposobu zapłaty. Fakt istnienia tytułów wpłat na wyciągach bankowych i dowodach wpłat został potwierdzony co prawda przez organ w wydanym rozstrzygnięciu, jednak odmówiono jednocześnie możliwości zakwalifikowania tej okoliczności jako wystarczającej do przyjęcia sposobu zarachowania dokonywanych wpłat zgodnie ze wskazaniami zobowiązanego. Co istotne, stanowisko powyższe nie zostało w żaden sposób umotywowane, ograniczając się do samego stwierdzenia. Nie sposób pogodzić takiego postępowania z regulacja prawną wynikającą z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), a zwłaszcza z zasadą zawartą w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., zgodnie z którą integralną część decyzji administracyjnej stanowi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Podstawową bowiem funkcją jaką spełnia kodyfikacja postępowania administracyjnego, jest ujednolicenie wymagań, którym powinno odpowiadać prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Jednym z takich wymogów, statuowanym przez zasadę ogólną K.p.a. – art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycja art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tak więc uzasadnienie powinno wyjaśniać treść rozstrzygnięcia, którym w logicznym związku winny pozostawać przytoczone fakty, dowody i przepisy prawa. Wymogu tego nie spełnia ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do konstatacji, iż organ prawidłowo zastosował przepis art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, ponieważ tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata. Skoro organ stwierdza istotną dla sprawy okoliczność, której prawidłowość ustalenia była dodatkowo przedmiotem zarzutu odwołania od decyzji I instancji, to winien w sposób wszechstronny uzasadnić, dlaczego prezentuje taki pogląd i dlaczego podnoszone przez stronę skarżącą przeciwne wnioski i dowody nie mają oparcia w rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, czy rzeczywiście materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadnia stanowisko prawidłowości zastosowania przepisu art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło w oparciu o art. 200 p.p.s.a.