I SA/Bd 714/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-11
Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Halina Adamczewska – Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, mimo podnoszonych przez stronę wątpliwości co do zapłaty podatku przez darczyńcę i braku akt podatkowych z okresu darowizny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Wątpliwości strony co do zapłaty podatku przez darczyńcę i brak akt podatkowych z uwagi na upływ okresu archiwizacji nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Wojciech L. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, argumentując, że podatek dotyczył czynności z 1993 r., a organy podatkowe nie dysponowały już aktami z tego okresu z powodu upływu terminu archiwizacji. Strona podnosiła, że mogło się zdarzyć, iż podatek został zapłacony przez darczyńcę, który zmarł. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie zaszła żadna z przesłanek z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor sądowy Mirella Łent Protokolant: pomocnik sekretarza sądowego Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojciecha L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Syg. akt I SA/Bd 714/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z [...] 2005r Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2005 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2004 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne: w dniu [...] Wojciech L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2004 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 4.308,70 zł. Podatnik swój wniosek uzasadnił tym, ze została opodatkowana czynność dokonana w dniu [...] 1993 r. i w chwili wydawania decyzji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nie dysponował, z powodu upływu okresu archiwizacji, aktami podatkowymi z tego okresu mogło się zatem zdarzyć, że podatek został zapłacony przez darczyńcę, który zmarł w roku 2003. To twierdzenie nie zostało poparte dowodem w postaci decyzji organu podatkowego ustalającej podatek od spadków i darowizn.
Organ wskazał, że przedmiotem postępowania podatkowego prowadzonego w trybie art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jest zbadanie przesłanek tam enumeratywnie wymienionych. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie zaszła w tej sprawie żadna z tych przesłanek. W tym stanie sprawy decyzją z 18 sierpnia Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2004
W odwołaniu od tej decyzji podatnik podniósł, że w decyzji nie uwzględniono przepisów art.118 kodeksu cywilnego o przedawnieniu roszczeń a z uzasadnienia organu podatkowego wynika, że organ ten może w każdej chwili domagać się, w razie braku dokumentów potwierdzających zapłatę podatku, jego uiszczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem okoliczność, na którą powołał się odwołujący w odwołaniu nie może uznana jako zdarzenie, które miałoby jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Jak wskazano to już w zaskarżonej decyzji, stwierdzenie nieważności może nastąpić jedynie na podstawie przesłanek wymienionych w art.247 § 1, a mianowicie gdy decyzja:
- została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,
- została wydana bez podstawy prawnej,
- została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
- została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
- była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
- zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,
- w razie jej wykonania wywołałaby czy zagrożony karą.
Odwołujący się nie wskazał okoliczności, które wypełniłyby którąkolwiek z przesłanek. Wady decyzji wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej powodujące jej nieważność mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Instytucja stwierdzenia nieważności stanowiąca wyjątek od zasady trwałości decyzji, służy jedynie możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najpoważniejszymi wadami.
Organ podniósł, że zarzut odwołania, iż w decyzji nie uwzględniono przepisów art. 118 kodeksu cywilnego dotyczących przedawnienia roszczeń nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn albowiem przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Tym samym przedmiotowa decyzja nie mogła zostać wydana z jego naruszeniem, a tym bardziej rażącym naruszeniem, o jakim mowa w art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2004 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i przepisu szczególnego zawartego w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Kwestię przedawnienia dla potrzeb podatkowych regulują przepisy rozdziału 8 Ordynacji podatkowej. W ramach postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podatnik nie wykazał, aby w tej decyzji organ podatkowy zastosował je z naruszeniem art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze do Sądu skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej w B., iż stwierdził on niezasadnie, iż podatnik nie poparł dowodami swojego twierdzenia, że organ podatkowy nie dysponował z powodu upływu okresu archiwizacji aktami podatkowymi z tego okresu i mogło się zdarzyć, że podatek nie został przez darczyńcę zapłacony; darczyńca nie może wyjaśnić tej okoliczności albowiem zmarł w 2003r. Skarżący podniósł, że z pisma [...] Urzędu Skarbowego z [...] 2005r wynika, że takie dane archiwizowane są przez 10 lat a potem niszczone. Niesporne jest, że osoba, której akta dotyczą nie będzie archiwizowała kopii dokumentów dłużej niż Urząd.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w uzasadnieniu powołał się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny, zgodnie z art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) bada legalność zaskarżonego aktu i uchyla np. zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi, ze nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek warunkujących uwzględnienie skargi, Sąd uznał, że nie ma podstaw prawnych do usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji naczelnika urzędu skarbowego; od wymiarowej decyzji w przedmiocie ustalenia Wojciechowi L. podatku od darowizny skarżący się nie odwoływał. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, jako stanowiące wyłom od zasady trwałości decyzji, należy do nadzwyczajnych trybów i z tego tytułu zostało uregulowane szczególnie, by realizacja prawa do wzruszenia ostatecznej decyzji mogła nastąpić rzeczywiście w odniesieniu do orzeczeń, które dotknięte są najpoważniejszymi wadami prawnymi. Przedmiotem takiego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, bo takie postępowanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.
Realizacji takiego postulatu służą enumeratywnie wymienione przesłanki, na których można oprzeć żądanie stwierdzenia nieważności, zamieszczone w art. 247 § 1ordynacji podatkowej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ bada czy decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych we wskazanym przepisie. Funkcjonujące w ordynacji podatkowej domniemanie zgodności z prawem decyzji skutkuje jej obowiązywaniem do chwili uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Dla skuteczności wniosku o stwierdzenie nieważności nie wystarczy jedynie wskazanie przesłanki z art. 247 § 1 ordynacji podatkowej przez wnioskującego, ale potrzebne jest także jej uzasadnienie, co stanowi następnie przedmiot badania organu administracyjnego.
Tymczasem skarżący domagając się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. ustalającej wysokość podatku od darowizny w istocie żąda sprawdzenia czy przedmiotowy podatek nie został aby zapłacony przez darczyńcę, ojca skarżącego, który zmarł w 2003r. Skarżący nie ma dowodu ani nawet pewności, że podatek taki został uiszczony, swoje wątpliwości w sprawie opiera na informacji, że dowody na tę okoliczność organy podatkowe przechowują jedynie przez okres 10 lat, wobec czego informacja organu podatkowego, że sporna darowizna nie była zgłoszona do opodatkowania, nie może być ścisła. Odpowiedzi udzielono w 2004r a darowizna miała miejsce w 1993r, co miałoby oznaczać, że dowody na zgłoszenie czynności do opodatkowania przechowywane mogły być do końca 2003r.
Trafnie więc, w świetle przedstawionych okoliczności, organ uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej. Twierdzenia i zarzuty, co do których skarżący sam nie ma pewności, że są zasadne, nie mogą służyć do wzruszania decyzji ostatecznych. Nie ma podstaw prawnych, by w tym postępowaniu organ poszukiwał dowodów, które nie były podnoszone w postępowaniu wymiarowym; nie ma zresztą żadnych wskazówek, by przyjąć, że istniały takie dowody.
Na marginesie jedynie podnieść należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2004r kierowane do Sądu Rejonowego w B., z którego wynika, że umowa darowizny z [...] 1993r nie została zgłoszona do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn; należy przyjąć, że gdyby organ udzielający tej odpowiedzi nie dysponował danymi w tym przedmiocie, z pewnością udzieliłby innej odpowiedzi. Nawet upływ okresu archiwizacji dokumentów nie musiał oznaczać w sposób automatyczny braku danych na moment skierowanego zapytania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło