III SA/Gl 1447/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia del. NSA Sędzia Janusz Nowacki, WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant sek. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. i W. H. (H.) na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu oraz kwoty po [...]zł ([...] złotych [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów przejazdu do Sądu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Ż. na podstawie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm., dalej ustawy o ewidencji) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu A. H. z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na Osiedlu A w Ż.. Wniosek o wymeldowanie złożyła D. H. (była żona). Powyższa decyzja ostała doręczona A. H. [...] r. W dniu [...] r. odwołanie od powyższej decyzji, imieniem własnym wnieśli rodzice A. H., J. i W. H.. Zarzucili oni, że została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, co do dobrowolnego opuszczenia przez syna spornego lokalu. Podnieśli, że syn w chwili wydania spornej decyzji przebywał w Zakładzie Karnym w S., był chory psychicznie i odmawiał podjęcia leczenia. Oni zaś są jedynymi opiekunami faktycznymi syna. Do odwołania załączyli korespondencję prowadzona z Dyrektorami Aresztów Śledczych w których przebywał ich syn, a dotyczącą jego stanu zdrowia psychicznego i odmowy dobrowolnego podjęcia leczenia. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art.134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że A. H. był stroną postępowania administracyjnego o wymeldowanie i bezspornym jest, że w dniu [...] r. odmówił przyjęcia korespondencji w postaci decyzji Burmistrza Ż. z [...] r. o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z Ż., Oś. A. Powyższe zostało potwierdzone przez pracownika Zakładu Karnego nr [...] w S., gdzie aktualnie przebywał. Tym samym z tą datą uznano decyzje za doręczoną, a po upływie 14 dni zakreślonych do wniesienia odwołania za ostateczną. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda wskazał, że [...] r. rodzice A. H. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, ale nie załączyli do niego stosownego pełnomocnictwa uprawniającego ich do reprezentowania syna w przedmiotowej sprawie. Organ uznał zatem, że obok przesłanki uchybienia terminu do wniesienia odwołania, istnieją także wątpliwości co do legitymacji prawnej J. i W .H. do jego wniesienia. Podkreślono również, że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które to uprawnienie przysługuje stronie postępowania, należy go złożyć wraz z odwołaniem, a tego nie uczynili. Postanowienie zostało doręczone skarżącym i D. H., a następnie J. i W. H. wnieśli, z zachowaniem wymogów ustawowych, w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Żądając imieniem własnym uchylenia postanowienia Wojewody [...], podnieśli, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Odwołanie wnieśli niezwłocznie po powzięciu informacji o wydaniu decyzji i zapoznaniu się z jej treścią. Syn odmawiał przyjęcia korespondencji, gdyż był w tym czasie chory psychicznie, co potwierdza leczenie go w Szpitali Psychiatrycznym w R. od [...] r. i nie miał świadomości konsekwencji prawnych swojego zachowania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. J. H. oświadczył, że od [...] r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ż., sygn. akt [...] jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego syna A. H.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, w skrócie p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Sądowej kontroli zostało poddane postanowienie wydane w trybie art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Decydujące znaczenie w niniejszej sprawie mają ustalenia w czyim imieniu działali J. i W. H., a w szczególności czy w dniu wniesienia odwołania posiadali pełnomocnictwo pełnoletniego syna A. do reprezentowania jego interesów w sprawie o wymeldowanie (łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia). Bezspornym jest, że do odwołania pełnomocnictwo takie nie zostało załączone, a organ nie wezwał skarżących do jego przedłożenia mimo, że miał w tym zakresie wątpliwości. Nie wyjaśnił też, kiedy faktycznie skarżący dowiedzieli się o decyzji o wymeldowaniu syna z pobytu stałego pod wskazanym adresem zameldowania. Jako podstawę prawna wydanego postanowienia Wojewoda wskazał art. 134 k.p.a. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji kiedy miał wątpliwości co do legitymacji prawnej skarżących do jego wniesienia. Nie byli oni stroną postępowania o wymeldowanie syna ani jego pełnomocnikami, ani też uczestnikami na prawach strony. W tym miejscu należy przypomnieć, że wojewódzki sąd administracyjny sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem (art. 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że rozpoznając skargę na dane postanowienie/decyzję administracyjną ocenia czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce, to w określonych prawem sytuacjach wadliwą decyzję/postanowienie eliminuje z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd może uwzględnić skargę na decyzję/postanowienie i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 28 k.p.a. stanowi definicję strony w postępowaniu administracyjnym, i tak stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. J. i W. H., nie okazując pełnomocnictwa do reprezentowania syna A. posiadali interes faktyczny w sprawie o jego wymeldowanie z miejsca stałego pobytu, w szczególności ze względu na jego stanu zdrowia. Zapisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie zawierają jakichkolwiek ograniczeń co do możliwości występowania w sprawie danej osoby w imieniu własnym, albo reprezentowanej przez pełnomocnika. Bezspornym jest, że skarżący jako rodzice, dysponując stosownym pełnomocnictwem mogli reprezentować syna A.. Jeżeli organ miał wątpliwość co do ich legitymacji winien był zażądać pełnomocnictwa i dopiero po uzyskaniu jednoznacznej odpowiedzi wydać stosowne rozstrzygnięcie. Organ tego nie uczynił co powoduje, że zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne. Art. 127 k.p.a określa prawo do odwołania, które od decyzji wydanej w I instancji przysługuje stronie postępowania. Winno być ono wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji (art. 129 kpa). Zaś definicje strony zawierają art. 28 i art. 29 tej ustawy, a pełnomocnika art. 32 i art. 33, który jednocześnie stanowi o obowiązku załączenia sporządzonego na piśmie pełnomocnictwa do akt sprawy. Przypomnieć należy, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę nie mająca legitymacji do jego wniesienia albo też wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Nie dotyczy to sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie żądał pełnomocnictwa ze względu na sprawę mniejszej wagi, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższy rodziny, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu pełnomocnictwa (art. 33 § 4 kpa). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszą z wymienionych sytuacji, gdyż nie wyjaśniono legitymacji skarżących do wniesienia odwołania czyli czy skarżący posiadali stosowne pełnomocnictwo do jego wniesienia. Koniecznym zatem było w pierwszej kolejności zbadanie czy odwołanie wniosła osoba uprawniona, a dopiero w drugiej kolejności czy uczyniła to z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Co mając na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej winien wyjaśnić występujące w sprawie wątpliwości, z uwzględnieniem faktu nabycia przez J. H. uprawnień do reprezentowania ubezwłasnowolnionego całkowicie syna A.. Sąd orzekł o kosztach postępowania stosownie do zapisu art. 200 i art.205 § 1 p.p.s.a., gdyż skarżący uiścili wpis solidarnie, a o zwrot kosztów podróży złożyli stosowne wnioski. Mimo uwzględnieniu skargi, Sąd nie orzekł o zastosowaniu art. 152 powyższej ustawy, gdyż zaskarżone postanowienie nie podlegało wykonaniu.