II SA/Lu 201/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] (znak: [...]) Decyzją z dnia [...] listopada 2005r., znak:SKO.[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M. Z. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...]października 2005r., znak: MC.II.[...] w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. Organ I instancji przyznał zasiłek rodzinny w okresie od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. na dzieci- A. i M. Z. w wysokości po 43zł miesięcznie oraz jednorazowy dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego po 90 zł na każde dziecko, odmawiając jednocześnie przyznania dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na F. Z.. Organ odwoławczy podtrzymując stanowisku Kierownika MCPR ustalił, że M. Z. jest opiekunem prawnym małoletniego F. Z. (postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 3 sierpnia 2005r.), a w świetle art. 4ust.2pkt.1 i art. 5ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych opiekun prawny nie należy do członków rodziny, której dochód stanowi kryterium przyznania takiego zasiłku wraz z dodatkami. Skargę do sądu administracyjnego wniósł M. Z. domagając się uchylenia powyższej decyzji Kolegium. W skardze podniósł, że jest dziadkiem F. Z. i wraz z żoną zajmują się jego wychowaniem, a więc sprawują nad nim faktyczną opiekę, gdyż matka dziecka, a ich córka jest niepełnoletnia i nie posiada żadnych dochodów. Ponadto, zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organów administracyjnych, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje opiekunowi prawnemu dziecka, co wynika wprost z art. 12a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 3ust.4, tej ustawy, w którym ustawodawca do pojęcia dziecka zaliczył również dziecko znajdujące się pod opieką opiekuna prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W świetle obowiązujących przepisów osoba będąca opiekunem prawnym dziecka jest uprawniona do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, co wynika wprost z art. 4ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także opiekunowi faktycznemu dziecka. Również art. 12a ust.1 cyt. ustawy stanowi, iż dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2005r., sygn. akt III Nsm 204/05 Sąd Rejonowy w Z. Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla małoletniego F.Z. urodzonego 1 lipca 2005r. w Z. opiekę prawną i funkcję opiekuna powierzył M. P. Z. (k. 5 akt administracyjnych). Skoro zatem skarżący jest opiekunem prawnym F. Z., to w świetle powołanych przepisów jest on uprawniony do otrzymania na jego rzecz zarówno zasiłku rodzinnego, jak i dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Sąd nie podziela stanowiska organów administracyjnych, że prawo do tych świadczeń przysługuje wyłącznie członkom rodziny w rozumieniu art. 3pkt.16 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Sądu krąg osób legitymowanych do otrzymania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej został ściśle określony w powołanych przepisach art. 4ust.2 oraz art. 12a, który nie jest tożsamy z pojęciem rodziny. Powołany przez organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 5ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którym związana jest bezpośrednio definicja rodziny zawarta w art. 3pkt.16 ustawy, odnosi się do sposobu ustalenia dochodu rodziny, stanowiącego kryterium przyznania zasiłku rodzinnego, nie określa zaś kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że opiekun prawny - o ile zachodzą ustawowe przesłanki, w szczególności, gdy dochód jego rodziny nie przekroczy ustawowego kryterium - ma prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Stanowisko takie pozostaje ponadto w zgodności z pojęciem rodziny wielodzietnej, zawartym w art. 3pkt.16a, która oznacza rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających prawo do zasiłku rodzinnego oraz z tymże art. 3pkt.4, który za dziecko uznaje również dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Nie jest natomiast zasadny zarzut skargi, iż skarżący będąc opiekunem prawnym jest jednocześnie opiekunem faktycznym małoletniego F. Z. w rozumieniu powołanych przepisów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3ust.14 ustawy opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sadu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Z tego względu choć skarżący wychowuje i utrzymuje małoletniego F., to z uwagi na to, że nie wystąpił on o jego przysposobienie, nie może być uznany za opiekuna faktycznego. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, dlatego należało ją uchylić na podstawie art. 145§1ust.1lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).