I SA/Wa 1225/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-12

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może podjąć zawieszone postępowanie dotyczące wznowienia postępowania, nie wyjaśniając uprzednio, kto jest stroną w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, podejmując zawieszone postępowanie, ma obowiązek najpierw ustalić, kto jest stroną w tym postępowaniu. Niedopuszczalne jest rozstrzyganie kwestii merytorycznych lub proceduralnych bez wcześniejszego wyjaśnienia, do kogo kierowane jest orzeczenie. Naruszenie tej zasady, w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących stron, prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o podjęciu zawieszonego postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Postępowanie to zostało pierwotnie zawieszone z uwagi na wątpliwości co do reprezentacji Spółdzielni. Po prawomocnym wyroku sądu powszechnego, który uchylił uchwały dotyczące władz Spółdzielni, organ odwoławczy podjął zawieszone postępowanie, nie wyjaśniając jednak jednoznacznie, kto jest stroną w tym postępowaniu. Skarżący I. P. i Spółdzielnia [...] wnieśli skargę na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy I. P. i Spółdzielni [...] z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 1225/05 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...]stycznia 2003 r. nr [...] o podjęciu z urzędu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], stanowiącej własność Spółdzielni [...] z siedzibą w R. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący faktyczny stan sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta R., działając na wniosek Spółdzielni [...] w R. w imieniu której działał jako – Prezes Spółdzielni – A. S., zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiących własność w/w Spółdzielni. Decyzja ta stała się ostateczną. W dniu 26 listopada 2002 r. na wniosek I. P. (członka i poprzedniego Prezesa wspomnianej Spółdzielni) Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiących własność Spółdzielni [...]. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że zapadło ono z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, istniejących a nie znanych organowi w dniu orzekania tj. treści postanowienia Sądu Rejonowego dla W. XXI Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...] odmawiającego dokonania w rejestrze sądowym wpisu osoby A. S. jako Prezesa Zarządu Spółdzielni [...] w R. a tym samym braku umocowania w/w do występowaniu w imieniu Spółdzielni w postępowaniu administracyjnym. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezydent Miasta R. – z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – zawiesił postępowanie w sprawie, stojąc na stanowisku, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, dotyczącego właściwej reprezentacji Spółdzielni. Powyższe postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości zostało z urzędu podjęte przez organ w dniu [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu swego stanowiska Prezydent podniósł, że ponieważ zaistniały w sprawie nowe okoliczności polegające na podjęciu przez Radę Nadzorczą Spółdzielni [...] w R. uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. potwierdzającej wybór A. S. na stanowisko Prezesa Zarządu Spółdzielni, to uznano, iż tym samym A. S. jest osobą upoważnioną do działania w imieniu i na rzecz Spółdzielni. Od powyższego postanowienia I. P. wniósł odwołanie a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. umorzyło postępowanie odwoławcze zauważając, iż uchwałą nr [...] Rady Nadzorczej Spółdzielni [...] w R. Prezesem tej spółdzielni został A. S. a w związku z tym on jest osobą upoważnioną do jej reprezentacji. Jednocześnie Kolegium odmówiło żalącemu się przymiotu strony w tym postępowaniu ze względu na brak interesu prawnego. Rozpatrując z kolei skargę na powyższe postanowienie, którą wniósł I. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 869/03 uchylił powyższe rozstrzygnięcie zauważając, że było ono co najmniej przedwczesne. Na rozprawie bowiem w dniu 14 grudnia 2004 r. I. P. przedłożył do akt sprawy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] maja 2004 r. (sygn. akt [...] ([...]), z którego wynikało, że Sąd uchylił uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni [...] w R. numer [...], [...] i [...] z dnia [...] października 2001 r. oraz z dnia 6 września 2002 r. numer 2, 3 i 4, które m. in. potwierdzały odwołanie z funkcji Prezesa Spółdzielni I. P. z jednoczesnym powołaniem na to stanowisko A. S. Skarżący załączył także do skargi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący w/w Spółdzielni zaświadczający, że to on jest jej Prezesem i na rozprawie sądowej poparł przedmiotową skargę także w imieniu Spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrażając pogląd, że przepisy prawa spółdzielczego nie dają podstaw do udziału w postępowaniu administracyjnym członków spółdzielni w charakterze stron postępowania w sprawie prowadzonej z udziałem spółdzielni a dotyczącej interesu prawnego tej osoby prawnej, wynikającego z prawa własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz Spółdzielni, zwrócił jednak uwagę, że skarżący wnioski swoje wnoszone w postępowaniu administracyjnym formułował jako Prezes Spółdzielni [...] Podkreślił też, iż zaistniała sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...]listopada 2002 r. o wznowieniu "na żądanie Pana I. P." powyższego postępowania a uzasadnieniem orzeczenia, z którego wynikało, że postanowienie to dotyczyło sytuacji prawnej Spółdzielni. W świetle powyższego, biorąc także pod uwagę oświadczenie złożone na rozprawie sądowej przez skarżącego, że wnioski w postępowaniu administracyjnym składał w imieniu Spółdzielni oraz uwzględniając skutki zapadłego w dniu [...] maja 2004 r. w/w prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w R. Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, zalecając organowi odwoławczemu rzetelne ustalenie w jakim charakterze skarżący istotnie działał w niniejszym postępowaniu. Podkreślono przy tym, że w sprawie wystąpiła okoliczność o charakterze proceduralnym, powodująca niedopuszczalną z punktu widzenia procedury administracyjnej sytuację polegającą na tym, że choć powyższe postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek skarżącego, pozostaje ono nadal w toku ( nie zostało umorzone ) to wnioskodawcy odmówiono w nim statusu strony. Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania wznowieniowego. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że działając jako organ reformatoryjny ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu postanowienia w I instancji. Ponieważ zaś obecnie zostały zakończone wyżej wspomniane postępowania przed sądem powszechnym, tym samym ustąpiły przeszkody powodujące zawieszenie postępowania i aktualnie brak jest już przeszkód, aby Prezydent podjął zawieszone postępowanie. Jednocześnie Kolegium zaleciło organowi I instancji zwrócenie uwagi kto występował z wnioskiem i wydanie rozstrzygnięcia tylko o prawach wnioskodawcy. Postanowienie to zostało zaskarżone przez I. P. i Spółdzielnię [...] w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze opisano wyżej przedstawiony stan faktyczny oraz zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Choć zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium, iż obecnie została wyjaśniona kwestia dotycząca składu osobowego władz Spółdzielni [...] w R., podnieść jednocześnie trzeba, że wydając zaskarżone postanowienie organ ten nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2004 r. Zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie Prezydenta z dnia [...] stycznia 2003 r., zostało doręczone zarówno I. P. – jako osobie fizycznej jak i Spółdzielni. Zatem w dalszym ciągu nie zostało wyjaśnione kto w tym postępowaniu jest stroną. Wprawdzie Kolegium zaleciło dokonanie tych ustaleń Prezydentowi Miasta R. w dalszym postępowaniu, ale – należy zważyć – iż wydając orzeczenie organ ma przede wszystkim obowiązek ustalenia, do kogo je kieruje czyli kto w tym postępowaniu winien występować jako strona. Nie może zatem występować taka sytuacja, iż organ rozstrzyga pewną kwestię merytoryczną lub proceduralną (co miało miejsce w niniejszej sprawie) a ustalenie kogo to rozstrzygnięcie dotyczy przesuwa na dalszy etap postępowania. Tego rodzaju działanie narusza przepisy art. 28, 124§ 1 i 109 w związku z art. 126 k.p.a. Rozpatrując sprawę po wydaniu przez Sąd wspomnianego wyżej wyroku z 2004 r. Kolegium winno przede wszystkim wyjaśnić powyższą kwestię i w tym celu albo poczynić ustalenia we własnym zakresie, albo zlecić uzupełnienie materiału dowodowego Prezydentowi Miasta R. – w trybie art. 136 k.p.a - albo uchylić postanowienie organu I instancji, natomiast niedopuszczalne było rozstrzygnięcie o kwestii zasadności podjęcia zawieszonego postępowania bez – jak wspomniano – ustalenia stron do których jest adresowane orzeczenie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zatem winien mieć na uwadze powyższe wytyczne. Z tych powodów Sąd uznał skargę za zasadną, choć oczywiście domaganie się w sprawie ze skargi na postanowienie organu wydane w postępowaniu nadzwyczajnym uchylenia decyzji dotyczącej postępowania prowadzonego w postępowaniu zwykłym było niemożliwe choćby ze względów proceduralnych. Ponadto przed ustaleniem przez organy kręgu osób mających status strony w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym nie jest możliwe orzekanie przez Sąd w kwestii prawidłowości wydanych do tej pory decyzji (o co wnosiła dodatkowo strona skarżąca). Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło