II SA/Gl 292/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę W dniu [...] 2004 r. Straż Miejska w C., w czasie kontroli placu targowego przy ulicy A, stwierdziła powstanie ogrodzenia terenu "A" w postaci zabetonowanych słupków metalowych o wysokości ok. 80 cm, połączonych prętami o średnicy 14 mm. Starosta Powiatowy w B. pismem z [...] 2004 r. poinformował, że zgodnie z pismem UM w C. ogrodzenie to nie zostało zgłoszone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z [...] 2004 r. zawiadomił o planowanych oględzinach terenu. W odpowiedzi na zawiadomienie "A" w C. poinformowała, że na parceli przy ul. A nie ma ogrodzenia. Na parceli tej postawione zostały jedynie słupki żelazne wkopane w ziemię i połączone linią stalową w celu oznaczenia granicy działki i zapobieżenia jej użytkowania przez kupców korzystających z targowiska. W trakcie oględzin w dniu [...] 2004 r. potwierdzono istnienie opisanego ogrodzenia na długości ok. 15 m oraz brak zgłoszenia na wykonanie robót. Przy oględzinach obecny był dzierżawca terenu J. K. oraz Prezes Zarządu "A" w C., którzy odmówili podpisania protokołu bez podania przyczyny. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał J. K. jako dzierżawcy terenu rozbiórkę stwierdzonego ogrodzenia ze słupków stalowych. Jako podstawę prawną podano przepis art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm./. W uzasadnieniu podniesiono, że inwestorem ogrodzenia jest J. K.. Inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia, co skutkuje orzeczeniem nakazu rozbiórki. W złożonym odwołaniu J. K. oraz "S" w C. podnieśli, że część słupków została wykonana przed 30 laty. Nadto ogrodzenie nie znajduje się przy drodze publicznej lecz odgradza teren, przy którym kupcy rozkładają towar. Stronom zaś uniemożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji. Zaskarżoną decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu przyjęto, że inwestor wykonał ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia. Legalizacja obiektu nie jest możliwa ze względu na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Co do kwalifikacji wzniesionej konstrukcji podniesiono, że przepisy prawa nie precyzują, jak szczegółowo ma wyglądać ogrodzenie. W skardze do sądu administracyjnego "A" w C. oraz J. i K. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Podstawą wydanej decyzji było wadliwe przyjęcie, że sporne ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektami budowlanymi, zapewniającym ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Tymczasem obiekt handlowy na działce powstał 30 lat temu a brak urządzeń w postaci ogrodzenia nie był przeszkodą do prowadzenia działalności handlowej. W przekonaniu zaś skarżących, do urządzeń budowlanych nie wlicza się wszelkich ogrodzeń, lecz jedynie związane z obiektem budowlanym, które zapewniają możliwość prawidłowego użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podano, że sporne ogrodzenie wykonał J. K. w celu zaznaczenia granic parceli od strony placu targowego. Targowisko jest miejscem publicznym i jego budowa wymagała zgłoszenia. Konstrukcja ze słupków połączonych prętami spowodowała ograniczenie dostępu do miejsca publicznego. Skarga J. K. i K. K. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 292/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było, że J. K. dokonał odgrodzenia posesji "A" przy ul. A w C. od terenu targowiska miejskiego. Okoliczność ta została stwierdzona w czasie rutynowej kontroli targowiska przez służby miejskie w dniu [...] 2004 r. W trakcie postępowania nie zostało także zanegowane, iż inwestorem tego ogrodzenia był J. K. jako dzierżawca terenu. Jakkolwiek w piśmie z dnia [...] 2004 . "A" w C. zaprzeczyła, aby na jej parceli znajdowało się ogrodzenie, to należy zgodzić się z dokonaną kwalifikacją tego obiektu przez organy nadzoru budowlanego. Przepisy prawa budowlanego nie zawierają definicji ogrodzenia. Zgodnie z językowymi regułami znaczeniowymi należy zatem uznać, iż ogrodzeniem jest każda związana z podłożem konstrukcja, która wzajemnie oddziela od siebie poszczególne działki. Oddzielając, konstrukcja taka ustanawia przeszkodę, która jakkolwiek w różnym stopniu, funkcjonalnie stanowi ograniczenie w dostępności ogrodzonej działki. Bez względu zatem na poziom skuteczności odgraniczenia działek, wykonaną konstrukcję należy uznać za ogrodzenie. Wznoszenie ogrodzeń nie w każdym przypadku poddane jest reglamentacji prawa budowlanego. Wśród obiektów objętych obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego wymienia budowę ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Budowę, zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego stanowi wykonywanie obiektu w określonym miejscu. Z przytoczonego wyżej przepisu art. 30 prawa budowlanego wynika, że ustawodawca przewidział wymóg dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia w tych przypadkach, gdy miałoby dojść do jego ustawienia w granicy z określoną kategorią miejsc o szczególnym charakterze. Do miejsc takich w szczególności zaliczono takie, które mają charakter publiczny. W postępowaniu nie zanegowano, że ogrodzenie zostało ustawione w granicy z targowiskiem miejskim. Targowiskiem jest miejsce, w którym prowadzony jest handel, co oznacza czynności swobodnej wymiany między sprzedającymi i kupującymi. Jakkolwiek dostęp na targowisko może być ograniczony poprzez np. obowiązek uiszczenia opłaty za wejście, to z zasady jest to teren mający służyć nieograniczonej rodzajowo ilości podmiotów. Funkcja miejsca wymiany handlowej, w ocenie Sądu, czyni z targowiska miejsce publiczne, którego dostępność poddana jest nadzorowi organów architektoniczno-budowlanych, poprzez obowiązek zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia od strony targowiska. Wymóg ten nie oznacza zatem wyłączenia możliwości wykonania ogrodzenia, lecz jedynie skutkuje poddaniem wznoszenia ogrodzenia kontroli organów administracji publicznej. Z podanych względów zasadnie zatem zdaniem Sądu przyjęto, że wykonane ogrodzenie od strony targowiska stanowi ogrodzenie od strony miejsca publicznego i podlega rygorowi zgłoszenia. Brak takiego zgłoszenia rodzi konsekwencje uregulowane w przepisach prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49b ust. 1 prawa budowlanego, właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Od tej zasady art. 49b ust. 2 przewiduje wyjątek, polegający na możliwości przeprowadzenia postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu. Warunkiem wstępnym jest jednak zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec braku takiego planu, ustalenie wymaganej zgodności nie jest jednak możliwe, co wyklucza możliwość zastosowania procedury zmierzającej do zalegalizowania istnienia obiektu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia zasad procedury administracyjnej poprzez zaniechanie przez organ I instancji obowiązku zapoznania strony z materiałem sprawy i zapewnienia jej możliwości ustosunkowania się do niego, należy taką praktykę ocenić negatywnie. Uchybienie przepisom postępowania może jednak decydować o uchyleniu wydanej decyzji wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Z materiału sprawy oraz w pism procesowych stron i skargi nie wynika jednak, aby strony zostały w ten sposób pozbawione możliwości podniesienia argumentów modyfikujących ustalenie przyjęte przez organy. Z tego względu Sąd stwierdzonego uchybienia nie zakwalifikował jako mającego istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.