II OZ 384/06

Dnia 12 kwietnia 2006 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2006 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia skarżącego I. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2006 roku, sygn. akt II SA/Bd 371/04 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] marca 2004 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 roku w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Ogłoszenie powyższego wyroku nastąpiło bezpośrednio po zamknięciu rozprawy w dniu 8 lipca 2004 roku, na której obecni byli skarżący i jego pełnomocnik adwokat M. J. W dniu 5 sierpnia 2004 roku pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 lipca 2004 roku, który zarządzeniem z dnia 27 września 2004 roku został pozostawiony bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 lipca 2004 roku. Kolejnym postanowieniem z tej samej daty, wydanym po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 7 grudnia 2004 roku, Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił również sporządzenia uzasadnienia wyroku postanowieniem z dnia 13 lipca 2005 roku, wydanym po rozpoznaniu kolejnego wniosku I. P. z dnia 6 lipca 2005 roku. W dniu 18 stycznia 2006 roku I. P. złożył ponowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 lipca 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2006 roku, wydanym na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniami z dnia 15 grudnia 2004 roku i 13 lipca 2005 roku Sąd ten odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku z powodu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia po terminie. Wniosek skarżącego z dnia 18 stycznia 2006 roku także został wniesiony z uchybieniem terminu. Powołując się na treść art. 141 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż uchybienie siedmiodniowemu terminowi określonemu w tym przepisie skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł I. P. podnosząc, iż powodem nieotrzymania uzasadnienia wyroku było spóźnienie się przez pełnomocnika skarżącego o jeden dzień ze złożeniem odpowiedniego wniosku. Kolejny błąd polegał, zdaniem skarżącego, na tym, że pełnomocnik nie wniosła odwołania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz skierowała sprawę do Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie skarżącego jeden dzień zwłoki spowodowany przez pełnomocnika nie może być powodem odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku, które jest potrzebne do dalszego prowadzenia sprawy w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2. Jednak - stosownie do przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. - w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Przepis art. 141 p.p.s.a. zerwał zatem z zasadą obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne uzasadnienia wszystkich wyroków. A zatem obowiązek sporządzenia z urzędu uzasadnienia wyroku nie dotyczy spraw, w których Sąd oddalił skargę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją, przewidzianą w art. 141 § 2 p.p.s.a., albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę I. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 roku w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Wobec tego warunkiem koniecznym sporządzenia uzasadnienia było złożenie wniosku o jego sporządzenie w trybie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W takim przypadku tj. sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek – art. 142 § 2 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04, niepubl., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 330). Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że są wyszczególniane wprost w ustawie i nie mogą być przedłużane ani skracane, w przeciwieństwie do terminów sądowych, które wyznaczane są przez przewodniczącego lub Sąd. Sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi. Skutki uchybienia terminu mają bowiem charakter obiektywny, niezależny od okoliczności leżących po stronie dokonującego czynności procesowej z uchybieniem terminu. Istnieje wprawdzie możliwość uchylenia się od skutków nie dokonania czynności procesowej w terminie / bez winy strony /, jednakże w odrębnym postępowaniu, którego wszczęcie uzależnione jest od wniosku strony. Brak wniosku strony o przywrócenie terminu wyklucza badanie przez Sąd z urzędu przesłanek przywrócenia terminu. Wobec powyższego nie mogą odnieść zamierzonego skutku okoliczności podnoszone przez I. P. w zażaleniu, wskazujące na uchybienia pełnomocnika skarżącego. Na marginesie należy dodać, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia pełnomocnik skarżącego zgłosiła nie jeden, lecz dwadzieścia osiem dni po terminie. Ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 8 lipca 2004 r. zaś wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożono – jak wynika z załączonej na k. 69 koperty – w dniu 5 sierpnia 2004 r. W tym miejscu należy podkreślić, iż dla skutku w postaci odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku nie ma znaczenia, czy terminowi uchybiono o jeden czy więcej dni. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., biegł w rozważanej sprawie od dnia 9 lipca 2004 roku i upłynął w dniu 15 lipca 2004 roku. Wniosek, będący przedmiotem niniejszego zażalenia, skarżący I. P. złożył w dniu 18 stycznia 2006 roku. Konkludując, uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2004 roku, obligowało Sąd pierwszej instancji do wydania, stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a., postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.