I SA/Gd 361/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie NSA Małgorzata Tomaszewska, Asesor WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant: Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego R.J. prowadzącego [...] "A" , w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do jego majątku na podstawie tytułów wykonawczych i orzekł o odrzuceniu zarzutów z uwagi na ich wniesienie z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że tytuły wykonawcze o nr: [...] zostały doręczone R.J. w dniu 20 października 2003 roku. Zobowiązany, pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 3 listopada 2003 roku ( data stempla pocztowego ), złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w dniu 20 października 2003 roku zobowiązany odmówił przyjęcia przedmiotowych tytułów wykonawczych, co spowodowało, że zgodnie z art. 47 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) pisma powyższe, z adnotacją o odmowie przyjęcia i datą odmowy, zostały dołączone do akt sprawy. Adnotację o odmowie przyjęcia przez zobowiązanego odpisów tytułów wykonawczych w dniu 20 października 2003 r. sporządził poborca skarbowy w formie raportu o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych oraz w formie notatki służbowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.J. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżone postanowienie opiera się na błędzie w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że tytuły wykonawcze zostały doręczony skarżącemu w dniu 20 października 2003 roku, podczas gdy faktycznie tytuły te zostały mu doręczone w dniu 27 października 2003 roku. W ocenie skarżącego postanowienie organu odwoławczego narusza przepis art. 47 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie, iż skarżący odmówił w dniu 20 października 2003 roku przyjęcia tytułów wykonawczych, w związku z czym nie wystąpiły skutki domniemania wynikającego z art. 47 § 2 k.p.a. Dodatkowo zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 34 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), gdyż organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie bez uzyskania ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Skarżący wyjaśnił, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], które uchyla w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] i umarza postępowanie w zakresie wypowiedzi wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt I SA/ Gd 70/04). Nadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów art. 124 § 1 i 2 k.p.a., gdyż zaskarżone postanowienie nie zawiera prawidłowo sporządzonego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w jego ocenie w przypadku gdy zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w administracji zostały zgłoszone przez zobowiązanego z uchybieniem terminu zachodzi bezskuteczność wniesionego środka zaskarżenia brak jest podstaw prawnych do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu. W konsekwencji brak jest także podstaw do czynności podejmowanych przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dodatkowym piśmie procesowym skarżący wskazał, że organ w zaskarżonym postanowieniu oraz w odpowiedzi na skargę nie wskazał dowodów, które przesądziłyby przyjęcie daty doręczenia tytułów egzekucyjnych na dzień 20 października 2003 roku. Skarżący podniósł, iż wierzyciel początkowo nie kwestionował daty doręczenia tytułów wykonawczych, które zdaniem skarżącego miało miejsce w dniu 27 października 2003 r. Odmienne stanowisko zajął dopiero Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] Przy czym jak podał skarżący, skarga na wskazane postanowieniem wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 70/04 została oddalona. Na rozprawie przed Sądem w dniu 5 maja 2006 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 70/04 oraz o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy I SA/ Gd 70/04. Złożone wnioski zostały oddalone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ..., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wniesione zostały z uchybieniem terminu czy też nie. Rozstrzygające znaczenie ma zatem ustalenie daty doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych. Przystępując do oceny zasadności twierdzenia strony o skutecznym doręczeniu tytułów wykonawczych w dniu 27 października 2003 roku, zdaniem Sądu wskazać należy, że z treści art. 39 k.p.a. wynika, iż podmiotami doręczającymi pisma organów administracji publicznej są: poczta, pracownicy organu administracji publicznej albo inne upoważnione osoby lub organy. Zasadą jest doręczanie pism przez pocztę jednakże doręczanie pism przez pracowników organu albo inne upoważnione osoby lub organy ( w tym przez poborcę skarbowego ) nie jest wyłączone. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że doręczanie pism przez pracowników organu nie wymaga odrębnego upoważnienia. Doręczanie pism odbywa się za pokwitowaniem, przez które należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez je odbierającego swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. W przypadku, gdy odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może potwierdzić doręczenia, wówczas doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku jej podpisu (art. 46 k.p.a.). Zasada doręczania pism za pokwitowaniem nie ma zastosowania także wówczas, gdy adresat odmawia przyjęcia pisma (art. 47 k.p.a.). W takiej sytuacji pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy, uznając że doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. W związku z powyższym przyjąć należy, że w sytuacji takiej zachodzi ustawowa fikcja doręczenia ( J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, s. 308 ). Odmowa przyjęcia pisma rodzi takie same konsekwencje prawne, jak jego doręczenie. Doręczenie staje się zatem skuteczne w dacie samej odmowy przyjęcia pisma. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w dniu 20 października 2003 roku poborca podatkowy udał się do zobowiązanego, na adres pod którym prowadził on działalność gospodarczą, celem wyegzekwowania należności podatkowych za rok 1998 i 2003. Skarżący odmówił uiszczenia powyższych należności. Odmowę umotywował faktem złożenia do Izby Skarbowej pisma odwoławczego dotyczącego wymienionych należności i oczekiwaniem na odpowiedź. Uregulował nadto najstarszą zaległość z 2003 roku – podatek VAT za miesiąc marzec. Na pozostałe zaległości nie miał już środków i odmówił odbioru pozostałych tytułów egzekucyjnych do niego skierowanych. Na okoliczność powyższego sporządzone zostały przez poborcę podatkowego: notatka służbowa oraz raport, które stanowią odpowiedni dowód na potwierdzenie powyższej okoliczności. Stosownie bowiem do brzmienia art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dokumenty urzędowe w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone ( art. 76 k.p.a. ). Raport poborcy podatkowego, który w świetle art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest egzekutorem ( pracownikiem organu egzekucyjnego wyznaczonym do prowadzenia czynności egzekucyjnych ) bez wątpienia posiada walor dokumentu urzędowego. W świetle powyższego za datę doręczenia przedmiotowych tytułów wykonawczych uznać należało dzień odmowy przyjęcia pisma przez skarżącego, tj. 20 października 2003 r., co też zasadnie uczynił Dyrektor Izby Skarbowej. W konsekwencji, od tej daty liczyć się zaczyna ustawowy, 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów. Termin ten upłynął zatem z dniem 27 października 2003 roku. Skarżący zaś, uchybiając powyższemu terminowi, złożył zarzuty dopiero w dniu 3 listopada 2003 roku, co spowodowało, że czynność taka stała się prawnie nieskuteczna, zaś zaskarżone postanowienie zgodne z przepisami prawa. Dodatkowo należy zauważyć, że uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, chyba że wystąpi on o przywrócenie terminu stosownie do art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1463/93 - R. Hauser, Z. Leoński - Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995, str. 63 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r. sygn,. akt I SA/Ka 712/99 – LEX nr 44897). Stąd za całkowicie chybiony należy uznać zarzut podniesiony przez skarżącego wydania zaskarżonego postanowienia bez z naruszeniem art. 34 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie bez uzyskania ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Podobnie za nietrafny uznać trzeba zarzut naruszenia przepisów art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Zaskarżone postanowienie czyni bowiem zadość wszelkim wymaganiom wynikającym z tych przepisów. Uznając, że zaskarżone postanowienie w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.