VI SAB/Wa 1/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi A.K. i M. K. - wspólników T. C. s.c. w W. na bezczynność Prezydenta [...] W. w przedmiocie wniosku o dokonanie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zobowiązuje Prezydenta [...] W. do rozpatrzenia wniosku skarżących A. K. i M. K. - wspólników T. C. s.c. w W. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie dokonania zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym nr [...] pojazdu marki C. w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. skarżący A. K. i M. K. – wspólnicy T. C. s.c. w W. zwrócili się do Prezydenta [...] W. z wnioskami o dokonanie zmiany danych w dowodach rejestracyjnych samochodów marki C. o numerach rejestracyjnych [...] poprzez wykreślenie z tych dowodów nazwiska jednego ze współwłaścicieli – Pana K. J. Z akt sprawy wynikało, iż w/w pojazdy zakupione były na spółkę cywilną T.C. s.c. w W. i zostały zarejestrowane na nazwiska trzech wspólników: A. K., M. K. oraz K. J., jako współwłaścicieli pojazdów. Jak wynikało z dokumentów załączonych do w/w wniosków, Pan K. J. w dniu [...] marca 2003 r. wypowiedział swój udział w spółce T. C. Do wniosku dotyczącego samochodu o nr [...] dołączone zostały: karta pojazdu serii [...] oraz dowód rejestracyjny serii [...] , natomiast do wniosku dotyczącego samochodu o nr [...] dołączone zostały: karta pojazdu serii [...] oraz oświadczenie skarżących A. i M. K., że pojazd ten wraz z wydanym do niego dowodem rejestracyjnym serii [...] przetrzymywany jest przez byłego wspólnika - Pana K.J. W tej sytuacji organ rejestrujący pozytywnie rozpatrzył wniosek dotyczący samochodu o nr [...] dokonując zmiany danych w dokumentach pojazdu poprzez unieważnienie dotychczasowego dowodu rejestracyjnego i wydanie nowego dokumentu, w którym jako współwłaściciele wymienieni zostali skarżący A. i M. K. Odnośnie drugiego wniosku strony skarżącej dotyczącego pojazdu B. o nr [...] skarżący zostali poinformowani, że muszą dostarczyć brakujący dokument w postaci dowodu rejestracyjnego. Organ powołał się przy tym na przepis § 5 ust. 1 instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1878), zgodnie z którym w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu zmian, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, organ rejestrujący stosownie do zgłoszonych zmian m.in. legalizuje odpowiednio tablice rejestracyjne zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu o legalizacji tablic rejestracyjnych, unieważnia dotychczasowy dowód rejestracyjny oraz wydaje, za pisemnym potwierdzeniem właściciela pojazdu w karcie informacyjnej pojazdu – dowód rejestracyjny. Organ wskazując na w/w przepis stwierdził, iż skutkiem wykreślenia z dokumentów pojazdu jednego ze współwłaścicieli jest wymiana dowodu rejestracyjnego. Dotychczasowy dokument zostaje w takim przypadku unieważniony i jest przechowywany w aktach sprawy. Wiąże się to również z koniecznością wymiany znaków legalizacyjnych, które powinny być identyczne zarówno w dowodzie rejestracyjnym, jak i tablicach rejestracyjnych danego pojazdu. W dniu [...]lutego 2004 r. organ skierował do skarżących pisemne wezwanie, w którym – powołując się na przepis art. 64 § 2 k.p.a. zawiadomiono stronę, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku – poprzez dołączenie dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 11 lutego 2004 r. skarżący poinformowali organ, że nie mogą dostarczyć wymaganego przez Urząd [...] W. dowodu rejestracyjnego, ponieważ wciąż jest on w bezprawnym – ich zdaniem - posiadaniu byłego wspólnika – K J. W piśmie tym skarżący poinformowali także, iż Prokuratura Rejonowa W. – Ż. prowadzi na ich wniosek postępowanie przygotowawcze w sprawie odzyskania pojazdu o nr [...] wraz z dowodem rejestracyjnym. Skarżący zwrócili się do Rzecznika Praw Obywatelskich ze skargą na bezczynność Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy U., lecz organ ten nie dopatrzył się przewlekłości postępowania i bezczynności Urzędu [...] W. w tej sprawie. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, iż wnioski skarżących dotyczące zmiany danych pojazdów o nr [...] poprzez wykreślenie z tych dowodów nazwiska byłego wspólnika – Pana K. J. – zostały załatwione zgonie z obowiązującą procedurą administracyjną oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego. W piśmie RPO stwierdził, iż z dotychczas przedstawionych dokumentów wynika, że Prokuratura Rejonowa W. – Ż. prowadzi dochodzenie w sprawie przywłaszczenia dowodu rejestracyjnego pojazdu B. o nr [...] i samochodu przez byłego wspólnika – Pana K. J., ale brak jest jednak rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ponieważ - zdaniem RPO – do chwili obecnej skarżący nie dostarczyli do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy U. brakującego dowodu rejestracyjnego lub dokumentu kończącego postępowanie prokuratorskie w powyższej sprawie, a więc nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające zmianę stanowiska organu rejestrującego. Biuro RPO wskazało ponadto, iż w świetle obowiązujących przepisów o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, iż organ rejestrujący może wydać dla danego pojazdu tylko jeden dowód rejestracyjny, zaś - jeśli chodzi o wtórnik dowodu rejestracyjnego, to może on być wydany wyłącznie w przypadku definitywnej utraty lub zniszczenia dotychczasowego dokumentu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Pismem z dnia 21 listopada 2005 r. skarżący A. K. i M. K. – wspólnicy T. C. s.c. w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] W. w przedmiocie ich wniosku o dokonanie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki C. nr [...]. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, iż organ dokonał błędnej interpretacji przepisów w celu usprawiedliwienia urzędniczej obstrukcji. W ocenie strony Urząd nietrafnie powołał się na instrukcję w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącą załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. Zdaniem skarżących ich spółka utraciła władanie nad pojazdem z tablicami i dowodem rejestracyjnym wskutek przestępczego zaboru przez byłego wspólnika. Pismem z dnia 28 listopada 2005 r. skarżący, powołując się na pismo Biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz na fakt skierowania do Sądu przez Prokuraturę Rejonową W.–Ż. aktu oskarżenia przeciwko byłemu wspólnikowi – Panu K.J., dotyczącego zarzutu przywłaszczenia pojazdu B. wraz z dowodem rejestracyjnym nr [...]– ponownie wnieśli o podjęcie czynności i dokonanie zmian w dowodzie rejestracyjnym w/w pojazdu – poprzez wykreślenie byłego wspólnika z listy współwłaścicieli przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi na powyższe pismo Prezydent [...] W. pismem z dnia 7 grudnia 2005 r. poinformował, że żądane przerejestrowanie spornego pojazdu nie jest możliwe bez dołączenia do wniosku wymaganych dokumentów, w tym dowodu rejestracyjnego. Zdaniem organu w tej kwestii sytuacja nie uległa zmianie od dnia 20 listopada 2003 r., w którym skarżący złożyli wniosek o wykreślenie nazwiska byłego wspólnika. Organ zauważył, iż z załączonego aktu oskarżenia wynika, że dowód rejestracyjny spornego pojazdu znajduje się u Pana K. J. i może być wydany jedynie do dyspozycji Sądu. W tej sytuacji organ stwierdził, iż skoro dowód rejestracyjny nie został utracony, to brak jest podstaw prawnych do wydania takiego dokumentu. Reasumując organ stwierdził, iż rozpatrzenie wniosku o wykreślenie z dowodu rejestracyjnego nazwiska byłego wspólnika, będzie możliwe po przedłożeniu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego i dokumentu stwierdzającego, iż samochód stanowi własność wyłącznie skarżących A. i M. K. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2005 r. skarżący ustosunkowując się do pisma organu z dnia 7 grudnia 2005 r. stwierdzili m.in., iż wobec zakończenia postępowania prokuratorskiego skierowaniem aktu oskarżenia wobec byłego wspólnika, nie jest rzeczą Urzędu rozpatrywanie, gdzie znajduje się aktualnie dowód rejestracyjny. W ocenie skarżących przedstawiony stan prawny świadczy o tym, że dowód rejestracyjny został ich spółce ukradziony i w tym stanie sprawy przysługuje stronie wystawienie nowego dowodu rejestracyjnego zamiast ukradzionego dotychczasowego, z równoczesnym unieważnieniem dotychczasowego. Skarżący zarzucili również organowi, iż nie honoruje opinii Rzecznika Praw Obywatelskich. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] W. - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zdaniem Sądu należy stanowczo podnieść, iż wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak również: J. P. Tarno /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 28; patrz również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). W ocenie Sądu analizowana pod kątem zgodności z prawem skarga A. K. i M. K. – wspólników T. C. s.c. w W. na bezczynność Prezydenta [...] W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ – wbrew ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku skarżących o dokonanie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki C. o nr [...] - nie wydał jakiejkolwiek decyzji w zakresie spornego żądania, w tym również nie wydał wyraźnego rozstrzygnięcia w trybie art. 64 k.p.a. Należy w pełni zgodzić się z Prezydentem [...]W., iż w przypadku złożenia przez skarżących wniosku o dokonanie zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym organ rejestrujący prawidłowo zażądał od nich dostarczenia dotychczasowego dowodu rejestracyjnego w/w pojazdu. Wymóg ten bezwzględnie wynika z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z § 5 ust. 1 instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. W tej sytuacji organ zasadnie uznał, iż nie jest możliwym dokonanie żądanego przez stronę skarżącą wpisu w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki C. o nr [...], polegającego na wykreśleniu z tych dowodów nazwiska byłego wspólnika – Pana K. J., bez wcześniejszego przedłożenia organowi tego dokumentu. Wbrew twierdzeniom skarżących organ zasadnie uznał również, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie jest dotychczasowy wynik postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W.-Ż. Niemniej należy – zdaniem Sądu - stanowczo podnieść, iż w żadnym razie obowiązujące przepisy nie dają organowi administracji podstawy prawnej do odstąpienia od podjęcia stosownych czynności i poprzestania wyłącznie na pisemnym poinformowaniu strony skarżącej o braku podstaw do wydania kolejnego dokumentu (vide: odpowiedź organu z dnia 7 grudnia 2005 r.). Na marginesie należy zauważyć, iż z dotychczas zgromadzonych materiałów nie wynika, aby organ rejestrujący wyraźnie i w sposób jednoznaczny pozostawił wniosek skarżących bez rozpoznania z uwagi na niedostarczenie brakującego dokumentu, do czego jest zobowiązany w świetle przepisów k.p.a. W ocenie Sądu Prezydent [...] W. po otrzymaniu pisma skarżących z dnia[...] listopada 2005 r., w którym strona powołuje się na akt oskarżenia skierowany do sądu przeciwko byłemu wspólnikowi, jako na nowy dokument (nową okoliczność), nie powinien ograniczać się wyłącznie do ogólnego powołania się na brak podstaw do dokonania żądanej korekty w zakresie wpisu nowych danych w dowodzie rejestracyjnym, lecz zobowiązany był podjąć stosowne czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd – nie przesądzając w jakikolwiek sposób konkretnego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej - uznał, iż należy zobowiązać Prezydenta[...]. W. do rozpatrzenia żądania strony w przedmiocie dokonania zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym nr [...] pojazdu marki C., w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tej sytuacji organ zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia wniosku skarżących i wydania bądź właściwej decyzji administracyjnej dotyczącej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym, bądź też – w przypadku stwierdzenia braków formalnych - do wydania innego jednoznacznego rozstrzygnięcia proceduralnego, opartego na stosownych przepisach k.p.a. Zdaniem Sądu – przed wniesieniem skargi na bezczynność organu administracji publicznej strona skarżąca nie była ograniczona żadnym terminem, a wniesienie przedmiotowej skargi było uwarunkowane jedynie uprzednim złożeniem zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu tryb ten został w niniejszej sprawie zachowany przez skarżących. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.