II SA/Po 582/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr) Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r. sprawy ze skargi M. i W.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Górecka /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik II S.A./Po 582/04 U Z A S A D N I E N I E Skarżący- M. i W. W. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004r, którą utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...].01.2004r. Nr [...] (mylnie datowana jako [...].01.2003r.) . Decyzją powyższą organ I instancji nakazał właścicielom M. i W. W. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę parterowego budynku o wymiarach 3,40m x 11,24m zlokalizowanego na posesji w P. przy ul. [...], w granicy posesji sąsiedniej (przy ul. [...]) i częściowo przybudowanego do istniejącego garażu wskazując, iż nakaz rozbiórki nie dotyczy ściany budynku do wysokości 2,20 m, biegnącej w granicy działki sąsiedniej (przy ul. [...]). Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, ze zm. ). W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że jego wcześniejsza decyzja z dnia [...].07.2003r. zawierająca to samo rozstrzygnięcie co obecna, została przez organ II instancji uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia bowiem organ powołał się na wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718)- nowelizację, której przepisy należy zastosować do postępowań dotyczących spraw obiektów budowlanych, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, tj. przed 11 lipca 2003r. W ocenie organu II instancji- rozstrzygnięcie sprawy w myśl nowych przepisów przez organ odwoławczy naruszałoby uprawnienia stron wynikające z instancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a. Organ ten wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien zwrócić uwagę na zapisy Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] - [...] część "A" w P., zatwierdzonego uchwałą nr XLI/483/III/2000 rady Miasta P. z dnia 29.08.2000r., a w szczególności na zakres przestrzegania zasad gospodarowania przestrzenią określony w § 6 pkt. 1. Organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, iż inwestorzy wybudowali przedmiotowy budynek, w którym prowadzą działalność gospodarczą (sklep mięsny) bez wymaganego pozwolenia na budowę wiosną 2002r. Budynek ten wykonali w sprzeczności z powołanym wyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejon [...] - [...] część "A" w P. bowiem wybudowali go z przekroczeniem linii zabudowy o 8,40 m. A ta okoliczność- w ocenie organu I instancji – oznacza, iż brak jest możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Skarżący odwołali się od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołujący zarzucili organowi I instancji : - sprzeczność ustaleń co do terminu wybudowania przedmiotowego budynku twierdząc, iż został on dobudowany do istniejącej już wcześniej ściany w 1999r. i dokończony na wiosnę 2000r. a więc przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego rejonu, zaś jesienią 2000r. i na przełomie 2001r. oraz wczesną wiosną 2002r. wykończono wnętrze budynku, zakładając instalację elektryczną, wodno- kanalizacyjna, płytki i.t.p. - nie uwzględnienie przez organ zeznań świadka M.G., który potwierdził okoliczność, iż przedmiotowy budynek dobudowany został do istniejącego już muru na przełomie 1999/2000r., - nieprawidłowości związane z przeprowadzonym postępowaniem polegające na dokonaniu przez organ I instancji kontroli pomimo wcześniejszego zawiadomienia przez odwołujących o niemożności uczestnictwa w tej kontroli i dokonaniu jej w obecności małoletniego syna odwołujących, który został przez pracowników urzędu zastraszony dlatego wpuścił ich na teren posesji, - nie uwzględnienia przez organ I instancji wskazań udzielonych jemu przez organ II instancji w decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając odwołanie, organ II instancji wystąpił do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. o przekazanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz o zajęcie stanowiska co do zgodności spornego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym i ustaleniami w.w. planu. Organ w oparciu o przesłane jemu żądane dokumenty i zebrane w toku postępowania administracyjnego dowody, wydał w dniu [...].05.2004r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu I instancji co do terminu, w którym został wybudowany przedmiotowy budynek wskazując, iż poczynione przez inwestora (skarżącego) próby wycofania się z zadeklarowanej daty pobudowania obiektu w końcowym etapie postępowania są niewiarygodne i z tego powodu odmówił wiarygodności tym twierdzeniom. Organ także podzielił stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji co do niezgodności wybudowanego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego regionu wskazując, za organem I instancji, ze naruszona została linia zabudowy. Dodatkowo- zdaniem organu odwoławczego- naruszony został zapis tego planu zawarty w § 5 ust. 3 f poprzez lokalizację usług w innej formie aniżeli w budynku mieszkalnym. Skarżący zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, pominiecie istotnych dowodów, wnieśli o uchylenie decyzji wydanej przez organ II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze złożyli wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, który został przez Sąd rozpoznany w dniu 30 sierpnia 2004roku. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumenty podane w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie. Otóż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. O ile roboty budowlane rozpoczęto czy też wykonano już obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, to jest to samowola budowlana. Z kolei w myśl art. 48 ust. 1 wyżej powołanej ustawy w przypadku gdy obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie lub wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę – właściwy organ nakazuje jego rozbiórkę. W art.48 wprowadzono jednak możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, która to możliwość została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003r. Na mocy art. 7 ust. 2 tej ustawy art. 48 w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003r. jest stosowany także do tych obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 marca 2003r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji- jak w omawianej sprawie. Taka możliwość legalizacji samowoli budowlanej istnieje jednak w przypadku, gdy budowa taka spełnia warunki określone w ust. 2 art. 48. W omawianej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Jak słusznie ustalił organ I instancji przedmiotowa samowola budowlana (budynek, w którym znajduje się sklep mięsny) nie była zgodna z obowiązującym w dacie wybudowania tego obiektu budowlanego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejon [...] - [...] część "A" w P., zatwierdzonym uchwałą nr XLI/483/III/2000 Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2000r. Ponad wszelką bowiem wątpliwość pawilon handlowy usytuowany jest z przekroczeniem linii zabudowy – jak ustalił to organ I instancji- aż o 8,40 m.- co jest sprzeczne z zapisem § 6 pkt 2 lit. "b" a także z zapisem § 5 pkt 3 lit. "c" w zw. z lit. "d" tego planu. Nadto, biorąc pod uwagę to, iż na przedmiotowej działce istniał już wybudowany w 1980 r. budynek mieszkalny wraz z garażem oraz budynek gospodarczy (oświadczenie złożone do protokołu oględzin budynku z dnia [...].02.2003r.) przedmiotowa samowola budowlana sprzeczną pozostaje także z zapisem § 5 pkt 3 lit. "b" planu. Skoro więc przedmiotowa samowola budowlana naruszała zapisy miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym terenie, toteż słusznie organ I instancji nakazał jej rozbiórkę i tym samym słusznie uczynił organ II instancji utrzymując prawidłową decyzję w mocy. Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących przeprowadzonego postępowania administracyjnego i dokonanej przez organ administracyjny oceny materiału dowodowego- w ocenie Sądu- nie zasługują one na uwzględnienie. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie. Zarzut dotyczący przeprowadzenia pod nieobecność skarżących kontroli dotyczył postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, która została przez organ odwoławczy uchylona a więc podnoszenie tego zarzutu obecnie w stosunku do ponownie przeprowadzonego postępowania nie może odnieść żądanego skutku. Zarzut dotyczący błędów w ustaleniach faktycznych i odnoszący się do przyjętego przez organy terminu wybudowania obiektu, też nie może być uwzględniony bowiem sam skarżący aż dwukrotnie podał, że przedmiotowy budynek wybudował wczesną wiosną 2002r., zaś próby jakby "uściślenia" tego oświadczenia podjęte w odwołaniu od pierwotnej decyzji organu I instancji nie mogą być – jak słusznie ocenił to organ II instancji- wiarygodne skoro dopiero zostało to podniesione na tym etapie postępowania. Nawet gdyby przyjąć- za skarżącym-, że w istocie takie były terminy wykonywania poszczególnych prac, jak to podaje to w odwołaniu z dnia [...].07.2003r. to -zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem NSA- termin wybudowania obiektu to dzień , w którym jest on gotowy do odbioru , który wymagany jest prawem w sytuacji, w której nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Tak więc trudno byłoby przyjąć, że budynek został wykończony na wiosnę 2000r. a więc był w tym czasie gotowy do odbioru i użytkowania ze względu na cel przeznaczenia budynku, skoro jeszcze jesienią 2000r., na przełomie 2001r. i wczesną wiosną 2002r. instalowano w nim energię elektryczną , rury wodno- kanalizacyjne, bez których to urządzeń nie sposób mówić o użytkowaniu budynku na cele przeznaczone- w tym wypadku na sklep mięsny. Tym samym zupełnie bezzasadny jest zarzut, iż organ nie uwzględnił zeznań świadka M.G.- skoro świadek ten jedynie wskazał kiedy nastąpiła dobudowa do istniejącej już wcześniej ściany na granicy działek. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)- należało orzec jak w sentencji. /-/ M. Górecka /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik hp