IV SA/Wr 378/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-10
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez osobę, która następnie została przywrócona do pracy wyrokiem sądu i otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jest świadczeniem nienależnym podlegającym zwrotowi?Ratio decidendi
Zasiłek dla bezrobotnych pobrany za okres, za który następnie zasądzono i wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 28 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i podlega zwrotowi. Przepisy prawa cywilnego dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy obowiązują przepisy szczególne prawa administracyjnego.Stan faktyczny
Starosta Powiatu orzekł, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez A. B. za okres od [...]r. do [...]r. jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi, ponieważ wyrokiem sądu została przywrócona do pracy i otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A. B. zaskarżyła decyzję do WSA, argumentując, że zasiłek został zużyty na bieżące potrzeby i nie nastąpiło wzbogacenie, a także powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku oddala skargę.
Starosta Powiatu w P. decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz.514 ze zm.) orzekł, że zasiłek dla A. B. za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł, a w pozostałej części podlega przedawnieniu z uwagi na przedawnienie roszczeń stosownie do zapisu art. 28 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu podał, że A. B. uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...]r. do [...]r., a wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...]została przywrócona do pracy i wypłacono jej wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy za okres od [...]r. do [...]r.
A. B. odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Podała, że proces sądowy nie został zakończony, ponieważ strona pozwana wniosła skargę kasacyjną.
Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podał, że A. B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Filia w P. [...]r. uzyskując status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...]r. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy. Prawo do zasiłku utraciła od [...]r. z powodu upływu okresu jego pobierania. Status bezrobotnego absolwenta bez prawa do zasiłku uzyskała od [...]r., a z dniem [...]r. utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy. Strona ponownie zarejestrowała się Powiatowym Urzędzie Pracy [...] uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a w dniu [...] utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy. Na mocy bowiem wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...]została przywrócona do pracy i na jej rzecz od strony pozwanej zasądzono zwrot kosztów wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i nagrody jubileuszowej po warunkiem podjęcia pracy w wyniku przywrócenia do pracy, na łączną kwotę [...]zł, które [...]r. zostało jej wypłacone. Wypłacony A. B. zasiłek za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł jest świadczeniem nienależnym na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i podlega zwrotowi za okres od [...]r. do [...] r. w kwocie [...]zł, a w pozostałej części podlega przedawnieniu z uwagi na przedawnienie roszczeń stosownie do zapisu art. 28 ust. 3 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 146 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001) oraz art. 409 k.c. w zw. z art. 410 poprzez uznanie, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez skarżącą w okresie od [...]r. do [...]r. jest świadczeniem nienależnym i z tego względu podlega zwrotowi w sytuacji, gdy skarżąca w okresie jego pobierania posiadała status osoby bezrobotnej, a zasiłek przez nią pobrany został przeznaczony na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb związanych z zapewnieniem podstawowego utrzymania koniecznego jej i rodziny. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w sprawie mają zastosowanie także art. 409 k.c. w zw. Art. 410 k.c., a zasiłek który uzyskała zużyła w taki sposób, że nie jest wzbogacona. Ponadto nie miała podstaw do przyjęcia, że być może będzie musiała jego w przyszłości zwrócić. W dacie wypłaty świadczenia nie wiedziała jakie będzie prawomocne rozstrzygnięcie sądu o przywrócenie jej do pracy i wypłatę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Zasiłek dla bezrobotnych był na bieżąco przeznaczany na pokrycie koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem domu i rodziny i w konsekwencji został w całości skonsumowany, a skarżąca nie uległa wzbogaceniu z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi w uzasadnieniu wskazał, że skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się m.in. zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 28 ust. 2 pkt 5 ustawy).
Dalej podał, że w sprawie poza sporem jest, że skarżąca otrzymała zasądzone wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Dowód: pismo Burmistrza UGiM w P. z dnia [...], znak: [...].
Zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez stronę w okresie [...] do [...]stał się zatem nienależnym, a roszczenia z tego tytułu ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty - zwrotowi podlega kwota [...]zł brutto za okres od [...]do [...]. Niespornym w sprawie jest, że za czas pozostawania bez pracy strona otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych, a także , że na mocy wyroku sądu została przywrócona do pracy i otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.
Strona wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...]r., sygn. Akt [...] została przywrócona do pracy i na jej rzecz zasądzone zostało wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, powinna zatem mieć świadomość i liczyć się z tym, że pobrany za ten okres zasiłek dla bezrobotnych podlegał będzie zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skargę nie można uznać za zasadną. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, że skarżąca A. B. pobrała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł i wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.z dnia [...]została przywrócona do pracy i na jej rzecz od strony pozwanej zasądzono zwrot kosztów wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i nagrody jubileuszowej pod warunkiem podjęcia pracy w wyniku przywrócenia do pracy, na łączną kwotę [...]zł, które [...]r. zostało jej wypłacone.
Stosownie do art. 28 ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za nienależnie pobrane świadczenie uważa się zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. A zatem skarżąca jest zobowiązana do zwroty pobranego zasiłku w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...]na mocy, którego została przywrócona do pracy i na jej rzecz od strony pozwanej zasądzono zwrot kosztów wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i nagrody jubileuszowej po warunkiem podjęcia pracy w wyniku przywrócenia do pracy, na łączną kwotę [...]zł, które [...]r. zostało jej wypłacone. Uwzględniając art. 28 ust 3 ustawy roszczenia z tytułu zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, natomiast roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Wobec tego zasiłek pobrany przez skarżącą A. B. pobrany zasiłek za okres od [...]r. do [...]r. podlega zwrotowi w kwocie [...]zł.
Powoływanie się przez skarżącą na przepis art. 410 k.c. jako ogólną regulację prawa cywilnego jest niezasadne, gdyż w tym zakresie obowiązuje przepis szczególny odrębnej gałęzi prawa administracyjnego tj. art. 28 ust. 3 powołanej powyżej ustawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło