IV SA/Wr 104/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.) Asesor WSA - Alojzy Wyszkowski Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu poniesionych kosztów szkolenia z Funduszu Pracy I. oddala skargę, II. przyznaje pełnomocnikowi z urzędu adwokatowi E. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) zł od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewody D. z dnia [...]r., Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1,2 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r., Nr 99 poz. 1001) utrzymująca w mocy decyzję Starosty powiatu W. z dnia [...]r., Nr [...]w części dotyczącej odmowy umorzenia zwrotu poniesionych z Funduszu Pracy kosztów szkolenia w całości w kwocie [...]zł oraz uchylająca w/w decyzję w części dotyczącej obowiązku spłaty powyższego zadłużenia w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. L. G. w dniu [...] r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jednocześnie wyraził zgodę na uczestnictwo w kursie " Mała gastronomia" organizowanym w okresie od [...]r. do [...]r. , w związku z powyższym w dniu [...]r. został skierowany na przedmiotowy kurs. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta powiatu Wrocławskiego orzekł o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia " Mała gastronomia" z uwzględnieniem obsługi bufetu, baru, pracy kelnerskiej i cateringu z miesięczną praktyką w zakładzie gastronomicznym" w wysokości [...]zł, na które składały się oplata kursowa [...]zł i koszty badań lekarskich [...]zł. Organ administracji wskazał, iż strona nie ukończyła praktycznej części kursu mimo, iż była skierowana do dwóch placówek: hotelu [...] oraz baru [...]. Organ administracji podniósł, iż osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, obowiązana jest do zwrotu kosztów poniesionych z Funduszu Pracy, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, o czym w dniu [...]r. strona została pouczona. W dniu [...] r. strona wniosła o umorzenie w całości kosztów za nieukończony w części praktycznej kurs "Mała gastronomia". W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie była w stanie odbyć praktyki, z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów związanych ze szkoleniem, a to: przejazdy komunikacją miejską, częściowe lub całkowite wyżywienie podczas praktyki, odzież roboczą. Kolejnym z powodów, które zmusiły skarżącego do przerwania kursu, było zorganizowanie praktyki w taki sposób, że skarżący nie otrzymując żadnego wynagrodzenia za świadczoną pracę zmuszony byłby do dopłacania do kursu z własnej kieszeni – koszty związane z przejazdami środkami komunikacji miejskiej, częściowe lub całkowite wyżywienie w miejscu pracy. L. G. podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez dochodów i sprawuje opiekę nad gospodarstwem domowym rodziców, w zamian za co ma zagwarantowane utrzymanie. Oddalenie się na osiem godzin dziennie spowodowałoby zdaniem strony zaniedbanie obowiązków wobec rodziców i pozbawienie jedynych środków utrzymania. Starosta Powiatu W. decyzją wydaną na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001) orzekł o odmowie umorzenia zwrotu poniesionych z Funduszu Pracy kosztów w całości. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że argumenty podane we wniosku strony nie zasługują na uwzględnienie. Podniesiono, że skierowanie na szkolenie miało na celu pomoc w podniesieniu kwalifikacji zawodowych i umożliwienie późniejszego znalezienia pracy. Wskazano, że mimo zarejestrowania jako osoba bezrobotna strona nie korzysta systematycznie z ofert pracy, którymi dysponuje Urząd Pracy. Zdaniem organu I instancji argument, że "oddalanie się na osiem godzin dziennie spowodowałoby zaniedbanie obowiązków do owych" podważa gotowość strony do podjęcia pracy, a więc poddaje w wątpliwość rejestrację strony jako bezrobotnego, gdyż musi to być osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Podsumowując organ I instancji wskazał, iż uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy uznać należało, iż brak jest podstaw do umorzenia zwrotu poniesionych kosztów szkolenia. W odwołaniu strona podniosła, iż organ administracji nie odniósł się do wszystkich zastrzeżeń dotyczących organizacji praktyki, zakwestionowała jednocześnie twierdzenie organu, iż nie korzysta regularnie z ofert pracy. Ponadto odwołujący wskazał, iż jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu, jednakże za wynagrodzeniem. Wniósł zastrzeżenia, co do organizacji praktyki w zakładzie pracy, która obwarowana rygorami świadczenia pracy była w jego opinii pracą, aczkolwiek wykonywaną nieodpłatnie. Jako główny powód nieukończenia praktyki odwołujący podał niemożność dopłacania do niej. W decyzji ostatecznej organ odwoławczy powołał art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym Starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Zdaniem organu drugiej instancji podany w odwołaniu argument, że aktualnie nie ma możliwości spłaty nienależnie pobranego świadczenia ze względu na trudną sytuację materialną rodziny nie został uwzględniony przez organ. Również podniesiona przez odwołującego kwestia nieodpłatności praktyk nie może mieć wpływu na zmianę bądź uchylenie decyzji. Zdaniem organu odwoławczego lekkomyślne potraktowanie własnych zobowiązań nie może skutkować umorzeniem poniesionych przez powiatowy Urząd Pracy we W. kosztów szkolenia w kwocie [...]zł, tym bardziej, że ukończenie tego kursu umożliwiało zainteresowanemu późniejsze podjęcie pracy. Organ odwoławczy stwierdził w związku z tym, że nie zaistniały szczególne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na uwzględnienie odwołania i umorzenie zadłużenia. Dodatkowo wskazano, że strona może wystąpić do Starosty z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty poniesionych kosztów szkolenia bądź rozłożenia na raty. W skardze na decyzję ostateczną skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu, wskazując dodatkowo, że w momencie zaciągania zobowiązania ukończenia szkolenia nie zdawał sobie sprawy, ze szkolenie będzie obciążać go finansowo. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie, z przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa wynika, że należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części, w przypadku całkowitej nieściągalności, która następuje, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek: zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. W rozpatrywanej sprawie zdaniem strony przeciwnej żadna z tych przesłanek nie występuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...], a obowiązkowi temu skarżący nie przeczy. Pismem z dnia [...]r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. o umorzenie w całości kosztów kursu "Mała gastronomia", podając, że nie był w stanie odbyć praktyki przez miesiąc, po osiem godzin dziennie, ponieważ wiązało się to z kosztami (przejazdy komunikacją miejską, częściowe lub całkowite wyżywienie podczas praktyki, odzież robocza). Wskazał, iż sprawuje opiekę nad gospodarstwem domowym, za którą ojciec go utrzymuje. Oddalenie się na osiem godzin dziennie powodowałoby zaniedbanie obowiązków skarżącego, a tym samym pozbawienie minimalnych środków, jakie otrzymuje od ojca. Ponadto skarżący podniósł, iż dodatek szkoleniowy nie pokrywa w całości tych wydatków. Stwierdził, iż celem było i jest ukończenie szkolenia, a nie uchylanie się od obowiązku lecz tak zorganizowana praktyka sprawiła, że nie sprostał temu zadaniu. Do instytucji umorzenia nienależnie pobranego świadczenia ma zastosowanie przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001) w brzmieniu: starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Decyzja wydawana w powyższym trybie ma charakter uznaniowy. Przedmiotem kontroli Sądu w takim przypadku jest w szczególności to, czy organy orzekające nie przekroczyły granic swobodnego uznania administracyjnego, a także czy wybór jednej z dwóch możliwości prawnych jakie składają się na istotę uznania administracyjnego był prawidłowy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne nie przekroczyły tych granic ani też nie pominęły oceniając sytuację życiową skarżącego, takich okoliczności, które mogłyby wpłynąć na tego rodzaju rozstrzygniecie. Organ decyzyjny podniósł, iż skarżący został skierowany na kurs gastronomii za jego zgodą oraz mając pełną świadomość, iż kurs składa się z dwóch części teoretycznej i praktycznej – nieodpłatnej. Według organu "lekkomyślne" potraktowanie przez skarżącego własnych zobowiązań nie może skutkować umorzeniem kosztów szkolenia, tym bardziej, że ukończenie kursu umożliwiało późniejsze podjecie pracy. Przytoczone również w odwołaniu argumenty dotyczące nieodpłatnej praktyki, aktualnie braku możliwości spłaty nienależnie pobranego świadczenia ze względu na trudną sytuację materialną rodziny, nie posiadania własnych dochodów oraz fakt pozostawania na utrzymaniu rodziców, w ocenie organu odwoławczego nie ma wpływu na zmianę bądź uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Wobec powyższego organ orzekający stwierdził, iż w sytuacji faktycznej skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który stanowiłby podstawę do umorzenia zadłużenia. W tym względzie Sąd podziela stanowisko organu administracyjnego. Zauważyć należy, że skarżący został pouczony w zaskarżonej decyzji o możliwości wystąpienia, do Starosty Powiatu W., z wnioskiem o odroczenie terminu spłaty poniesionych kosztów szkolenia bądź rozłożenia na raty. Uwzględniając powyższe skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).