IV SA/Po 1093/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-10
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o spłatę zaległej renty socjalnej, jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 r., a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, będące podstawą do przyznania świadczenia, zostało wydane po terminie określonym w przepisach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów administracji, uznając, że organ I instancji nie powinien był uchylać decyzji o przyznaniu renty socjalnej na podstawie nieostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto, sąd stwierdził, że do spraw o spłatę zaległej renty socjalnej, wszczętych przed wejściem w życie ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że właściwym organem do rozpatrzenia sprawy był MOPR, a nie ZUS. Sąd podkreślił, że wyrok sądu powszechnego ustalający stopień niepełnosprawności powinien skutkować spłatą zaległego świadczenia.Stan faktyczny
K. O. była pozbawiona renty socjalnej od lipca 2002 r. do marca 2003 r. z powodu zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Mimo że sąd powszechny orzekł o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z mocą wsteczną, organy administracji odmawiały spłaty zaległego świadczenia, powołując się na brak formalnego wniosku lub niewłaściwość rzeczową organu po wejściu w życie nowej ustawy o rencie socjalnej. Skarżąca domagała się spłaty zaległej renty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje organów administracji, określając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. f. N. M. z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...], II. uchyla decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. f. N. M. z dnia [...] sierpnia 2002r. nr[...], III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski
IV SA/Po 1093/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. F. N. M. nr [...] odmówił K. O. spłaty renty socjalnej za okres od [...] lipca 2002 do [...] marca 2003 r.
U podstaw decyzji legł następujący stan faktyczny:
K. O. otrzymywała rentę socjalną przyznawaną przez organ I instancji do czerwca 2002 r. Decyzją z [...] sierpnia 2002 r. nr [...] uchylił decyzję z [...] maja 2000 r. nr [...] przyznającą jej rentę socjalną z tego powodu, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu niepełnosprawności zaliczył niepełnosprawność K. O. do stopnia lekkiego.
Wprawdzie Sąd Rejonowy –Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2003 r. zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie z [...] października 2002 r. [...] i orzekł, że K. O. jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, przy czym niepełnosprawność oraz jej stopień datuje się przed szesnastym rokiem życia, a orzeczony stopień ma charakter stały – to w ocenie organu formalny wniosek o ponowne przyznanie renty socjalnej wraz z pełną dokumentacją K. O. dostarczyła do Ośrodka w maju 2003 r. i od tego miesiąca przyznano jej przedmiotowe świadczenie. Natomiast organ w oparciu o art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 (tekst jed. Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) nie znalazł podstaw do spłaty renty socjalnej za okres od [...] lipca 2002 r. do [...] marca 2003 r.
W odwołaniu od decyzji K. O. zarzuciła, że złożony przez nią wniosek w maju 2003 r. wraz z wyrokiem, kończył procedurę odwoławczą od decyzji z [...] sierpnia 2002 r. i nie miała żadnego wpływu na to kiedy Sąd Ubezpieczeń rozstrzygnął jej żądanie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Odwołująca odwołała się również w swoich racjach przedkładanych w odwołaniu, do pisma ZUS, z [...] marca 2004 r., które stanęło na stanowisku, że zaległą rentę powinien jej spłacić MOPR.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2004 nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz umorzyło postępowanie administracyjne organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania, w aktach znajduje się wniosek K. O. z [...] lutego 2004 r. z żądaniem wypłaty renty socjalnej za okres od [...] lipca 2002 do [...] marca 2003 r. Jednak organ I instancji, nie powinien był prowadzić postępowania w sprawie, gdyż w chwili wniesienia wniosku MOPR F. N. M. w P. nie był organem administracji publicznej właściwym rzeczowo do załatwienia sprawy, gdyż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, sprawy rent socjalnych zostały przekazane z dniem 1 października 2003 r. do kompetencji ZUS. Tym samym nie tylko bieżące renty ale i spłata rent zaległych leżą w kompetencji ZUS.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła, że organy odmawiające kompetencji do załatwienia sprawy nie chcą jej wypłacić należnych świadczeń. W ocenie skarżącej MOPR nie powinien odmawiać jej renty socjalnej w 2002 r., lecz skoro tak się stało, winien jej spłacić zaległą rentę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 43 ust. 6 dawnej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. nr 98 poz. 414 ze zm.), stanowiącym lex specialis w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.
Przepis ten nabierał szczególnego znaczenia w przypadku świadczeń pieniężnych wypłacanych w dłuższych okresach np. rent socjalnych, szczególnie w sytuacjach, kiedy wniosek osoby o przyznanie świadczenia musi zawierać dodatkowe dokumenty w tym orzeczenie Komisji do Spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności.
Jak wynika z akt sprawy K. O. korzystała z uprawnienia do renty socjalnej od 1997 r (vide k 22).
Uzyskanie przez nią, jak się okazało wadliwego orzeczenia o niepełnosprawności w dniu [...].07.2002 r. gdzie zaliczono ją do lekkiego stopnia niepełnosprawności, i informacja udzielona przez zainteresowaną, że zamierza się od tego orzeczenia odwoływać (vide notatka służbowa z [...].07.2002 r. ) nie powinno było skutkować wydaniem decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu renty socjalnej, lecz co najwyżej zawieszeniu uprawnień do czasu ostatecznego wyczerpania drogi zaskarżenia orzeczenia, czy orzeczeń.
Przedłożenie przez skarżącą prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego-Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z [...] kwietnia 2003 r. sygn. [...] nie może być uznawane jako nowe zgłoszenie żądania, przyznania renty. To, że organ wymagał wypełnienia wniosku, nie może być traktowane jako przejaw woli strony, lecz wadliwej interpretacji przepisu art. 43 ust 6 ustawy z 29 listopada 1990 r. przez organy administracji publicznej.
Należy stwierdzić, że wyrokowi Sądu Rejonowego w P. z [...] kwietnia 2003 r. należy przypisać skutek " ex tunc" i skoro już doszło do wydania decyzji z [...] sierpnia 2002 przez organ I instancji, to przedłożenie przez skarżącą wyroku organowi, winno skutkować wznowieniem postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, a dla meritum sprawy bez znaczenia jest domaganie się przez skarżącą spłaty zaległej renty socjalnej w kolejnym piśmie z [...].01.2004 r.
Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ponieważ organ I instancji wydał decyzję uchylającą decyzję o przyznaniu renty socjalnej w dniu [...].08.2002 r. w oparciu o nieostateczne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, z tych też powodów Sąd uchylił również tę decyzję na podstawie zacytowanego wyżej przepisu art. 135 p.p.s.a.
Kolejnym problemem w niniejszej sprawie jest treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który uznał, że organ I instancji nie powinien był dnia [...].04.2004 r. orzekać o odmowie wypłaty zaległej renty socjalnej z uwagi na treść ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2003 r. nr 135 poz. 1268 z późn. zm.), która jako organ właściwy do wypłaty przedmiotowego świadczenia wskazuje ZUS.
Art. 27 ust 1 przywołanej ustawy w zdaniu pierwszym stanowi wyraźnie, że "do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Takie sformułowanie przepisu wskazuje, że do spraw zaległej renty socjalnej przyznawanej uprzednio na podstawie ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej należy również zastosować dawne prawo i właściwym do realizacji tego świadczenia będzie nie ZUS Oddział w P. lecz MOPR- w P. F. N. M. .
Należy zresztą podkreślić, że prawidłowe odczytanie wyroku sądu powszechnego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności mogło doprowadzić do spłaty zaległego świadczenia jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej.
Z tych też powodów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c", art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło