I SA/Wa 1497/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie asesor WSA Agnieszka Miernik asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi Prezesa Sądu Okręgowego w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącego Sądu Okręgowego w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezesa Sądu Okręgowego w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] października 1988 r. nr [...] w sprawie ustalenia [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w K. opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem stanowiącym działki opisane w załączniku do ww. decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. decyzją z dnia [...] października 1988 r. ustalił [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w K. opłatę roczną z tytułu zarządu gruntem stanowiącym działki opisane w załączniku do ww. decyzji. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., po rozpoznaniu wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r., z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy. Po rozpatrzeniu odwołania Prezesa Sądu Okręgowego w K., Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 kpa tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja. Z ustaleń organu wynika, że stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 1988 r. była [...] Dyrekcja Okręgowa [...] w K., natomiast Sąd Okręgowy w K. nie ma w sprawie dotyczącej praw i obowiązków wynikających z praw do przedmiotowej nieruchomości interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa, ponieważ nie posiada on tytułu prawnego do spornej nieruchomości. Decyzja w sprawie opłat za zarząd gruntem nakłada określone obowiązki tylko na podmiot, do którego jest skierowana. Zdaniem organu, w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 16 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1421/2000, niepubl.) w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji organ bada przede wszystkim kwestię wstępną, jaką stanowi zagadnienie legitymacji osoby występującej z wnioskiem. W związku z brakiem interesu prawnego, Sąd Okręgowy w K. nie może być uznany za podmiot legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] października 1988 r. Ponadto zdaniem organu, Prezes Sądu Okręgowego w K. kwestionując legalność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] października 1988 r. może zwrócić się do Wojewody [...] o zbadanie tej kwestii z urzędu. Obszerną skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezes Sądu Okręgowego w K., domagając się uchylenia decyzji jako naruszającej prawo – art. 157 § 2 kpa, art. 28 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, które to naruszenia miały wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, oraz stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1988 r. ustalającej opłaty roczne z tytułu zarządu gruntem. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] października 1988 r. nr [...]. Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania Prezesa Sądu Okręgowego w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] października 1988 r. w sprawie ustalenia [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w K. opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem stanowiącym działki opisane w załączniku do ww. decyzji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji Wojewoda [...] stwierdził, że wnioskodawca we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazał, że nieruchomość ta jest w jego władaniu, lecz nie wykazał do niej tytułu prawnego; wnioskodawca poinformował, że nieruchomość ta od 1922 r. do dnia dzisiejszego pozostaje we władaniu jednostek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości – początkowo Sądu Apelacyjnego w K., później Sądu Powiatowego, a od 1975 r. Sądu Rejonowego w K.; na poparcie tych faktów przedłożył przedwojenną publikację "[...]", w której zamieszczona jest fotografia budynku sądowego przy [...] z podpisem "Sąd Apelacyjny w K." oraz artykuł adwokata J. P. – "[...]". Zdaniem organu pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w K. reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, o którym mowa w art. 28 kpa. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się, m.in. następujące dokumenty: (1) pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2004 r. skierowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., w którym to piśmie napisano, m.in., "Kierując się wyłącznie zapisem w księdze wieczystej przy zakładaniu nowych rejestrów gruntów, błędnie wpisano jako jedynego władającego w stosunku do działki nr [...] – [...] Dyrekcje Okręgową [...]. Pominięto natomiast Sąd Powiatowy w K. i M [...], w których faktycznym posiadaniu była część gruntu użytkowana jako zaplecze Sądu oraz droga publiczna – ul. [...], obecnie [...].", (2) sporządzony w listopadzie 1964 r. wykaz zmian gruntowych dotyczący działki nr [...], w którym, w stanie dotychczasowym, jako władającego wpisano Skarb Państwa – Zarząd [...], natomiast w stanie nowym, jako władającego wpisano Sąd Powiatowy K.; (3) sporządzony w listopadzie 1964 r. wykaz zmian gruntowych dotyczący działki nr [...], w którym, w stanie dotychczasowym, jako władającego wpisano Skarb Państwa – Zarząd [...], natomiast w stanie nowym, jako władającego wpisano Sąd Powiatowy K.; (4) dwa protokoły "ustalenia granic, oraz właścicieli osób władających, użytkowników i dzierżawców nieruchomości gruntowych, położonych na obszarze administracyjnym miasta K., dzielnicy [...]" oba zaczęte dnia [...] października 1964 r. a zakończone dnia [...] listopada 1964 r., podpisane również przez J. R. – Prezesa Sądu Rejonowego. Do tych dowodów żaden z organów się nie odniósł, co oznacza, że organy administracji orzekając w sprawie naruszyły: art. 7 kpa, przez to, że nie wyjaśniono należycie stanu faktycznego; art. 77 kpa, przez to, że nie rozpatrzono całego materiału dowodowego; art. 80 kpa, przez to, że nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniono, czy dana okoliczność została udowodniona; art. 107 kpa, przez to, że organ nie wskazał, dlaczego niektórym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd zauważa, że decyzja z dnia [...] października 1988 r., której stwierdzenia nieważności domagała się strona skarżąca, wydana została m.in. w oparciu o § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów (Dz. U. Nr 47, poz. 241), który został skreślony z dniem 12 października 1988 r. przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1988 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów (Dz. U. Nr 35, poz. 270); skreślony ust. 1 § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. dotyczył opłaty rocznej za istniejące w dniu wejścia w życie ustawy prawa użytkowania wieczystego i użytkowania. Wskazane wyżej braki, świadczące o nie wyjaśnieniu okoliczności ważnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, nie dają możliwości innej oceny zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.