II SA/Kr 3025/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 października 2002 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II zasądza na rzecz skarżącej W. N. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Kr 3025/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].09.2002r., wydaną na podstawie art. 4, art. 11 pkt li 2a, art. 27 ust.l- 3, art.43 ust. l, 3, 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r Nr 64 poz.414 z późn.zm.) oraz art. 104 kpa, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmówił W. N. przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że warunkiem przyznania takiej pomocy jest stwierdzenie, że wnioskodawczyni jest osobą zdolną do pracy lecz nie pozostającą w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej , osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu rehabilitacyjnym, leczniczym oraz edukacyjnym, a dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego kryterium dochodowego dla danej rodziny a dziecko uprawnione jest do zasiłku pielęgnacyjnego. Na posiedzeniu w dniu 27.08.2002r Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył dziecko do osób niepełnosprawnych do [...].08.2005r. Dziecko wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast nie wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji i nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego. Skoro jednakże nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej : konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zasiłek stały nie przysługuje. W odwołaniu od tej decyzji W. N. zarzuciła, że jej dziecko wymaga koniecznego współudziału na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Podniosła, że dowozi codziennie syna do szkoły odległej o 7 km. Decyzją z dnia 23 października 2002r znak : [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że zgodnie z art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych Przepis ten stanowi, że w orzeczeniu powiatowego zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, poza ustaleniem niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 ) oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. ( pkt 8). Analizując materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że rodzina wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe, syn jej choruje na astmę oskrzelową i alergię pokarmową. Z ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności wydanego w dniu 27.08.2002r wynika, że M. N. zaliczony został do osób niepełnosprawnych i we wskazaniach nie stwierdzono konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 27 ust. l , tj. posiadanie przez dziecko orzeczonego wskazania, o którym mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, czyli konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję W. N. powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu, dodatkowo wyjaśniając, że syn jest opóźniony w rozwoju, z uwagi na alergię pokarmową nie może być objęty żadnym dożywianiem, wozi syna do poradni na badania i konsultacje oraz do szkoły. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Cytowany przez organ przepis art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji miał następujące brzmienie: " Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn.za.). Wskazania, o których mowa w art.6 b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej, to : konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 ) oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (pkt 8). Organy obydwu instancji nie przeprowadziły jednak analizy przepisu art.27 ust.l ustawy o pomocy społecznej. Nie wypowiedziały się czy warunki wymienione w tym przepisie ( konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym) muszą być spełnione łącznie, czy też wystarczającym jest spełnienie jednego z nich (konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono również dlaczego organ przyjął, że wskazania, o których mowa w tym przepisie (art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji), muszą być spełnione łącznie. Przepis art. 6 b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej miał następujące brzmienie: " 1. Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej. 2. Ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których orzekaj ą po wiato we zespoły. 3. W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności: 1) odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby, 2) szkolenia, w tym specjalistycznego, 3) zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, 4) uczestnictwa w terapii zajęciowej, 5) konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, 6) korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, 7) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, 8) konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, 9) spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym Konstrukcja tego przepisu nie wskazuje, żeby wszystkie jego punkty miały być spełnione łącznie. Wręcz przeciwnie, niektóre punkty - ze względu na ich treść - pozostają w alternatywie rozłącznej. Wobec powyższego, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, niezbędnym jest dokonanie szczegółowej analizy przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Z treści tego przepisu wynika, że dla przyznania zasiłku stałego muszą być spełnione następujące warunki: 1) osoba starająca się o zasiłek stały musi być zdolna do pracy, 2) nie może pozostawać w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, 3) opieka sprawowana przez osobę starającą się o zasiłek stały ma polegać na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, 4) dochód rodziny nie może przekraczać półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, 5) dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn.za.). Tak więc istotnym było: 1) czy opieka sprawowana przez skarżącą nad dzieckiem wymaga bezpośredniej, osobistej pielęgnacji ( przy czym bezpośrednia osobista pielęgnacja nie musi być wynikiem znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji dziecka , gdyż warunek taki nie wynika z przepisu art.27 ust.2 ustawy) lub 2) czy opieka ta wymaga systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, Spójnik "i" użyty w cytowanym przepisie : opieka ma polegać na "bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym" nie musi oznaczać koniunkcji. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.