IV SA/Wa 1647/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] a także postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. S. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną przez M. T. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] wydanej w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] orzekł o zatwierdzeniu wyników kontroli gleboznawczej klasyfikacji gruntów m. in. w obrębie [...], położonym na terenie ówczesnej Gminy [...], o utracie aktualności dotychczasowej klasyfikacji gruntów, zatwierdzonej decyzją b. Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1976 r. nr [...] oraz o wprowadzeniu wyników tej kontroli do dokumentów ewidencji gruntów obrębów, których dotyczyła decyzja. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że konieczność przeprowadzenia kontroli gleboznawczej klasyfikacji gruntów wynikła w związku z opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także z licznymi zmianami w sposobie użytkowania gruntów. Postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2004 r. o znaku [...] wznowiono na wniosek M. T. postępowanie w powyższej sprawie. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Prezydent W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] wydanej w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że przeprowadzona przez W. Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych wizja w terenie potwierdziła, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się las z drzewostanem sosnowym o zwarciu pełnym i umiarkowanym w wieku ok. 45 lat, a w podszyciu występuje głównie kruszyna, czarny bez i inne krzewy. W związku z tym istniejący w ewidencji gruntów zapis klasyfikujący przedmiotową nieruchomość jako "LsV" jest prawidłowy i tym samym nie jest uzasadnione żądanie M. T., by zmienić go na zapis "Bp". M. T. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Podniosła w nim, że organ nie ustosunkował się do jej zastrzeżeń z dnia 18 lutego 2004 r., m. in. do tego, iż według obowiązującego w 2000 r. prawa przedmiotowa nieruchomość nie była lasem (zapis w ewidencji "Bp") ani też nie była przeznaczona do produkcji leśnej obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż znajdowała się w strefie [...], a zatem w ogóle nie powinna być objęta klasyfikacją gruntów. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97 ze zm.) gleboznawczą klasyfikacją obejmuje się grunty rolne oraz grunty pod lasami, a także grunty pod wodozbiorami (wodami zamkniętymi) o powierzchni do 10 ha. Zbędne więc było, zdaniem odwołującej, powołanie uprawnionego klasyfikatora tym bardziej, że do chwili obecnej działki nie są objęte inwentaryzacją leśną i nie są przeznaczone do produkcji leśnej, a w opracowanym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru przeznaczone są one pod budownictwo mieszkaniowe. Ponadto odwołująca podniosła, iż w swoich zastrzeżeniach z dnia 18 lutego 2004 r. zwróciła uwagę na to, że nie można było - biorąc pod uwagę art. 20 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 100, poz. 1086) i ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach - uznać, że użytek gruntowy położony na przedmiotowych działkach, jest lasem. Zdaniem odwołującej grunty te można było określić co najwyżej jako zadrzewione i zakrzewione (Lz), ale niejako leśne (Ls). Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. wydanej w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W uzasadnieniu wskazano, że podczas klasyfikacji przedmiotowego gruntu w 1976 r. określono go jako las, a podczas kolejnej klasyfikacji w 2000 r. i - dokonanej w wyniku wznowienia postępowania - w 2004 r., stwierdzono istnienie drzewostanu sosnowego w wieku ok. 45 lat z domieszką pojedynczych drzew dębu i brzozy. Organ zaznaczył, iż obszar, na którym znajduje się nieruchomość odwołującej został zalesiony w latach 50. XX wieku na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 1949 r. i przeznaczony na cele gospodarki leśnej. Następnie, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz niektórych lasów i nieużytków państwowych (Dz. U. nr 29, poz. 166) przedmiotowa nieruchomość, jako należąca do gruntów leśnych, została objęta gleboznawczą klasyfikacją gruntów, a do chwili obecnej grunt ten nie został wyłączony z tej klasyfikacji, ponieważ nie zmienił się sposób jego użytkowania. Organ zaznaczył, iż grunt leśny zachowuje swój charakter do czasu wyłączenia go z produkcji leśnej w związku z rozpoczęciem użytkowania innego niż leśne, a zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego nie powodują zmiany zapisów w użytkach gruntowych. Organ wskazał ponadto, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia przedmiotowych gruntów na cele nieleśne, w tym na cele zabudowy mieszkaniowej. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. M. T. podniosła, że zmiana klasyfikacji gruntów jest bezprawna, ponieważ przedmiotowa nieruchomość była użytkowana przez całe dziesięciolecia jako teren rekreacyjno-parkowy, a w końcu lat 50-tych XX wieku zaczęło powstawać wokół duże osiedle o zabudowie wielorodzinnej i teren został całkowicie uzbrojony we wszystkie media oraz że od 1992 r. ogólny plan zagospodarowania przestrzennego W. - obowiązujący także w 2000 r. - sytuował działki w strefie [...] pod zabudowę z zachowaniem zieleni leśnej. Skarżąca wskazała, że nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż przedmiotowa nieruchomość została zalesiona w latach 50. XX wieku mimo takiego przeznaczenia w planie z 1949 r. Świadczy o tym, zdaniem skarżącej, wiek rosnących na działkach drzew, z których tylko kilka ma ok. 60 lat, a pozostałe to samosiejki. Według M. T. organ, określając przedmiotowy teren jako leśny popełnił nadużycie, gdyż powołana wyżej ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. o zagospodarowaniu lasów straciła ważność z dniem 1 stycznia 1974 r., a więc nie mogła być podstawą klasyfikacji gruntu w 1976 r. Skarżąca wskazała ponadto, iż art. 2 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy stanowi, że grunty, na których została dokonana trwała zmiana uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania przed dniem 1 stycznia 1955 r. i które dotychczas nie zostały zalesione, nie są uważane za grunty leśne w rozumieniu tej ustawy. Nie zachodzi tu także, zdaniem skarżącej, możliwość zastosowania art. 2 ust. 4 powyższej ustawy, gdyż grunt nie został przeznaczony pod uprawę leśną na podstawie klasyfikacji gleboznawczej przed 1976 r., a sama klasyfikacja z 1976 r., której wyniki nie zostały naniesione do ewidencji gruntów, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość miała charakter leśny. Skarżąca zaznaczyła, iż nieruchomość nie była przeznaczona do produkcji leśnej, objęta gospodarką leśną, nie była objęta-inwentaryzacją i nie sporządzono dla niej planu urządzenia lasu, nie ustalono dla właścicieli opłaty leśnej, lecz podatek od nieruchomości płacony nieprzerwanie od lat powojennych do 2000 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i dlatego niezależnie od podniesionych w niej zarzutów w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności ocenił, czy zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne przed organami obu instancji toczyło się w trybie nadzwyczajnym tj. w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] wydaną w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Po rozpatrzeniu wniosku M. T. postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2004 r. o znaku [...] wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji należy stwierdzić, że stosownie do przepisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W sprawie niniejszej postępowanie zostało wznowione w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takiej sytuacji postępowanie mogło być wznowione na wniosek strony złożony w ciągu miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że M. T. wiedziała o wydaniu decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. najpóźniej w dniu 1 grudnia 2000r. kiedy to wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W tej sytuacji skuteczny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mógł być złożony do dnia 2 stycznia 200 lr. Tymczasem wniosek M. T. dotyczący wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. opatrzony datą 19 marca 200lr. złożony został w organie administracji w dniu 21 marca 200lr. tj. po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. nie mógł stanowić skutecznej podstawy do wznowienia postępowania. Okoliczność ta nie została jednak wzięta pod uwagę przez Prezydenta W., który postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. wznowił na wniosek M. T. postępowanie w powyższej sprawie. Następnie organ ten rozpoznał sprawę merytorycznie i wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] wydanej w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Następnie w wyniku rozpoznania odwołania M. T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...] wydanej w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W tej sytuacji należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji jak też postanowienie o wznowieniu postępowania zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 149 § 3 k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji winien był zbadać, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Jeżeli podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa wniesione zostało po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., organ administracji był obowiązany wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Skoro jednak w niniejszej sprawie organ, pomimo niezachowania przez stronę terminu określonego w art. 148 k.p.a. wznowił postępowanie a następnie rozpoznał sprawę merytorycznie bez należytego wyjaśnienia kwestii proceduralnych uznać należy, że zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania jak też decyzja organu I instancji a następnie decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa tj. naruszeniem art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu adwokata wyznaczonego z urzędu (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.