II SA/Wa 2455/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Adam Lipiński, Protokolant Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego Oddala skargę Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2004 r., działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] w st. spoczynku P. P. od orzeczenia Komendanta [...] w S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w dniu 30 czerwca 2004 r. Komendant [...] w S. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] P. P., którego obwiniono o to, że w dniu 5 czerwca 2004 r. w S., będąc wyznaczonym do prowadzenia zajęć dydaktycznych ze słuchaczami [...], zaniechał wykonania czynności służbowej udając się do miejscowości E., gdzie w ramach dodatkowego zatrudnienia poza służbą prowadził zajęcia ze studentami Centrum Studiów [...] Uniwersytetu [...] w [...], przedstawiając jako usprawiedliwienie nieobecności w służbie zwolnienie lekarskie otrzymane w dniu 7 czerwca 2004 r. oraz w dniu 16 czerwca 2004 r., przebywając na zwolnieniu lekarskim wykonywał czynności w Centrum Studiów [...] w E. w ramach dodatkowego zatrudnienia poza służbą, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 3 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego [...] P. P. złożył raport z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji. Komendant [...] w S. przychylił się do wniosku policjanta i rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. rozwiązał z nim stosunek służbowy z dniem 31 sierpnia 2004 r. Od przedmiotowej decyzji [...] P. P. nie złożył odwołania i stała się ona prawomocna. Z tych względów Komendant [...] w S. wydał orzeczenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko wymienionemu policjantowi. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 135j ust. 4 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 1, albo gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innej przyczyny. Norma ta ma charakter obligatoryjny i w przypadku wystąpienia określonych przesłanek, przełożony dyscyplinarny zobowiązany jest do zakończenia postępowania dyscyplinarnego poprzez jego umorzenie. [...] P. P. z chwilą rozwiązania z nim stosunku służbowego przestał być policjantem i z tego względu nie może ponosić odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienia. Powyższa okoliczność spowodowała, iż dalsze prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do podnoszonych przez obwinionego kwestii organ stwierdził, iż nie mogą one wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. zaskarżył powyższe orzeczenie, zarzucając mu naruszenie prawa, jakie miało miejsce w toku postępowania dyscyplinarnego, a w szczególności spowodowane niewłaściwą kwalifikację prawną czynów zarzucanych mu w tym postępowaniu. Podnosząc powyższe skarżący wnosił o uchylenie przedmiotowego orzeczenia i "wskazanie organowi wydającemu orzeczenie w postępowaniu dyscyplinarnym merytorycznych uchybień tej kwalifikacji". Zdaniem skarżącego właściwa kwalifikacja jego zachowań objętych tym postępowaniem powinna prowadzić do uniewinnienia lub umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, nie zaś do umorzenia z powołaniem się na zwolnienie się ze służby w Policji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie się skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednocześnie stwierdził, że zarzuty podnoszone w skardze nie odnoszą się do zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Jak wynika z treści skargi, pomimo że dotyczy ona postanowienia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, jej zarzuty zmierzają do wykazania, iż nie istniały podstawy do jego wszczęcia z uwagi na niepopełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Tak sformułowane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem jak trafnie podnosi w odpowiedzi na skargę strona przeciwna, przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w Policji i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej skarżącego do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Słuszność takiej zasady potwierdza logika. Nie można bowiem wyobrazić sobie postępowania dyscyplinarnego w Policji, które byłoby prowadzone wobec osoby nieposiadającej statusu policjanta. Do takiej osoby nie można byłoby stosować szeregu uregulowań natury procesowej, nie mówiąc o tym, że jedyne orzeczenie jakie można byłoby wobec takiej osoby wydać to orzeczenie uniewinniające. Żadne bowiem kary dyscyplinarne nie byłyby możliwe do zastosowania. Otóż, odpowiedzialność dyscyplinarna ma charakter szczególny, w szczególności została ona ściśle związana ze stosunkiem służbowym i wywołuje skutki w ramach tego stosunku. Postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunku służbowym bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów uregulowana w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji dotyczy policjanta pozostającego w stosunku służbowym, który powstaje w drodze mianowania i trwa do zwolnienia policjanta ze służby. Na skutek zwolnienia policjanta ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony przełożonego dyscyplinarnego, który w myśl art. 135j ust. 4 powołanej ustawy o Policji umarza postępowanie dyscyplinarne jako bezprzedmiotowe. Takie rozstrzygnięcie jest tu obligatoryjne. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, że jego zwolnienie ze służby w Policji nie mogło stanowić podstawy do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, które jego zdaniem było wszczęte niezasadnie i prowadzone nieobiektywnie. Podkreślenia też wymaga fakt, iż skarżący sam zwolnił się ze służby w Policji, a więc składając wniosek o zwolnienie musiał się liczyć z umorzeniem postępowania dyscyplinarnego. Z uwagi na specyficzny charakter postępowania dyscyplinarnego policjantów i szczególne uregulowanie instytucji umorzenia postępowania dyscyplinarnego w przypadku zwolnienia policjanta ze służby, nie można stosować podobnych instytucji umorzenia postępowania zawartych w przepisach kpk. Przede wszystkim postępowanie dyscyplinarne policjantów nie ma charakteru publicznego i jest ściśle związane ze służbą w Policji. W ocenie Sądu uregulowanie kwestii umorzenia postępowania dyscyplinarnego jest w ustawie o Policji wystarczające dla celów tej służby. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).