II SA/Łd 165/06

Dnia 15 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2006 roku sprawy ze skargi E. W. i T. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej E. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. oddala skargę w pozostałej części. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności prowadzonej przebudowy sieci elektroenergetycznej 0,4 kV w miejscowości W. , gm. Z. i dokonanego przesunięcia słupa linii 0,4 kV z działki nr ewid. 116/2 na działkę nr ewid. 115/1, położoną w W., gm. Z. Z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania wystąpili małżonkowie E. i T. W., zarzucając, iż w trakcie prowadzonych robót doszło do przesunięcia słupa energetycznego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Zakład Energetyczny przywrócił słup do stanu pierwotnego. Na obecnym etapie prowadzone są roboty budowlane zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] wydanym przez Starostę [...]. W związku z powyższym uznano, iż postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonej przebudowy sieci elektroenergetycznej stało się bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 Kpa jest przesłanką do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Decyzję powyższą organ doręczył na nazwisko obojga skarżących w jednym egzemplarzu. Odbiór decyzji pokwitował w dniu 8 grudnia 2005 r. T. W. W dniu 30 grudnia 2005 r. E. i T. W. wnieśli odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W piśmie podniesiono, że przyczyną nie złożenia środka odwoławczego w terminie była śmierć ojca E. W. Po jego śmierci strony otrzymały decyzję nr [...], co do której nie odniesiono się w terminie z uwagi na potrzebę zajęcia się pochówkiem. Postanowieniem z dnia [...] nr [..][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 9 grudnia 2005 r. skarżący otrzymali decyzję organu I instancji, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Odwołanie zostało wniesione w dniu 30 grudnia 2005 r. z uchybieniem 14-dniowego terminu. Termin ten upłynął w dniu 23 grudnia 2005 r. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia przez stronę braku winy. Zdaniem organu, śmierć ojca (przed wydaniem skarżonej decyzji) i konieczność zajęcia się pochówkiem ojca, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Z uwagi na wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] nr[...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 Kpa. W dniu 30 stycznia 2006 r. skarżący wnieśli skargę na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] oraz[...]. W uzasadnieniu podnieśli argumenty dotyczące przyczyny uchybienia terminu, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W tak zakreślonych granicach kontroli sąd, stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja (postanowienie) nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III SA 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996 r. (Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997 r. str. 26), w sprawie II SA 1531/94 z dnia 6 lutego 1995 r. (ONSA nr 1 z 1996 r. poz. 37), w sprawie III SA 1705/93 z dnia 11 maja 1994 r. (Wspólnota nr 42 z 1994 r. str. 16), w sprawie V SA 86/92 z dnia 21 października 1992 r. ONSA nr 1 z 1993 r. poz. 23) i w sprawie III SA 1425/96 z dnia 17 września 1997 r. (Lex nr 32626). W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym w toku postępowania administracyjnego wystąpiły wady, o których mowa w art. 156 k.p.a., choć wyłącznie w części dotyczącej skargi E. W. Rozważania w tej części dotyczą więc zaskarżonego postanowienia w tej części, w jakiej skierowane zostało ono do E. W. Nietrafny jest wniosek [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., iż E. W. złożyła odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu. Skarżąca nie uchybiła terminowi, gdyż nie doręczono jej decyzji w sposób przewidziany prawem. Zgodnie z art. 40 kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism. Artykuł 46 k.p.a. stanowi również, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z potwierdzenia odbioru powinno wynikać, że osoba taka otrzymała kierowaną do niej korespondencję. To organ powinien wykazać, że konkretna decyzja została doręczona i musi to wynikać właśnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Doręczanie pisma skarżącym w jednej kopercie (choćby byli oni członkami rodziny) i za jednym potwierdzeniem odbioru, nie może być uznane za doręczenie w rozumieniu cytowanego wyżej art. 40 kpa. Każdy z małżonków winien otrzymać odrębny egzemplarz decyzji. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż decyzję doręczono jedynie T. W., bowiem to on – jak wynika z dowodu doręczenia – pokwitował jej odbiór. Brak przesłanek do uznania, że T. W. pokwitował odbiór decyzji przeznaczonej dla żony, bowiem potwierdził, iż otrzymał jedną decyzję. Nie wchodzi zatem w grę rozwiązanie przewidziane w art. 43 k.p.a., przewidujące możliwość odbioru przesyłki przez dorosłego domownika. W niniejszej sprawie, wobec nie doręczenia pisma E. W., nie nastąpiły skutki prawne, jakie ustawa wiąże z prawidłowym doręczeniem, to jest nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr[..] . Konsekwentnie brak było podstaw do odmowy przywrócenia terminu. W ustalonym stanie faktycznym należało przyjąć odwołanie E. W. jako złożone w terminie i nadać mu stosowny bieg. Organ, odmawiając w powyższej sytuacji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dopuścił się rażącego naruszenia prawa, tym samym należało orzec nieważność zaskarżonego postanowienia w części obejmującej rozstrzygnięcie o wniosku E. W. na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.. Odnosząc się natomiast do skargi T. W. stwierdzić należy, iż jest ona niezasadna. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 2 grudnia 2005 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 grudnia 2005 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Odwołanie zaś zostało złożone w dniu 30 grudnia 2005 r., czyli z oczywistym uchybieniem czternastodniowego terminu. W złożonym odwołaniu zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie podniesiono, że przyczyną niezłożenia środka odwoławczego w terminie była śmierć ojca. Po jego śmierci strona otrzymała decyzję nr[...] , co do której nie odniesiono się w terminie z uwagi na potrzebę zajęcia się pochówkiem. W rozpoznawanej kwestii, Sąd podzielił stanowisko organu, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie wskazanego wyżej obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła zaistniałej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazane we wniosku przyczyny uchybienia terminu, tj. śmierć ojca (przed wydaniem skarżonej decyzji) i konieczność zajęcia się pochówkiem ojca z pewnością były przeżyciami traumatycznymi. Nie mogą one jednak stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, o tyle, że nastąpiły przed jego upływem, trwały w pierwszej połowie biegu terminu do wniesienia odwołania. Dramatyczne zdarzenia – śmierć ojca, trudności związane z pochówkiem miały bowiem miejsce między 9. a 15.12.2005 r. Tymczasem termin do złożenia odwołania upływał z dniem 23 grudnia 2005r. Zatem skarżący mógł zachować termin, przy dołożeniu należytej staranności. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę T. W. jako pozbawioną podstaw prawnych na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w wyroku o kosztach postępowania, gdyż skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 22 marca 2006r.