II SA/Gd 1378/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia SO Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant #PROTOKOLANTT, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 15 marca 2001 Nr [[...]] w przedmiocie Zasiłek okresowy Oddalono skargę Decyzją z dnia 18 stycznia 2001 r. Nr [[...]] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówił M. N. przyznania pomocy w postaci zasiłku okresowego. Decyzja została wydana na podstawie art. 2 ust. 4, art. 31 ust. l i art. 43 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późno zm. ). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy i zebrane w sprawie dowody ustalono, iż wnioskodawca M. N. spełnia warunki do przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. Zgodnie jednak z art. 31 ust. 1 obowiązującej ustawy o pomocy społecznej przyznanie pomocy w postaci zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy. Jego przyznanie zależy od wielu okoliczności, w tym również od sytuacji finansowej Ośrodka. Przyznane natomiast w bieżącym miesiącu środki na realizację zadań zleconych pozwalają jedynie na zaspokojenie potrzeb o charakterze obowiązkowym tj. realizację pomocy w postaci zasiłków stałych, stałych wyrównawczych, rent socjalnych, zasiłków okresowych gwarantowanych, zasiłków z tytułu ochrony macierzyństwa i innych. W związku z powyższym nie ma możliwości przyznania pomocy o charakterze uznaniowym takiej jak zasiłek okresowy. Z tych przyczyn podjęto decyzję odmowną. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. N. wskazując, iż nie rozpatrzono wnikliwie jego sytuacji materialnej. Pomimo, iż spełnia warunki i wymogi do przyznania świadczenia, organ pomocy społecznej odmówił mu przyznania zasiłku okresowego w miesiącu styczniu 2001 r. Powołanie w decyzji artykułu 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jest nieprawidłowe, gdyż przepis ten jest sprzeczny z Konstytucją. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 marca 2001 r. Nr [[...]] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 18 stycznia 2001 r. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 31 oraz art. 2 ust. 4 ustawy z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej. W jej uzasadnieniu wskazano, iż wykazane możliwości MOPR-u okazały się niewystarczające do przyjścia stronie z pomocą społeczną. Z dokumentu z 4 stycznia 2001 r. przedstawiającego sytuację finansową Ośrodka wynika, iż środki przekazane na tzw. zadania zlecone fakultatywne i obligatoryjne nie wystarczają nawet na pomoc społeczną obligatoryjną. W związku z tym organ pomocy społecznej nie jest w stanie przyznawać jakichkolwiek świadczeń na pomoc społeczną fakultatywną. M. N. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, iż decyzje organu pierwszej instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego są niesprawiedliwe oraz naruszają przepisy Konstytucji. Organy administracji publicznej są zobowiązane dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej i do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego niedokładne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji i przyznanie mu zasiłku za miesiąc styczeń 2001 r. w wysokości "dochodu gwarantowanego przez Państwo". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji podejmując zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w dacie wydania decyzji obowiązywała ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. zwana dalej ustawą o pomocy społecznej ). Stąd ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji musi być dokonana w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przepis ten wskazuje, iż organ pomocy społecznej przyznając świadczenia z pomocy społecznej kieruje się nie tylko potrzebami osób uprawnionych ale również możliwościami finansowymi danego ośrodka. Organy pomocy społecznej działają bowiem w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizują swoje ustawowe cele ( por. wyrok NSA z 17.04.2002 r., II S.A./Gd 4332/01, Lex nr 77665 ). Z powyższego wynika, iż warunkiem przyznania zasiłku okresowego jest z jednej strony spełnienie przesłanek do uzyskania tej formy pomocy społecznej a z drugiej możliwości finansowe ośrodka. W niniejszej sprawie organy obu instancji odmawiając skarżącemu przyznania zasiłku okresowego stwierdziły, iż skarżący spełnia wszystkie kryteria do jego uzyskania określone w art. 31 ustawy o pomocy społecznej. W ramach więc kontroli zgodności wydanych decyzji z prawem rzeczą Sądu w niniejszej sprawie było przede wszystkim rozważenie, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami do przyznania skarżącemu zasiłku okresowego. Ograniczone możliwości finansowe organu pomocy społecznej powinny wynikać z ustaleń dokonanych w sprawie. W przedmiotowej sprawie takie ustalenia zostały dokonane i na ich podstawie prawidłowo ustalono, iż organ nie ma środków na uwzględnienie wniosku skarżącego. Jak wynika z dokumentu z dnia 4 stycznia 2001 r. o nazwie: "Wykaz środków finansowych w rozdziale 85314 dotyczących realizacji pomocy w zakresie zadań zleconych w 2001 r" Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie na realizację zadań zleconych w 2001 r. miał otrzymać z budżetu miasta środki w wysokości 6.088.000 zł tj. 507.333 zł miesięcznie. Tymczasem w roku poprzednim na realizację świadczeń o charakterze obligatoryjnym ( zasiłki stałe, wyrównawcze, renty socjalne i inne) organ wydatkował miesięcznie 570.000 zł. Zdaniem Sądu, z powyższego dokumentu jednoznacznie wynika, iż możliwości płatnicze organu nie pozwalały w ogóle na przyznawanie we wskazanym okresie świadczeń o charakterze fakultatywnym, w tym zasiłków okresowych. Wobec powyższego należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w związku z tym nie może być kwalifikowana jako niesprawiedliwa i niesłuszna. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.