I SA/Wa 1714/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. P. i R. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniesionego podania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. i R. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2005r. nr [...], którym orzekł o zwrocie wniosku E. i R. P. z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, że pismem z dnia 21 lutego 2005 r. E. i R. P. zwrócili się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ze skargą na Starostę [...] i Wojewodę [...] zaznaczając, że przedmiotem skargi jest nieruchomość, której są właścicielami w całości, co wynika z prowadzonej dla tej nieruchomości księgi wieczystej, mimo iż zgodnie z wyrokami sądów powszechnych właścicielem gruntu, mimo braku stosownego wpisu w księdze wieczystej, jest Skarb Państwa. Na części nieruchomości znajduje się skarpa, przyczółek mostu, rynna ściekowa i kolektor sanitarny, w związku z czym skarżący uważają, że za tę część nieruchomości użytkowaną przez Skarb Państwa należy im się odszkodowanie. Minister Infrastruktury stwierdził, że przedmiotem skargi nie jest żaden akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, natomiast poruszona w piśmie sprawa dotyczy regulacji stanu prawnego nieruchomości w księdze wieczystej i powinna być rozpatrzona na gruncie prawa cywilnego. Także żądania, w których skarżący powołują się na art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. To samo dotyczy sprawy odszkodowania z art. 417 Kodeksu cywilnego. Z tych względów, skoro z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, Minister Infrastruktury uznał za uzasadniony zwrot podania w trybie przewidzianym w art. 66 § 3 kpa. E. i R. P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie ich podania wyjaśniając, że w swoim piśmie przedstawili przedmiot sprawy i nie chodzi im o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, gdyż jej stan prawny jest uregulowany i wynika z treści księgi wieczystej. Wskazali, że ich roszczenia są efektem zaniedbań służb geodezyjnych przy sporządzaniu dokumentacji geodezyjnej. W ocenie wnioskodawców, uzasadnione jest zastosowanie w ich sprawie art. 227 kpa. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2005 r. powtarzając argumentację zawartą w jego uzasadnieniu. W skardze na powyższe postanowienie ostateczne E. i R. P. wskazali, że sprawa ich ciągnie się od wielu lat, że są właścicielami przedmiotowej nieruchomości i nie może być dwóch właścicieli tej samej nieruchomości. Błąd w dokumentacji geodezyjnej został zauważony przez sądy powszechne, które wydały orzeczenia w sprawie dotyczącej nieruchomości. W ocenie wnioskodawców, uzasadnione jest zastosowanie w ich sprawie art. 227 kpa. Oddalenie od siebie sprawy, jak to zrobił Wojewoda [...] oraz Minister Infrastruktury, nie jest rozwiązaniem. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 9 kpa. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli. W pierwszej kolejności organ administracji obowiązany jest ustalić, czy żądanie, które jest przedmiotem pisma strony, może być rozpatrzone w postępowaniu administracyjnym i czy mieści się to w zakresie właściwości tego organu. W razie gdy pismo nie spełnia wymogów formalnych, w tym elementów, o których mowa w art. 63 § 2 kpa, organ obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia (art. 64 § 2 kpa). Przede wszystkim jednak, zgodnie z art. 9 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany udzielać stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw lub obowiązków tak, by osoby zwracające się do organu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Minister Infrastruktury tych obowiązków nie dopełnił, natomiast w sposób całkowicie powierzchowny ocenił i w konsekwencji błędnie zakwalifikował pismo skarżących jako dotyczące sprawy, która może być załatwiona wyłącznie na drodze cywilnoprawnej. Tymczasem w treści pisma z dnia 21 lutego 2005 r. zatytułowanego "skarga" skarżący wskazali jako podstawę art. 227 kpa i podali, że jest to skarga na Starostę [...] i Wojewodę [...]. W dalszej części pisma wskazali, że chodzi o nieruchomość, która stanowi ich własność, ale która jest zajęta przez urządzenia techniczne, w tym będące częścią drogi publicznej. Poruszyli też kwestie związane z wykorzystaniem ich nieruchomości pod przeprowadzenie kolektora sanitarnego. W podsumowaniu zażądali odszkodowania za ograniczenie ich własności. Tej treści pismo nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia, że dotyczy ono sprawy o charakterze wyłącznie cywilnoprawnym, a w żadnym razie nie zwalniało organu administracji z obowiązku zwrócenia się do jego nadawców o sprecyzowanie żądań. Do wyjaśnienia było w szczególności, czy pismo stanowi wyłącznie skargę obywatelską, o jakiej mowa w art. 227 kpa, czy też zawiera żądanie zapłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Ten wątek roszczeń skarżących znajduje potwierdzenie w treści pism Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 8 kwietnia 1997 r. oraz z dnia 14 maja 1997 r., których kopie znajdują się w przesłanych Sądowi dokumentach. Sprawa ta może mieć szczególnie istotne znaczenie, zważywszy że termin na składanie podań o odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) upłynął w dniu 31 grudnia 2005 r. Bez wyjaśnienia tych kwestii zwrot podania skarżącym był niedopuszczalny, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia [...] maja 2005r. nr [...]. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.