I SAB/Łd 1/06

Dnia 16 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędzia NSA : Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA : Bogusław Klimowicz,, Protokolant : asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 roku na rozprawie ze skargi A Sp. z o.o. w Łodzi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. po wyroku uchylającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 368/05. p o s t a n a w i a : odrzucić skargę I SAB/Łd 1/06 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 368/05, w sprawie ze skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialności A w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił z urzędu postępowanie toczące się na skutek uchylenia wyżej wymienionej decyzji, wskazując, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Sąd. Spółka A wniosła zażalenia na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 13 września 2005 r. skarżąca spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) z wezwaniem do wykonania wyroku z dnia 18 maja 2005 r. i załatwienia sprawy. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej poinformował Spółkę, że efektem wykonania wyroku z dnia 18 maja 2005 r. jest postanowienie o zawieszeniu postępowania, bowiem na tym jego etapie nie ma możliwości wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Postanowieniem z dnia 17 października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał będące przedmiotem zażalenia postanowienie w mocy. Pismem z dnia 7 listopada 2005 r. spółka A ponownie wezwała organ podatkowy do wykonania wyroku i załatwienia sprawy. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko. W dniu 6 lutego 2006 r. spółka A wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z jednoczesnym żądaniem wymierzenie temu organowi grzywny w trybie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze względu na treść żądania skarżącej spółki skargi rozdzielono – skargę o wymierzenie grzywny zarejestrowano pod sygnaturą I SA/Łd 338/06. W dniu 13 marca 2006 r. doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. między innymi poprzez wykazanie wyczerpania trybu wskazanego w art. 141 ustawy Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi strona skarżąca nadesłała kopię pisma z dnia 7 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy). Ustawodawca dokonał jedynie przykładowego wyliczenia środków zaskarżenia, używając w treści przepisu zwrotu "taki jak", który w tym przypadku należy rozumieć jako synonim słowa "w szczególności" (podobnie W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, Państwo i Prawo z 2004 r., Nr 3, s. 65). Przyjęcie takiej interpretacji przesądza z kolei o konieczności szerokiego traktowania pojęcia środki zaskarżenia i takiego rozumienia treści cytowanego przepisu, że wyczerpanie środków zaskarżenia oznacza skorzystanie przez stronę ze wszelkich (poza nadzwyczajnymi) prawnie dopuszczalnych środków działania przed organem administracji, które mogą wpłynąć na uzyskanie rozstrzygnięcia w żądanym zakresie. Nie sposób pominąć funkcjonalnej wykładni treści cytowanego przepisu, wyrażającego zamiar ustawodawcy by sprawa administracyjna została załatwiona w postępowaniu przed organami administracji, a zatem w postępowaniu mniej sformalizowanym i niejako dostępniejszym dla strony. Ewentualna kontrola sądowa odbywać ma się dopiero na etapie, gdy z takich czy innych przyczyn do załatwienia sprawy dojść nie mogło, przy czym kontrola sądowoadministracyjne jest kontrolą jedynie pod kątem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia lub do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Przepis ten stanowi analogiczne unormowanie do przepisu art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przy czym kodeks używa określenia "zażalenie", co w zasadzie przesądza, w świetle art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że warunkiem sine qua non dopuszczalności skargi do sądu na bezczynność jest wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1997 r. sygn. akt III SAB 47/96 (LEX nr 30232) czy też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 1997 r. sygn. akt IV SAB 31/97 (OSP 1998/10/185). Przyjęcie, że wyliczenie środków zaskarżenia w treści art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter przykładowy przesądza, że również ponaglenie z art. 141 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest środkiem prawnym, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do Sądu. Za takim stanowiskiem przemawiają nadto dwie okoliczności. Po pierwsze nieracjonalne byłoby przyjęcie, że w przypadku bezczynności organu podatkowego można składać skargę bezpośrednio do sądu, a w przypadku bezczynności organu administracji działającego w oparciu o przepisu kodeksu postępowania administracyjnego koniecznym jest wcześniejsze złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kodeksu. Po drugie zaś, przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do niedopuszczalnej konkurencji środków zaskarżenia – podatnik mógłby według własnego wyboru i całkowicie dowolnie korzystać z ponaglenia z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej lub od razu wnosić skargę do sądu. Nie ulega zatem wątpliwości, że warunkiem koniecznym dla skuteczności wniesionej przez spółkę A skargi na bezczynność, było wcześniejsze złożenie ponaglenia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych i dopiera brak działania ze strony tegoż organu, ewentualnie wydanie rozstrzygnięcie zdaniem strony niezasadnego, mogłoby prowadzić do kontroli sądowoadministracyjnej. Pomimo skutecznego doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej wezwania do wykazania wyczerpania trybu z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, do Sądu wpłynęła jedynie kopia pisma skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z wyraźnie zaznaczoną podstawą prawną wezwania do wykonania wyroku uchylającego, wynikającą z art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (innych niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1 – 5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Inną przyczyną w rozumieniu cytowanego przepisu jest między innymi wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania toku instancji. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w postanowieniu.