II OZ 521/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 689/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 4 listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki sanitarne p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie Postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę L. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2004 r. Z uwagi na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2006 r. Sąd ten odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca we wniosku z dnia 8 marca 2006 r. nie przedstawiła okoliczności, z których wynikałoby, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów tego postępowania. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny skarżąca posiada stały miesięczny dochód, jest właścicielką nieruchomości oraz nie posiada na utrzymaniu członków rodziny, co pozwala sądzić, że jest w stanie ponieść ewentualne koszty wpisu od skargi kasacyjnej i opłaty za jej sporządzenie. W dniu 5 kwietnia 2006 r. do Sądu wpłynęło zażalenie L. K., w którym skarżąca podniosła, że uznanie przez Sąd, iż z kwoty 800 zł. można wydzielić sumę wystarczającą na pokrycie kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru jest bardzo krzywdzące, skoro kwota ta pozwala jej jedynie na przeżycie na minimalnym poziomie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jaki wnioskowała skarżąca, może być przyznane w przypadku wykazania braku jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Podstawą do wydania rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym należy przedstawić okoliczności, z których wynika, że bez skorzystania z pomocy Państwa strona nie będzie miała możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem. W przypadku, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do dokonania oceny możliwości poniesienia kosztów postępowania lub oświadczenie to budzi wątpliwości, Sąd jest władny, w oparciu o art. 255 powołanej ustawy, wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów Sygn. akt II OZ 521/06 źródłowych potwierdzających wskazane we wniosku okoliczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie wyłącznie na podstawie wypełnionego przez skarżącą wniosku PPF nie można było dojść do wniosku, że skarżąca rzeczywiście jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca we wniosku nie wskazała wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, toteż nie można dokonać prawidłowej oceny możliwości płatniczych. W rubryce dotyczącej majątku skarżąca wskazała, że posiada nieruchomość o pow. 70 m² nie wskazując jej charakteru (dom, mieszkanie) ani miejsca położenia, co nie pozwala jednoznacznie ocenić stanu majątkowego skarżącej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest właścicielem zabudowanej nieruchomości w Pieńkach, a zamieszkuje w Warszawie – zatem ponosi koszty utrzymania nieruchomości w Pieńkach i koszty utrzymania w miejscu zamieszkania. Fakt ten w zestawieniu z wykazanym dochodem mógłby świadczyć o nierzetelnym oświadczeniu skarżącej, czego nie da się jednak ocenić bez uzupełnienia wniosku o dodatkowe oświadczenia (np. o kosztach utrzymania, posiadanych rachunkach bankowych) i dokumenty (np. kopię ostatniego zeznania podatkowego). Należy bowiem zauważyć, że skarżąca na wezwanie Sądu uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. oraz wpis od zażalenia w wysokości 100 zł., a następnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała na dochód w wysokości 800 zł. brutto. Okoliczności te prowadzą do wniosku, że w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do zastosowania art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie słusznie zauważył, że stały miesięczny dochód oraz posiadanie nieruchomości z reguły jest przesłanką do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże nie można wykluczyć przyznania prawa pomocy wyłącznie z powodu posiadania stałego dochodu, bądź nieruchomości. Ocenie Sądu podlega wysokość uzyskiwanego dochodu w zestawieniu z kosztami utrzymania koniecznego, możliwość czerpania zysku z posiadanego majątku. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.