VI SA/Wa 620/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-17

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Dorota Wdowiak, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy licencja na wykonywanie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej uprawnia wszystkich wspólników do wspólnego wykonywania tego rodzaju działalności, czy też każdy wspólnik musi posiadać odrębną licencję?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że licencja na wykonywanie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej, który spełnia warunki ustawowe, uprawnia wszystkich wspólników do wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, jakim jest prowadzenie transportu drogowego. Brak jest przepisów zakazujących wykonywania transportu w ramach spółki cywilnej ani nakazujących uzyskania licencji przez każdego wspólnika. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej na wspólnika, który nie posiadał indywidualnej licencji, stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna "T" S.C. wykonywała transport drogowy rzeczy. Jeden ze wspólników, S. S., posiadał wymaganą licencję. Drugi wspólnik, J. K., nie posiadał indywidualnej licencji. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. K. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. J. K. złożyła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując obowiązek posiadania indywidualnej licencji przez każdego wspólnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w punkcie 2 utrzymującym w mocy decyzję organu pierwszej instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 roku w przedmiocie nałożenia na J. K. kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej – J. K. kwotę 1520 (jeden tysiąc pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8450.00 złotych: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na S. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T" S.C. kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i w tym zakresie postępowanie I instancji umorzył, 2. utrzymał w mocy decyzję nakładającą na J. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "T" S.C. karę pieniężną w wysokości 8000.00 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...] mającej miejsce w dniu [...] czerwca 2005 roku w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] ustalone zostało, że pojazdem wykonywany był transport drogowy rzeczy przez przedsiębiorców S. S. i J. K. działających w ramach spółki cywilnej. Kierowca pojazdu okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydanego dla S. S. Nie okazał natomiast żadnego dokumentu uprawniającego drugiego ze wspólników do wykonywania tego rodzaju usług. W toku postępowania stosowny dokument nie został organowi doręczony. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U. z 2004r., nr 204, poz. 2088 ze zm./ podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej, o czym stanowi art. 92 ust. 1 ustawy. Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis art. lp. 1.1.1. załącznika do ustawy, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8000.00 złotych wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Ze wskazanych przepisów, zdaniem Głównego Inspektora, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiązek uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. z 2004r., nr 173, poz. 1807 ze zm./ przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest każdy ze wspólników spółki cywilnej, w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Statusu takiego nie posiada spółka cywilna, która nie ma podmiotowości prawnej, jest ona bowiem umową cywilnoprawną, zawartą przez wspólników na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. W sytuacji, gdy transport drogowy rzeczy wykonywany jest w ramach spółki cywilnej, każdy ze wspólników winien uzyskać licencję transportową. Licencja udzielona jednemu ze wspólników spółki cywilnej nie uprawnia drugiego do wykonywania tego rodzaju transportu. W związku z tym organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w stosunku do drugiego ze wspólników spółki cywilnej – J. K. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 roku, w części dotyczącej kary za brak licencji, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w części zaskarżonej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 5 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż wszyscy wspólnicy spółki cywilnej mają obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Spółka cywilna może zajmować się wieloma rodzajami działalności, w tym transportem drogowym. Między wspólnikami często dochodzi do podziału czynności. Nie ma więc potrzeby, aby w sytuacji, gdy jeden z nich zajmuje się np. transportem drogowym, pozostali zabiegali o uzyskanie licencji, a więc uzyskanie certyfikatu kompetencji zawodowych. Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącej, narusza także przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i 77 kpa polegające na nieuwzględnieniu zaświadczenia Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] lipca 2005 roku stwierdzające, że Firma T. S.C. z siedzibą w S. posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, co nie pogłębia zaufania obywatela do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż przedmiotowym pojazdem wykonywany był transport drogowy rzeczy w ramach spółki cywilnej J.K., S. S. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "T" S.C. z siedzibą w S. Licencję na wykonywanie transportu drogowego posiadał tylko jeden ze wspólników, a mianowicie S. S. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w sytuacji, gdy transport drogowy wykonywany jest w ramach spółki cywilnej każdy ze wspólników winien uzyskać licencję transportową. Licencja udzielona jednemu z nich nie uprawnia drugiego do wykonywania tego rodzaju transportu. Odmienne stanowisko prezentuje strona skarżąca. Jej zdaniem interpretacja organu jest nietrafna i niedopuszczalna. Rozważenia więc wymaga, czy w świetle obowiązującej ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wykonywane w ramach spółki cywilnej wymaga uzyskania przez każdego ze wspólników licencji transportowej, czy też wystarczającym jest jej posiadanie przez jednego z nich. Wątpliwości powstają na tle rozumienia art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z ich brzmieniem podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Licencji udziela się przedsiębiorcy. Pojęcia "przedsiębiorcy" ustawa o transporcie drogowym nie definiuje. Zawiera je ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej /Dz. U. z 2004r., nr 173, poz. 1807 ze zm./. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawa w art. 75 ust. 3 stanowi, że uzyskania licencji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach m. in. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Porównanie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej upoważnia do przyjęcia, że jeżeli przedsiębiorca działa w formie spółki cywilnej to licencja udzielona wspólnikowi uprawnia do prowadzenia działalności wszystkich wspólników. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego to wykonywanie działalności gospodarczej. Może ona być realizowana także w formie spółki cywilnej. Z momentem zawiązania spółki cywilnej jej wspólnicy nie są już tylko przedsiębiorcami. Są przedsiębiorcami, wspólnikami spółki cywilnej. Posiadają wprawdzie odrębne wpisy w ewidencji działalności gospodarczej, ale są to wpisy o określonej treści, zawierającej informacje o istnieniu spółki. To spółka posiada numer identyfikacyjny REGON oraz numer identyfikacji podatkowej NIP, niezależny od numerów NIP poszczególnych wspólników. Forma, w jakiej działalność gospodarcza ma być prowadzona znana jest też organowi licencyjnemu w momencie udzielania licencji. Znając REGON i NIP wnioskodawcy organ wie, że udziela licencji wspólnikowi spółki cywilnej, który nie będzie działać samodzielnie, tylko w spółce. W sprawie niniejszej dowodzi tego zaświadczenie Starosty Powiatu B. z dnia [...] lipca 2005 roku, z którego wynika, że to właśnie Firma "T" S.C. z siedzibą w S. posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzieloną dnia [...] stycznia 2004 roku. Tak więc przedsięwzięcie gospodarcze w istocie podejmuje i prowadzi spółka tj. wszyscy wspólnicy. Działalność ta bardzo często jest identyfikowana w obrocie przez własną firmę określającą spółkę i prowadzona jest pod własnym adresem, będącym adresem prowadzonego przez wspólników przedsiębiorstwa, całkowicie odrębnym od adresów wspólników. Podsumowując licencja udzielona przedsiębiorcy-wspólnikowi spółki cywilnej, spełniającemu warunki ustawowe do otrzymania licencji uprawnia wszystkich wspólników do podjęcia wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, prowadzenia transportu drogowego. Żaden przepis ustawy nie zakazuje podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej. Żaden ten przepis nie nakazuje uzyskania licencji przez każdego ze wspólników podejmujących wspólne przedsięwzięcie. Istotnie przepisy ustawy o transporcie drogowym wymagają uzyskania licencji. Nie oznacza to automatycznie ich mnożenie. To, że licencji udziela się przedsiębiorcy nie oznacza jeszcze, że mający ją przedsiębiorca musi działalność prowadzić w pojedynkę lub wespół z innymi posiadającymi licencję. Takie rozwiązania nie ma racjonalnego uzasadnienia, albowiem z góry stawiałoby wspólników spółki cywilnej w znacznej gorszej sytuacji i jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa. Ograniczałoby znacznie swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle powyższych rozważań, zdaniem sądu, stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej wymaga licencji od każdego z przedsiębiorców tworzących spółkę cywilną, mających za przedmiot swej działalności transport drogowy należy uznać za błędne, niemające uzasadnienie w obowiązujących przepisach. Skoro więc licencja udzielona przedsiębiorcy – wspólnikowi spółki cywilnej uprawnia wszystkich wspólników do podjęcia wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego – wykonywania transportu drogowego, nałożenie kary pieniężne stanowi naruszenia art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję jako naruszającą prawo materialne przez błędną jego interpretację. W przedmiocie wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło