I SAB/Wa 193/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant ref. sąd. Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi A.W., W.K., E.D. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowe 2. polecić zwrócić A.W., W.K., E.D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego. Dnia 5 października 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A.W., W.K. i E.D. dotycząca bezczynności Prezydenta Miasta W. w sprawie rozpatrzenia wniosku byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Z akt sprawy oraz uzasadnienia skargi wynika, że dnia 27 kwietnia 1948 r. złożony został wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wniosek ten do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany. Pismem z dnia 18 października 2001 r. wnioskodawcy jako spadkobiercy byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości ponownie wystąpili o rozpatrzenie złożonego wniosku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało organ I instancji do zakończenia postępowania administracyjnego w tej sprawie do dnia 15 lipca 2003 r., czego jednakże organ nie uczynił. Dnia 25 lutego 2005 r. skarżący skierowali do Prezydenta Miasta W. wezwanie do usunięcia bezczynności organu, które nie dało pożądanego rezultatu. W tej sytuacji skarżący uznali skargę za całkowicie uzasadnioną i wnieśli o uznanie bezczynności organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o oddalenie skargi, ponieważ dnia 23 września 2005 r. organ ten wydał postanowienie o zawieszeniu przedmiotowego postępowania do czasu ustalenia następstwa prawnego po dawnych właścicielach hipotecznych nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Pismem z dnia 19 października 2005 r. oraz z dnia 6 lutego 2006 r. skarżący poinformowali Sąd o złożeniu zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...] września 2005 r., które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Postanowieniem tym organ II instancji uchylił w całości zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 4 maja 2006 r. Prezydent Miasta W. powiadomił Sąd, że dnia [...] kwietnia 2006 r. ponownie wydał postanowienie nr [...], którym z urzędu zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy dla W. – [...] wniosku A.W. o stwierdzenie nabycia spadku po matce A.W. (k-68). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w terminie wynikającym z przepisów prawa (art. 35 i art. 36 kpa) organ nie podejmuje żadnej czynności w danej sprawie lub wprawdzie te czynności podejmuje, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego wymaganego przepisami prawa aktu. W niniejszej sprawie skarżący zarzucili organowi I instancji bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku byłych właścicieli z dnia 27 kwietnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Obecnie zarzut ten nie może zostać uznany za zasadny. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prezydent Miasta W. dnia [...] września 2005 r. wydał postanowienie o zawieszeniu przedmiotowego postępowania do czasu ustalenia następstwa prawnego po dawnych właścicielach hipotecznych nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż w sprawach dotyczących rozpoznawania skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan rzeczy (prawny i faktyczny) istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (a nie z chwili złożenia skargi), a ściślej zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia (np. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB/Gd 29/96, niepubl., wyrok NSA z dnia 16 września 1998 r. sygn. akt IV SAB 37/97, niepubl.). Celem skargi na bezczynność nie jest bowiem samo stwierdzenie, iż organ administracji pozostawał w bezczynności, lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności. Podkreśla to art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym w wyroku Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 tej ustawy może tylko zobowiązać organ administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W związku z powyższym uznać należało, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie ze skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania powoduje stan sprawy, który uniemożliwia podejmowanie czynności procesowych z uwagi na przeszkody wskazane w postanowieniu o zawieszeniu. Stan zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności organu w rozumieniu art. 3 §2 pkt 8 w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W trybie skargi na bezczynność nie można natomiast kwestionować prawidłowości wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W tym celu należy wykorzystać odpowiednie środki przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego (zażalenie bądź wniosek o podjęcie postępowania). W sprawie skargi na bezczynność organu Sąd nie jest upoważniony do badania legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania, oceniając jedynie czy organ, którego dotyczy skarga pozostaje bezczynnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.