I SA/Po 925/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej D.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki Decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił D.K. wysokość straty poniesionej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2001 r. w kwocie [...] zł. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzja została doręczona w dniu [...] lutego 2005 r., przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi - małżonkowi podatniczki R.K. Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nadano w dniu [...] marca 2003 r. (data stempla pocztowego) w urzędzie pocztowym. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazała, że choroba uniemożliwiła jej złożenie środka odwoławczego w terminie. Podatniczka w okresie od [...] lutego do [...] marca 2005 r. pobierała leki dożylne i zgodnie z zaleceniami lekarza musiała pozostawać w domu. Strona wskazała, że odwołanie złożyła wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia niezwłocznie, gdy stan jej zdrowia na to pozwolił. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania D.K. załączyła zaświadczenia lekarskie z dnia [...] lutego 2005 r. wystawione przez lek. med. T.C. lekarza chorób wewnętrznych i chorób płuc, w którym zaświadcza, że D.K. jest leczona z powodu asthma bronchicale i wymaga stosowania leków dożylnych i pozostawania w domu do dnia [...] marca 2005r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił D.K. przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] Organ wskazał, że przedłożone zaświadczenie potwierdza jedynie fakt pozostawania D.K. pod opieką lekarską oraz wskazuje zalecenia w leczeniu rozpoznawanej jednostki chorobowej. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważa, że przedłożone zaświadczenie nie jest drukiem zwolnienia lekarskiego, kwalifikującym niezdolność pacjenta do wykonywania określonych czynności. Zdaniem organu odwoławczego, konieczność prowadzenia leczenia i pobytu w domu w okresie wskazanym w zaświadczeniu, nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Nie wykluczało ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania go za pośrednictwem poczty przez domownika lub ustanowienie w sprawie pełnomocnika umocowanego do dokonywania określonych czynności procesowych. Od powyższego postanowienia strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W skardze strona wyjaśnia, że choruje na ciężki rodzaj astmy, w okresie od [...] marca 2005 r. do [...] marca 2005 przebywała w szpitalu po ciężkim ataku astmy, a następnie od [...] marca 2005 r. do [...] kwietnia 2005 w Centrum Chorób Płuc i Gruźlicy w P. Strona wskazuje, że nie ma przepisu prawa, który wskazywałby, że wniosek o przywrócenie terminu należy udokumentować zwolnieniem lekarskim. Przepis art. 162§ 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy jedynie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W ocenie D.K. we wniosku strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, ponieważ stan zdrowia zainteresowanej uniemożliwił jej złożenie odwołania, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie narusza prawo. Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona: - złoży wniosek w terminie 7 dni od ustania przeszkody powodującej uchybienie terminu, - wskaże przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobni brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu, - dokona czynności, dla której przewidziano określony termin. Przywracanie terminu nie należy do kategorii spraw uznania administracyjnego. W sytuacji, gdy przesłanki przez wnioskującego zostaną spełnione, organ jest zobligowany do przywrócenia terminu. W sprawie bezsporne jest, że D.K. uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. Wraz ze złożonym po terminie odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołanie dochowując termin 7 dniowy od ustania przyczyny uchybienia terminu. Spór między skarżącą a organem podatkowym sprowadza się do oceny, czy zainteresowana uprawdopodobniła, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy. Strona skarżąca wskazuje, że nie mogła w ustawowym terminie złożyć odwołania, ponieważ od [...] lutego 2005 r. do [...] marca 2005 r. chorowała i przyjmowała leki dożylne i według zaleceń lekarza pozostawała w domu. W ocenie strony skarżącej brak winy w uchybieniu terminu został w dostateczny sposób uprawdopodobniony. Jednak organ podatkowy uznaje, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ przedłożone zaświadczenie nie dowodzi, że strona skarżąca nie mogła sporządzić odwołania i doręczyć poprzez domownika, bądź ustanowić pełnomocnika dla dokonania czynności. Przepisy ordynacji podatkowej ustanawiając 14 dniowy termin do złożenia odwołania, nakładają na organy obowiązek badania, czy strona dochowała terminu określonego przepisami dla danej czynności prawnej. Jednakże wskazany wyżej przepis przewiduje przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności prawnej pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek, które przy złożeniu wniosku o przywrócenie terminu podlegają badaniu i ocenie przez organy. Wnikliwe rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest istotne z punktu widzenia podstawowej zasady dwuinstancyjnego postępowania, w celu zagwarantowania stronie w postępowaniu podatkowym prawa do swej obrony, przy czym nie chodzi o bezpodstawne przywracanie terminu, a jedynie o rzetelne wyjaśnienie okoliczności związanych z przyczyną uchybienia terminu, na którą powołuje się strona. Należy zauważyć, że bez znaczenia dla rozpatrzenia wniosku pozostaje fakt, że strona w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przedkłada w toku postępowania zaświadczenie lekarskie, które nie jest drukiem zwolnienia lekarskiego. Jakim dowodem strona zainteresowana uprawdopodobni brak swej winy, zależy od składającego wniosek. Sugerowanie, że druk zwolnienia lekarskiego mógłby ewentualnie zaświadczać o niezdolności pacjenta do wykonywania określonych czynności wykracza poza ramy uregulowania z art. 162 Ordynacji podatkowej. Inną kwestią natomiast pozostaje ocena, czy faktycznie strona uwiarygodniła stosowną argumentacją swoją staranność i fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Zdaniem składu orzekającego, bezpodstawne jest twierdzenie organu odwoławczego, że podatniczka mogła podczas choroby sporządzić odwołanie i nadać je za pośrednictwem poczty przez domownika. Takiej wiedzy bowiem organ odwoławczy nie posiadał wydając rozstrzygnięcie. Strona działając bez pełnomocnika uznała, że w sposób dostateczny uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, przedstawiając zaświadczenie lekarskie wystawione jeszcze przed doręczeniem decyzji, z którego wynika, że D.K. wymaga pozostawania w domu i przyjmowania leków dożylnych. Skoro organ ma dokonać oceny staranności działania strony, winien posiadać informacje niezbędne dla dokonania takiej oceny. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania nie wyjaśniono w dostateczny sposób, jakie leki podawane były D.K. i czy stan zdrowia bądź przyjmowane leki mogły stanowić przeszkodę dla dokonania czynności procesowych. Zasada zaufania do organów państwa wymaga, aby uzasadnienie orzeczenia było oparte na określonym stanie faktycznym, natomiast organ bez posiadania dostatecznej wiedzy uznał, że podczas choroby D.K. mogła sporządzić odwołanie bądź ustanowić pełnomocnika dla sporządzenia środka odwoławczego. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki AR