IV SA/Po 795/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. – staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2005 r. nr[...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2005r.nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego G. H. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB/ Dnia [...] listopada 2004 r. G. P. złożył w Starostwie Powiatowym w P. , na podstawie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm., dalej: prd), wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii A i B, nr [...], nr druku [...], wydanego przez Naczelnika Gminy R. dnia [...] października 1986 r. Starosta P. w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]na podstawie art. 90 ust. 1, 94 ust. 2 prd oraz § 5 ust. 1 pkt 3 i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215, dalej: Rozporządzenie MI z 2004 r.) odmówił wymiany prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania ustalono, że w aktach kierowcy brak jest dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Wydział Komunikacji Urzędu Miasta P., poproszony o odtworzenie dokumentacji, poinformował, że w latach 1958-1963 brak jest protokołu egzaminacyjnego potwierdzającego uzyskanie przez Zainteresowanego pozytywnego wyniku egzaminu na kat. B. G. P. odwołał się od decyzji Starosty. Wskazał, że prawo jazdy kat. B posiadał od [...] r. Egzamin zdawał w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. . Prawo jazdy kat. A posiadał od [...] r. W [...] r. utracił dokumenty, w wyniku czego zostało mu wydane prawo jazdy kat. A i B. Nigdy nikt nie wskazywał na brak dokumentów. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z wymianą praw jazdy zostały uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm., dalej: Rozporządzenie MI z 2002 r.), które odwołuje się do przepisów wskazanego wyżej Rozporządzenia MI z 2004 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że prawo jazdy kat. B zostało wydane Zainteresowanemu pomimo, że nigdy nie zdawał na tę kategorię egzaminu. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia MI z 2004 r. w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania prawa jazdy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. G. P. złożył skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P., żądając jej uchylenia. Ponownie wskazał, że zdawał egzamin w Prezydiom Powiatowej Rady Narodowej w P. i od [...] r. posiadał prawo jazdy kat. A i B. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) sąd administracyjny badający legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem decyzji, które wydane zostały w analizowanej sprawie była wymiana prawa jazdy kat. B na podstawie art. 150 ust. 1 prd. Organy prowadzące postępowanie w reakcji na wniosek Skarżącego stwierdziły, iż w aktach kierowcy brak jest potwierdzenia, iż zdawał on odpowiedni egzamin, i z tej przyczyny odmówiły wymiany dokumentu. Jako podstawę prawną po temu wskazano § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d) oraz pkt 4 lit. a) Rozporządzenia MI z 2004 r. Art. 150 ust. 2 prd zawiera delegację ustawową, która stanowiła podstawę wydania Rozporządzenia MI z 2002 r. Przepis ten wskazuje, że na mocy rozporządzenia właściwy minister określi warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Ustawodawca nie sformułował więc normy upoważniającej do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy tych uprawnień, które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy. Rozporządzenie MI z 2002 r. w określonym zakresie odsyła do przepisów w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Odesłanie to ma jednak granice, jakie zostały zakreślone przytoczoną wyżej delegacją ustawową zawartą w art. 150 ust. 2 prd. Normodawca, jakim w tym wypadku jest Minister Infrastruktury, nie ma bowiem kompetencji, by na podstawie odesłań rozszerzać zakres regulacji ponad wyraźnie powierzone mu upoważnienie. Dlatego też organ, który realizuje zadania w zakresie wymiany prawa jazdy, stosuje przepisy Rozporządzenia MI z 2004 r. jedynie w tym zakresie, jaki wyznaczony został poprzez zakres regulacji Rozporządzenia MI z 2002 r. Zgodnie zaś z ustaloną konstytucyjnie hierarchią źródeł prawa, zakres normowania rozporządzenia MI z 2002 r. musi być konsekwencją odesłania ustawowego. Skoro prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym jedynie posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem, to uznać je należy za niejako emanację uprawnienia mającego swe źródło w decyzji właściwego organu. Odróżnić więc należy czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie dokumentu prawa jazdy oraz jego wymiana, od wydania i ewentualnej weryfikacji decyzji o wydaniu prawa jazdy. Przedmiotem postępowania, jakie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego było wyłącznie dokonanie czynności przewidzianej w art. 150 prd. Natomiast kwestia posiadania uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy Skarżący legitymował się dokumentem potwierdzającym wydanie decyzji w tym przedmiocie mogłaby być ewentualnie kwestionowana w nadzwyczajnych trybach postępowania odnoszących się do weryfikacji decyzji ostatecznych. Organy, które rozstrzygały w analizowanej sprawie, bez podstawy prawnej odmówiły Skarżącemu wymiany prawa jazdy kat. B. W takim stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zarówno decyzja Starosty P., jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zawiera wadę, która – zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 upsa. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB/