I FSK 1167/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A [sp. z o.o. w W.] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1412/06 odrzucającego skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1412/06 odrzucił skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że skarga skarżącej Spółki został wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie U.p.p.s.a. Sąd I instancji podkreślił, że przyczyną uchybienia trzydziestodniowego terminu było wniesienie skargi bezpośrednio do sądu z pominięciem organu. Sąd zaznaczył, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują kwestii, jak powinien zachować się sąd w przypadku skierowania do niego skargi z pominięciem organu. Zdaniem Sądu I instancji, który powołał się na rozwiązania przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, powstałe na tle regulacji zawartych w procedurze cywilnej, przy obliczaniu terminu do wniesienia skargi decydująca jest data nadania przez sąd administracyjny w urzędzie pocztowym skargi do organu. Z uwagi na to, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 31 marca 2006 r., a nadanie skargi w terminie tym nie nastąpiło, Sąd I instancji uznał, że zaszły podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 i § 3 U.p.p.s.a. W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 U.p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarga została wniesiona przez Spółkę z zachowaniem ustawowego terminu, z tym że z pominięciem organu, którego decyzja stanowi przedmiot skargi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej skargę wniesiono prawidłowo z zachowaniem właściwości rzeczowej sądu i ustawowego terminu. Autor skargi nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że przy obliczaniu terminu do wniesienia skargi decydująca jest data nadania w urzędzie pocztowym skargi przez sąd administracyjny do organu. W jego ocenie, przyjęcie takiej koncepcji uzależniałoby rozpoznanie skargi wyłącznie od tempa pracy sądu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, odrzucenie skargi przez WSA stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, którego regulacje są względniejszej dla uczestników postępowania sądowego niż przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Skoro zaś, jak podkreślił autor skargi kasacyjnej, przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają uregulowań, które w rozpoznawanej sprawie powinny mieć zastosowanie, to tym bardziej zasadne jest rozstrzyganie spraw na korzyść stron. Brak jest w tym przypadku związania sądu granicami obowiązującego przepisu, co oznacza, że decyzja sądu co do dalszego przebiegu sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia ma charakter wyłącznie arbitralny i uznaniowy. Taki charakter miała również decyzja sądu w zakresie odrzucenie skargi Spółki. Na poparcie swojej argumentacji strona skarżąca powołała się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2002 roku (sygn. akt III RN 16/02, OSNP 2003/22/531) stwierdzające, że odrzucenie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego z tej przyczyny, że została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu bez uprzedniego i jednoznacznego stwierdzenia jego uchybienia, narusza konstytucyjną gwarancję prawa do sądu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżone postanowienie zostało wydane bez jednoznacznego stwierdzenia uchybienia terminu i w związku z tym naruszyło artykuł 45 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Należy za chybiony uznać, sformułowany w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 U.p.p.s.a. Na podstawie art. 54 § 1 U.p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z regulacji tego przepisu wniesienie skargi do sądu administracyjnego odbywa się w trybie pośrednim. W pierwszym rzędzie skargę otrzymuje bowiem organ, który może dokonać samokontroli i rozpoznać wnioski w przedmiocie ochrony tymczasowej (stosownie do treści art. 61 § 2 U.p.p.s.a.). Przyjęcie takiego rozwiązania oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się z dniem, w którym organ, którego działania lub bezczynność zaskarżono otrzymał skargę (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., str. 159-161). Treść powołanego przepisu, wbrew twierdzeniom zarówno Sądu I instancji, jak i strony skarżącej nie wymaga dalszej konkretyzacji. Można bowiem z niego odczytać, że przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, z pominięciem organu właściwego, którego działania bądź bezczynność zaskarżono, nie będzie wszczynało postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to również, że termin do wniesienia tak zaadresowanej skargi będzie biegł nadal. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi będzie decydować za każdym razem, przy wnoszeniu pism za pośrednictwem poczty, data nadania w urzędzie pocztowym skargi adresowanej do organu. W rozpatrywanym przypadku, przy obliczaniu terminu do wniesienia skargi decydująca była zatem data nadania przez Sąd I instancji w urzędzie pocztowym skargi administracyjny do organu. Z uwagi na to, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 31 marca 2006 r., a nadanie skargi w urzędzie pocztowym nastąpiło w terminie późniejszym, tj. w dniu 5 kwietnia 2006 r., słusznie przyjęto, że zaszły podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 U.p.p.s.a. Za powyższym przemawia również to, że ustawodawca jedynie w okresie przejściowym, tj. w okresie dwóch lat od dnia 1 stycznia 2004 r., dopuszczał wyjątkowo możliwość wniesienia skarg bezpośrednio do sądu. W myśl art. 98 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 U.p.p.s.a., sąd administracyjny przekazywał organowi, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi, ze skutkiem takim, jakby była wniesiona za pośrednictwem tego organu. Jeśli zaś chodzi o podniesioną kwestię tempa pracy sądu w zakresie przesłania tak otrzymanej skargi, to może ona stanowić ewentualnie przesłankę warunkującą przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Niemniej jednak, w rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że Sąd I instancji zwlekał z przesłaniem skargi strony do organu. Należy bowiem zauważyć, że skarga strony wpłynęła do biura podawczego sądu w dniu 31 marca 2006 r., a więc w dniu, w którym upływał termin do wniesienia skargi. Skarga została przekazana organowi w dniu 5 kwietnia 2006 r. Za chybiony również należy uznać zarzut naruszenia artykułu 45 Konstytucji poprzez odrzucenie skargi bez uprzedniego i jednoznacznego stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji uzasadnił przyczynę odrzucenia skargi, wskazując że jej podstawą było nieprzesłanie jej do 31 marca 2006 r. do właściwego organu. Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało skargę kasacyjną oddalić, na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 182 § 1, 3 powołanej wyżej ustawy.