IV SA/Wa 1708/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie IV SA/Wa 1708/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmówił R. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w B. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w dniu 7 kwietnia 2005 r. wnioskodawca osobiście odebrał decyzję z dnia [...] marca 2004 r. w przedmiocie przyznania płatności. Następnie, w dniu 10 maja 2005 r. wnioskodawca wniósł prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji wraz z odwołaniem. W ocenie organu wnioskodawca nie podał jednak przyczyn, które wpłynęły na uchybienie terminowi. Tym samym wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło nie z jego winy. W skardze na powyższe postanowienie, złożonej łącznie ze skargami na postanowienia tego samego organu: 1) z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, 2) z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], również odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, 3) z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości R. M. podniósł, iż istotnie nie złożył odwołania w terminie, niemniej zwłokę tę spowodowały, po pierwsze, zły stan zdrowia skarżącego, będący następstwem poważnego wypadku samochodowego z dnia 6 kwietnia 2005 r., jakiemu skarżący uległ, po drugie, konieczność sprawowania opieki nad schorowaną i niedołężną matką. Odpowiadając na zarzuty skargi, organ przedłożył swoje stanowisko w dwóch pismach, jednym dotyczącym łącznie postanowień o numerach [...] i [...], oraz drugim dotyczącym łącznie postanowień o numerach [...] i [...]. W odniesieniu do postanowienia o numerze [...] organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, iż we wniosku o przywrócenie terminu skarżący zaniechał jakichkolwiek wyjaśnień odnośnie okoliczności uchybienia terminowi. Niezależnie od powyższego podstawy do przywrócenia terminu nie mogłyby stanowić okoliczności wskazane w skardze. Dokumenty załączone do skargi potwierdzają bowiem wyłącznie to, iż skutkiem opisanego w skardze wypadku samochodowego było zniszczenie samochodu skarżącego, nie zaś to, iż skarżący doznał obrażeń, czasowo uniemożliwiających mu funkcjonowanie. Uzasadnieniem uchybienia terminu nie może być także sprawowanie przez skarżącego opieki nad matką. Powyższe nie uniemożliwiało mu bowiem złożenia pisma osobiście, za pośrednictwem poczty lub osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art.7 i art.77§1 k.p.a. Wbrew tym przepisom postępowania administracyjnego organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny, czy istotnie - jak twierdzi - w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art.58§1 i 2 k.p.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym jest: 1) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, 2) jednoczesne dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Nie sposób nie zgodzić się z organem, iż w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (oraz samo odwołanie), skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie to nastąpiło nie z jego winy, nie przedstawił także wyjaśnień, które pozwoliłby organowi na ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie 7 dni od dnia, w którym przeszkoda uniemożliwiająca złożenie odwołania w terminie ustała. W piśmie skarżący nadmienił jedynie, iż uchybienie terminowi było następstwem wydarzeń, do których nie chciałby wracać, albowiem sprawia mu to "ból i przykrość". W ocenie Sądu tak szczątkowe i zdecydowanie niewystarczające wyjaśnienia skarżącego nie uzasadniały jednakże automatycznego przyjęcia, iż wniosek skarżącego należy załatwić odmownie. Wprawdzie nie może ulegać wątpliwości, iż ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki niezawienienia w uchybieniu terminu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy (organ nie może w tym zakresie prowadzić samodzielnych ustaleń), to jednakże z literalnej wykładni art.58§1 k.p.a. ("W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy") nie wynika, aby podstawą do oceny, czy uprawdopodobnienie to nastąpiło, mogły być wyłącznie te wyjaśnienia wnioskodawcy, które zawarł on we wniosku o przywrócenie terminu, w związku z czym po wpłynięciu tego wniosku organ nie miałby możliwości zwrócenia się do wnioskodawcy o przedłożenie wyjaśnień uzupełniających. Zdaniem Sądu możliwość taka istnieje i winna być wykorzystywana w postępowaniu o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Mając bowiem na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, wynikające z art.7, 8 i 9 k.p.a., w sytuacji, kiedy strona dopełni podstawowych wymogów niezbędnych do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, za które uznać należy złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz równoczesne dokonanie wspomnianej czynności (oba te warunki zostały spełnione w niniejszej sprawie), niemniej w złożonym wniosku nie wykaże w dostateczny sposób przesłanek umożliwiających jego uwzględnienie, to wskazane jest, aby przed rozstrzygnięciem wniosku organ poinformował wnioskodawcę o wynikających z art.58§1 i 2 k.p.a. warunkach jego pozytywnego rozstrzygnięcia oraz wezwał go do złożenia stosownych, szczegółowych wyjaśnień. Nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu, iż w szczególności podniesiony w skardze udział skarżącego w wypadku samochodowym nie uprawdopodabnia braku jego winy w uchybieniu terminowi, albowiem załączone dowody (pismo ubezpieczyciela z dnia 16 kwietnia 2005 r.) wskazują jedynie na zniszczenie pojazdu skarżącego, nie zaś na odniesienie przez skarżącego obrażeń. W celu definitywnego wyjaśnienia tej kwestii organ winien jednak zażądać od skarżącego jednoznacznego uprawdopodobnienia, iż obrażenia te wystąpiły i że w ich następstwie skarżący był czasowo niezdolny do prowadzenia swoich spraw. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, iż wpływu na ocenę dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może mieć wstępne ustalenie przez organ odwoławczy, iż wniesione odwołanie jest zasadne, niemniej okoliczność tę (na występujące w niniejszej sprawie prawdopodobieństwo wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej wskazuje pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] maja 2005 r.) można potraktować jako dodatkowe uzasadnienie staranności, jaką organ odwoławczy winien zachować przy kompletowaniu materiału dowodowego, w oparciu, o który rozpatruje wniosek. W konkluzji należy stwierdzić, iż orzekanie przez organ odnośnie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności, które przy orzekaniu należało wziąć pod uwagę. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z tych przyczyn na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.