IV SA/Wa 1734/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-23
Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, gdy teren inwestycji, będący gruntem rolnym, wymagał zgody na zmianę przeznaczenia, a skarżący przedłożył decyzję Wojewody z 1999 r. wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów klasy IV na cele nierolnicze w ramach prac planistycznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób wszechstronny, czy dla terenu inwestycji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony po 1 stycznia 1995 r. Niewyjaśnienie tej kwestii, mimo przedłożenia przez skarżącego decyzji Wojewody z 1999 r. wyrażającej zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce rolnej. Prezydent W. odmówił ustalenia warunków, wskazując na brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że w latach 1998-1999 wydano decyzję wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia terenu z rolnego na usługowo-mieszkaniowy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. B. kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. B. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku M. B. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego w rejonie ul. [...] na działce nr ewidencyjny [...] w W.
W uzasadnieniu wskazano, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Warunkiem niezbędnym orzekania jest m.in. okoliczność, iż teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 poprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Działka objęta wnioskiem jest wyodrębniona z terenu działki rolnej nr ewidencyjny [...], na której znajduje się siedlisko rolne. Działka ta położona jest na terenie rolnym, który nie uzyskał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze w ramach Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] października 1992 r. Działka objęta wnioskiem stanowi część zwartego obszaru gruntów rolnych klasy IV powyżej 1 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, wymaga uzyskania zgody Wojewody.
Wskutek odwołania wniesionego przez M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż działka przy ul. [...] znajduje się na terenie, dla którego nie uchwalono Planu Zagospodarowania Przestrzennego, stąd też koniecznym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Działka ta stanowi grunty rolne, stąd przeznaczenie jej na inne cele niż wskazano w ewidencji wymaga zgody odpowiedniego organu. Nie była ona także objęta zgodą na zmianę przeznaczenia uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na mocy art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zapis art. 61 ust. 1 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przesądza o możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze do sądu administracyjnego M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podniósł, iż nie można przyjąć, aby działka przy ul. [...] nie spełniała wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W latach 1998 – 1999 w ramach przygotowania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru Ł., czyli terenu na którym znajduje się przedmiotowa działka została wydana decyzja Ministra Rolnictwa zawierająca zgodę na zmianę przeznaczenia terenu z rolnego na usługowo – mieszkaniowy. Po uzyskaniu tejże decyzji skarżący przedstawi ją sądowi.
Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w odpowiedzi na skargę. Podniosło, iż o ile Minister Rolnictwa wydał decyzję o zmianie przeznaczenia gruntów, to nie mogła ona być uzyskana przy sporządzeniu planu, który obowiązywał w dniu 1 stycznia 1995 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia określonych warunków, m.in. gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponieważ działka, na której planowana była inwestycja stanowi grunt rolny, koniecznym było zbadanie przez organy czy teren w ogóle wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia, bądź też wymagał, ale został objęty taką zgodą przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc.
Trafnie organy przyjęły, iż podstawą materialnoprawną zakwalifikowania gruntu rolnego jako wymagającego lub też nie uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia stanowi ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 tej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne, jeśli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, wymaga uzyskania zgody Marszałka Województwa, o poprzednio Wojewody. Następnie organy uznały, iż ze względu na to, że teren inwestycyjny stanowi część zwartego obszaru gruntów leśnych o powierzchni powyżej 1 ha wymagana jest zgoda właściwego organu na zmianę przeznaczenia. Pogląd powyższy w ocenie Sądu znajduje oparcie w przepisach. Należy zauważyć, iż przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze co do zasady dokonuje się w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Z istoty prac planistycznych wynika, iż obszar objęty planowaniem obejmuje większe terytorium. Nie oznacza to jednak, iż nie jest możliwe uchwalenie planu dla stosunkowo małego obszaru obejmującego np. kilka działek gruntu. Według ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest wyłącznie w sytuacji, gdy dla terenu nie obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego. Decyzja taka zatem spełnia rolę planu i często nazywana jest "miniplanem". Z istoty swojej obejmuje ona nieruchomość stanowiącą jedną lub kilka działek ewidencyjnych o powierzchni mniejszej niż 1 ha. Wobec powyższego przepis wymagający uzgodnienia byłby stosowany tylko w sytuacji, gdy teren inwestycyjny obejmowałby obszar przewyższający powierzchnię 1 ha. Wykładnia zatem przyjęta przez organy, iż kryterium obszarowe dotyczy nie tylko powierzchni działki, na której planowana jest inwestycja, lecz całego zwartego kompleksu gruntów rolnych w skład którego wchodzi ta działka, jest trafna. Bezsporne jest zatem, iż teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia.
W ocenie Sądu nie została jednak wyjaśniona w sposób bezsporny i wszechstronny druga z przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy uregulowana w art. 61 ust. 1 pkt. 4) powoływanej ustawy, a mianowicie teren został objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu planów, które utraciły moc najpóźniej 31 grudnia 2003 r. Organ I instancji stwierdził, iż działka skarżącego nie uzyskała zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego W. uchwalonego [...] września 1992 r. Tezę powyższą potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. Tymczasem skarżący przedłożył decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 1999 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów klasy IV na cele nierolnicze położonych na terenie gminy W. ., obręb "Ł.". Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w 1998 r. były dla tego rejonu prowadzone prace planistyczne. Decyzja zaś powyższa została wydana w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na etapie prowadzenia prac planistycznych.
Powyższa okoliczność nie była rozważona przez organy, które stanęły na stanowisku, iż plan W. z 1992 r. utracił moc, natomiast w toku prac nad tym planem nie uzyskano zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze. Przede wszystkim jednak konieczne są ustalenia, czy dla przedmiotowego terenu został uchwalony pod koniec lat 90. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego. Stosownie bowiem do art. 87 ust. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. zachowują moc. Jeśli zatem został uchwalony plan, bezprzedmiotowe było wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Organ winien okoliczność tę w sposób bezsporny wyjaśnić. Nie będzie miała natomiast znaczenia okoliczność, iż zostało wydane przez Wojewodę [...] zezwolenie na zmianę przeznaczenia gruntów w dniu [...] kwietnia 1999 r. Art. 61 ust. 1 pkt 4) reguluje kwestię zgody uzyskanej przy sporządzeniu planów, które utraciły moc, a zatem uchwalonych przed 1 stycznia 1995 r. Skoro ewentualnie plan zostałby uchwalony pod koniec lat 90. to dyspozycje powołanego wyżej przepisu nie obejmują takiej sytuacji.
Niewyjaśnienie przez organy w sposób wyczerpujący kwestii obowiązywania dla danego terenu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, a tym samym naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, stanowiło podstawę rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło