II OSK 1472/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-09

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Andrzej Gliniecki, Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnych robót budowlanych, które doprowadziły do zmiany funkcji obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie pierwotnej funkcji obiektu, nawet jeśli wydano decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie powinna być wydana przed prawomocnym zakończeniem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem i doprowadziły do zmiany funkcji obiektu, organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, co w tym przypadku oznacza przywrócenie pierwotnej funkcji obiektu zgodnie z decyzją o pozwoleniu na remont kapitalny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca kwestionowała decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała przywrócenie funkcji gospodarczej stodoły oraz doprowadzenie jej do stanu przewidzianego w projekcie architektoniczno-budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na wcześniejsze wyroki NSA i WSA, które stwierdziły liczne odstępstwa od pozwolenia na remont. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 800/05 w sprawie ze skargi Z. i A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia funkcji gospodarczej obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 800/05 oddalił skargę Z. i A. małż. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] ([...]), którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazano ww. skarżącym: 1) przywrócenie funkcji gospodarczej obiektu, istniejącego na działce nr geod. [...] w C. K. oraz jego doprowadzenie do stanu przewidzianego w projekcie architektoniczno-budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji z dnia [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w S. o pozwoleniu na remont kapitalny stodoły istniejącej na działce nr geod. [...] w C. K.; 2) po wykonaniu ww. obowiązków, dostarczenie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. inwentaryzacji powykonawczej, odzwierciedlającej aktualny stan. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę na powyższą decyzję w uzasadnieniu wyroku między innymi wskazał na związanie w niniejszej sprawie organu i sądu (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powołanej jako p.p.s.a.) wcześniejszymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002 r., SA/Bk 808/02 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2004 r., SA/Bk 1210/03. W powyższych wyrokach Sąd stwierdził, iż inwestorzy w wykonanych faktycznie robotach budowlanych dopuścili się licznych odstępstw w stosunku do zakresu pozwolenia na remont generalny z dnia [...] i wskazał w jakim kierunku organy powinny wyjaśnić sprawę oraz uzupełnić materiał dowodowy. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego szczegółowo wyjaśnił okoliczności sprawy i ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, iż w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych nie została zachowana dotychczasowa funkcja stodoły, bowiem istniejące obecnie pomieszczenia w większości mają funkcje mieszkalne. W tych okolicznościach legalizacja obiektu nie jest możliwa, gdyż na mieszkalne przeznaczenie obiektu budowlanego, stosownie do art. 14 ust. 11 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, była wymagana zgoda dyrektora [...] Parku Narodowego. W konsekwencji zaskarżoną decyzją słusznie uchylono decyzję organu I instancji, która zmierzała do legalizacji wykonanych robót budowlanych i nakazano na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, doprowadzenie obiektu do warunków określonych w decyzji z dnia [...]. Organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania, tak więc zarzut w tym zakresie jest bezzasadny, podobnie jak i zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP, bowiem zgodnie z art. 140 k.c. uprawnienia wynikające z prawa własności można realizować w granicach określonych przez ustawy. Z. i A. małż. W. reprezentowani przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucają naruszenie przepisów: a) art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przez niewłaściwe ich zastosowanie, b) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi wadliwość decyzji polegająca na wydaniu przez organ administracji decyzji odnoszącej się do tego samego zakresu przedmiotowego i podmiotowego, c) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w ten sposób, iż strona skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swych praw z uwagi na okoliczność, iż pełnomocnik organu adm. przedłożył na rozprawie dokumenty nieznane stronie skarżącej, do których nie miała możliwości się ustosunkować, w wyniku czego doszło do naruszenia zasady równego traktowania stron, a stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, d) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd orzekający w I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wnosi się o: uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosi o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, które by mogły spowodować uchylenie zaskarżonego wyroku. Wyrok ten również nie jest dotknięty nieważnością postępowania, której przesłanki określa § 2 art. 183 p.p.s.a W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., bowiem dokumenty przedstawione na rozprawie przez pełnomocnika organu dotyczyły wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu - stodoły jako obiektu mieszkalno-gospodarczego i były znane skarżącym. Nieuzasadniony jest też zarzut zamieszczony w pkt b) skargi kasacyjnej, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] w sytuacji kiedy w obrocie prawnym jeszcze pozostaje decyzja z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nie stwarza okoliczności opisanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ww. decyzje tylko pozornie dotyczą tego samego przedmiotu, jednak zostały wydane w oparciu o różne podstawy prawne. W prawidłowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, nie powinna być wydana przed ostatecznym (prawomocnym) zakończeniem postępowania opartego na przepisie art. 51 Prawa budowlanego. W zaistniałej sytuacji, decyzja z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego powinna być wzruszona na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Trudno się odnieść do zarzutu zamieszczonego w pkt a) skargi kasacyjnej, bowiem w jej uzasadnieniu pełnomocnik skarżących nie wyjaśnia na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego tam wskazanych. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnia dostatecznie jasno, iż w okolicznościach faktycznych tej sprawy, które są bezsporne, nie jest możliwa legalizacja wykonanych robót budowlanych, gdyż zostały one wykonane niezgodnie z pozwoleniem z dnia [...]. Wobec czego istnieje obowiązek, nałożony zaskarżoną decyzją, doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, co w tym przypadku oznacza przywrócenie funkcji obiektu, jakie miał mieć zgodnie z ww. decyzją o pozwoleniu na remont kapitalny. Zaskarżony wyrok a w szczególności jego uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie można podzielić poglądu, że Sąd I instancji "nie odniósł się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów". W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się jedynie do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 8 i 16 § 1 k.p.a., jednak te zarzuty zamieszczone w petitum skargi (pismo z 28 lipca 2005 r.) nie zostały również w żaden sposób uzasadnione przez wnoszących skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Samo zaś wskazanie w skardze przepisu, który zdaniem skarżących został naruszony zaskarżoną decyzją, nie daje Sądowi możliwości rozpatrzenia tego zarzutu, gdyż Sąd musiałby domyślać się na czym to naruszenie polega. Poza tym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co z jednej strony obliguje Sąd do szerszej kontroli (z urzędu) zaskarżonego aktu, niż to zakreślono w skardze, ale z drugiej strony, nie nakłada na Sąd obowiązku analizy przedstawionych zarzutów, jeżeli nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło