II SA/Kr 2654/02

WyrokWSA w Krakowie2006-05-24

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę i po wstrzymaniu robót, jest zgodna z prawem, nawet jeśli inwestor twierdzi, że obiekt jest już użytkowany i posiadał zgodę na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro inwestor zlekceważył nakazy organów nadzoru budowlanego, wstrzymujące roboty budowlane i nakazujące przedłożenie dokumentów, a mimo to ukończył budowę i zaczął użytkować obiekt (np. jako pensjonat), to jedyną możliwą sankcją jest nakazanie rozbiórki. Zarzut braku statusu strony po stronie sąsiada, który nabył nieruchomość po wydaniu pozwolenia na budowę, został odrzucony, ponieważ sąsiad ma prawny interes w ochronie przed realizacją obiektu niezgodnie z pozwoleniem. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący zgody sąsiada na usytuowanie budynku przy granicy nie miał zastosowania, gdyż sprawa dotyczyła realizacji obiektu niezgodnie z pozwoleniem, a nie jego zatwierdzenia.
Stan faktyczny
W sprawie wydano decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego przez I. O. na działce nr ewid. [...]. Organ I instancji wstrzymał roboty budowlane z powodu odstępstw od projektu i nakazał przedłożenie dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót, czego inwestor nie uczynił. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że budowa została zakończona i obiekt jest użytkowany jako pensjonat, co wyklucza możliwość zaniechania dalszych robót i uzasadnia nakaz rozbiórki. Inwestor złożył skargę, zarzucając m.in. brak statusu strony po stronie sąsiada Z. D. oraz niezgodność z prawem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji za zgodne z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel NSA Izabela Dobosz Protokolant : Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 sierpnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] .06.2001 r. (znak [...] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał I. O. rozbiórkę obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) wybudowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] , położonego w [...] przy ul. [...]. Odwołanie I. O. nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzją z dnia 23.08.2002 r. (znak: [...] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ przedmiotem postępowania w sprawie jest budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany przez I. O. na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Postępowanie organu I instancji zostało wszczęte w dniu [...] .05. 1999 r., na wniosek Z. D. którego treścią było sprawdzenie zgodności budowy przedmiotowego budynku, 2/ organ I instancji w dniu [...] .10.1999 r., dokonał komisyjnych oględzin budynku podczas których stwierdził odstępstwa w realizacji budynku od projektu budowlanego stanowiącego załącznik do udzielonego pozwolenia na budowę oraz że zaawansowanie budowy obiektu to stan surowy otwarty. W dniu [...] .10.1999 r. organ I instancji wydał postanowienie (znak [...] ) wstrzymujące na podstawie art.50 ust.l pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., prowadzenie robót budowlanych a w dniu [...] .12.1999 r., organ I instancji na podstawie art.51 ust.l pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., wydał decyzję nakazującą inwestorowi przedłożenie w terminie do dnia 30.04. 2000 r., szeregu dokumentów niezbędnych do uzyskania przez niego pozwolenia na wznowienie robót, z którego to obowiązku inwestor nie wywiązał się do dnia wydania zaskarżonej decyzji, 3/ przepis art.51 ust.2 Prawa budowlanego z 1994 r., przewiduje dwie możliwości, a mianowicie : 1. nakazanie zaniechania dalszych robót przy budowie obiektu budowlanego bądź 2. nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, w sprawie zastosowane mogła mieć zastosowanie tylko druga z wymienionych możliwości (rozbiórka obiektu), gdyż z materiałów (karty nr nr 10 i 11,12 akt organu drugiej instancji) wniesionych przez pełnomocnika Z. D w toku postępowania odwoławczego (zdjęcia fotograficzne i wydruk komputerowy strony internetowej [...]) wynika, że budowa przedmiotowego budynku została w całości zakończona i budynek jest użytkowany jako pensjonat, co wyklucza pierwszą z wymienionych wyżej możliwości (zaniechanie dalszych robót). Powyższe pozostaje w całkowitej sprzeczności z zawartym w wniesionym odwołaniu stwierdzeniu I. O., że od chwili wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku nie prowadził żadnych robót budowlanych na obiekcie i świadczy o zamiarze wprowadzenia w błąd organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył I. O. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako "niezgodnych z prawem procesowym, prawem materialnym, prawem budowlanym, art. 26 Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro Z. D. nie był i nie jest stroną w rozumieniu art. 26 Kpa, oraz z treścią art. 7 ust. 2 pkt.l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane ...... w związku z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. .... o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /była zgoda właścicieli działek od rozpoczęcia do zakończenia inwestycji/ a przede wszystkim wyroku Trybunału Konstytucyjnego - ogłoszonego w Dzienniku Ustaw Nr. 17 poz.207 z 2001r w zasadniczej i istotnej sprawie, która, jest przedmiotem skargi,....." zarzucił, że przedmiotowy obiekt wznoszony był na podstawie decyzji Urzędu Miasta [...] z dnia [...] .04.1998 r., (znak [...]). Strony tego postępowania otrzymały kopie decyzji do wiadomości i żadna z tych, stron nie wniosła skargi wyrażając zgodę na budowę. W Dzienniku Budowy znajdują się wpisy dotyczące realizacji robót budowlanych i ich przebieg. Projektant mgr inż. J. K. stwierdził na piśmie, że budynek nadaje się już do eksploatacji. Do dnia oddania, budynku do eksploatacji Z. D. w ogóle nie był stroną, skoro dopiero później, aktem notarialnym nabył sąsiednią działkę gruntową i wpisał się do ksiąg wieczystych. Takiego, oczywistego dowodu z aktu notarialnego i wypisu z ksiąg wieczystych nie przeprowadziły organa I i II Instancji czym "obraziły art. 26 Kodeksu posterowania administracyjnego, uznając błędnie, że obecny uczestnik Z. D. był i jest stroną w sprawie". Zdaniem skargi po oddaniu budynku do eksploatacji nowi nabywcy sąsiednich działek gruntowych nie mają już prawa do skutecznego żądania wszczęcia postępowania tak, jak to ma miejsce z obecnym uczestnikiem Z. D. który nie był i nie jest stroną. W zakończeniu powołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznający § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jako niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt l Prawa Budowlanego z 1994 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia ( art. 145 § l pkt. 1-3 p.o.p.s.a.) a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niesporne jest, że w dniu [...] .10.1999 r. organ I instancji, po stwierdzeniu odstępstw w realizacji budynku od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę na podstawie art.50 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, a w dniu [...] .12.1999 r., tenże organ na podstawie art.51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., wydał decyzję nakazującą inwestorowi przedłożenie w terminie do dnia [...] .04. 2000 r., szeregu dokumentów niezbędnych do uzyskania przez niego pozwolenia na wznowienie robót. Niesporne jest także, iż w dniu oględzin realizowany budynek był stanie surowym otwartym. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 maja 2006 r., skarżący przyznał, że otrzymał zarówno postanowienie jak i decyzję o których wyżej była mowa a wykonanie decyzji zlecił architektowi J. K. "[...]". Przyznał także w budynku który jest przedmiotem sprawy wynajmuje pokoje. Tym samym skarżący przyznał, że nie zastosował się do wydanych w sprawie orzeczeń. Trafne jest więc stanowisko zaskarżonej decyzji, że skoro skarżący zlekceważył sobie nakazy organu nadzoru budowlanego, obiekt wykonał - nie ma możliwości nakazania mu zaniechania dalszych robót, a w grę może wchodzić jedynie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego. Nie ma więc żadnych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne. Nie można podzielić zarzutu skarżącego, że Z. D. nie jest stroną postępowania skoro sąsiednią nieruchomość nabył po wydaniu ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 kpa ( a nie art.26 jak to błędnie w skardze jest wyrażane) "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Kodeks więc, opiera pojęcie strony na dwóch sprawdzianach, tj. na interesie prawnym i obowiązku prawnym, które to wartości wyznaczone są w normach prawa materialnego. Musi przy tym zachodzić bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny. Nie ulega wątpliwości, że najbliższy sąsiad nieruchomości inwestora ma taki prawny interes. Sąsiedztwo obiektywizuje realnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej m.in. przed realizacją obiektu niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Dla sprawy nie ma żadnego znaczenia cytowany przez skargę wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznający § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jako niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt l Prawa Budowlanego z 1994 r., wszak w sprawie nie chodzi o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę a jej przedmiotem jest zrealizowanie obiektu niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło