I SA/Wa 1795/05

WyrokWSA w Warszawie2006-05-24

Skład orzekający: sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Emilia Lewandowska, asesor WSA Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, opierając się na notatce służbowej zamiast na zaświadczeniu z księgi wieczystej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Podstawą ustaleń odnośnie ujawnienia prawa użytkowania wieczystego była notatka służbowa, podczas gdy prawidłowym dowodem w takiej sytuacji jest zaświadczenie z księgi wieczystej. Konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego o stosowne zaświadczenia z sądu wieczystoksięgowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierczyń byłych właścicieli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie, uznając, że nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co zgodnie z art. 229 tej ustawy wyłącza możliwość zwrotu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące podnosiły, że wywłaszczenie nastąpiło pod presją, a nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Emilia Lewandowska, asesor WSA Iwona Kosińska, , Protokolant Katarzyna Babik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. W., S. F. i S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. ISA/WA 1795/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] maja 2005 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...] m2 na rzecz spadkobierców byłego właściciela, B. J., utrzymał, w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] zawartym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U .Nr 18 z 1961 r.) byli współwłaściciele B. i S. małż. J. sprzedali Skarbowi Państwa - w osobie Miejskiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. zabudowaną nieruchomość o pow. [...] m , położoną w P. przy ul. [...]. Nieruchomość została włączona w zasięg nowopowstałych działek ewidencyjnych cz. dz. nr [...] i cz. dz. nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia 1991.12.[...] Nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1990.12.[...] przez Przedsiębiorstwo Państwowe "P." w T. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w P. przy ul. [...] - [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2i nabycie nieodpłatnie budynków i urządzeń znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, Przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w części działki nr [...] o pow. [...] m2 a aktualnie znajduje się w części działki nr [...] o pow. [...] m2. Na podstawie powołanej decyzji Wojewody P. w księdze wieczystej KW nr [...] dnia [...]. 0 1. 1992r. dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynku stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].03.1996r. Nr [...] zatwierdził projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] m2 na działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Następnie aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...].10.2000r. została zawarta umowa przenosząca prawo wieczystego użytkowania i własność budynków stanowiąca część w/w nieruchomości na rzecz R. M. zam. P. ul. [...], stanowiąca działkę nr [...]. Na wniosek z dnia 19.10.2000r. Sąd Rejonowy w P. - Wydział Ksiąg Wieczystych w prowadzonej księdze wieczystej KW [...] dokonał dnia 25.04.200lr. wpisu właściciela przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia 1994.02.[...] Nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1990.12.05 z mocy prawa przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] w P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 - KW [...] i nabycie nieodpłatnie z dniem 1990.12.05r. własności budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość aktualnie znajduje się w części działki nr [...] o pow. [...] m2. Na podstawie powołanej decyzji Wojewody [...] w księdze wieczystej KW nr [...], w dniu [...].07.1994r. dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynku stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności. Następnie aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia 17.VII.1995r. w/w nieruchomość została sprzedana P. i J. małż. P. w 1/3 cz., S. i H. małż. P. w 1/3 cz. i M. i D. małż. G. w 1/3 cz. - w Dziale II KW [...] wpisu zmian dokonano w dniu l9.02.1996r. Na podstawie wniosku zainteresowanych Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 1999.03.[...] Nr [...] orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w prawo własności na rzecz w/w współwłaścicieli. Do akt administracyjnych załączona została mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę przedstawiająca przebieg granic byłej działki nr II o pow. [...] m w stosunku do części obecnych działek ewidencyjnych nr [...] ([...] m2) objętej księgą wieczystą KW nr [...] i nr [...] ([...] m2) objętej księgą wieczystą KW nr [...] wraz z rozliczeniem ich powierzchni. Z wnioskiem o zwrot stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] m , położonej w P. przy ul. [...] wystąpiły spadkobierczynie po byłych właścicielach B. i S. małż. J. - M. W., S. F. i S. K. (Postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział II Cywilny Sygn. Akt [...] z dnia 4 listopada 2003r. i Sygn. Akt [...] z dnia 21 czerwca 2004r). Prezydent Miasta P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2005 roku umarzającej postępowanie o zwrot działki gruntu położonej przy ul. [...], o powierzchni [...] m2, wskazał, że stosownie do art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ponadto art. 229a stanowi, że przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel publiczny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego"P." w T. ujawnione zostało w księdze wieczystej nr Kw [...] dnia 31.01.1992r. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w P. ujawnione zostało w księdze wieczystej KW nr [...] dnia 15.07.1994r., a więc przed dniem 1 stycznia 1998r. t.j. dniem wejścia w życie ustawy. Zostały, zatem spełnione przesłanki wynikające z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami dające podstawę do umorzenia postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że spadkobiercom po B.i S. małż. J. roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje ponieważ przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu Państwowemu "P." w T., Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu [...] w P., a następnie osobom fizycznym i prawa te zostały ujawnione w księgach wieczystych. Fakt ten natomiast oznacza, że roszczenie o zwrot nie przysługuje nawet jeśliby były spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości wynikające z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły M. W., S. F. i S. K. W uzasadnieniu podnosiły, że wywłaszczanie z przedmiotowej nieruchomości nastąpiło pod presją ówczesnego reżimu. Rodzice za zbudowaną działkę otrzymali kwotę 3 zdecydowanie niższą od jej rynkowej wartości, Dotychczas teren nie został zagospodarowany zgodnie z przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawę do wydania w dniu [...] lipca 2005 roku przez Wojewodę [...] decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa o powierzchni [...] m2, położonej w P. przy ulicy [...] - stanowiła notatka służbowa sporządzona w dniu 25 stycznia 2005 roku, podpisana "B.K.", zawierająca opis dwóch działów tj. I i II ksiąg wieczystych KW [...] i KW [...]. Organy administracji publicznej dokonały ustaleń odnośnie terminu ujawnienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie notatki służbowej, podczas gdy podstawę do takiego ustalenia stanowić może jedynie zaświadczenie z czterech działów księgi wieczystej - wystawione przez Sąd Wieczystoksięgowy. Organ pewien uzupełnić materiał dokumentacyjny o stosowne zaświadczenia wystawione przez Sąd prowadzący powołane wyżej księgi wieczyste. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, 77 § k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zatem po uzupełnieniu materiału dokumentacyjnego należy dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie odnosząc się do zaświadczeń z ksiąg wieczystych wydanych w odpowiednim trybie a następnie wydać stosowną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę Sad uznając, że zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia- z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit c w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło